श्रीरामायणस्य बालकाण्डे षट्सप्ततितमः सर्गः प्रवृत्तः। तत्र, जामदग्न्यस्य वचः श्रुत्वा, दशरथात्मजः रामः पितरं प्रणम्य तदनन्तरं जामदग्न्यरामं समेत्य सान्त्वनपूर्वकं वचनमुवाच। "भर्गव, त्वया कृतानि कर्माणि श्रुतानि मया; त्वं पितृऋणं निर्वह्य ब्राह्मणः सन्माननीयः। किं त्वया मयि सामर्थ्याभावः, वीर्यहीनत्वं, क्षत्रधर्मानुष्ठानासमर्थता वा विज्ञायते? अद्य मम वीर्यमवेक्षस्व।" एवमुक्त्वा, कोपसमाविष्टः राघवः जामदग्न्यस्य शक्तिं महास्त्रं च स्वहस्ते गृहीत्वा तत्पर्वशरं सज्जीकरोत्। स बाणं धनुषि संयोज्य, क्रोधेन ज्वलन्, जामदग्न्यं प्रति वाक्यमिदमब्रवीत्— "त्वं ब्राह्मणः, विश्वामित्रवत् पूज्यः; अतः न ते प्राणान् हरन्तमेतदस्त्रं मोक्तुमुत्सहे। किंतु, त्वदीयं मार्गं विनाशयामि वा, तपसा जितान्निर्वैरान् लोकान् नाशयामि वा; एष मे निश्चयः।" "एतत् दिव्यम् विष्णोः शरं विफलं न पतति; अस्य प्रभावात् बलदर्पो विनश्यति।" इति रामस्य वाक्यानन्तरं, तं परमास्त्रधारिणं द्रष्टुम्, ब्रह्मणा सह सर्वे देवाः, महर्षयः, गन्धर्वाः, अप्सरः, सिद्धाः, चारणाः, किन्नराः, यक्षराक्षसानागाश्च समागताः। तदा, रामेण परमधनुष्के गृहीते, सर्वं जगत् स्तब्धमिव जातम्। जामदग्न्यः रामतेजसा शक्तिहीनः सन्, हर्षपूर्णदृष्ट्या रामं पश्यन् शनैः शनैः मधुरया वाचा प्रोवाच। "पूर्वं मया काश्यपाय पृथिवी दत्ता; तेन मम स्वक्षेत्रवासो निषिद्धः। अतः, गुरुवचनं पालयन् अहं रात्रौ पृथिव्यां न वसामि। काकुत्स्थ, काश्यपस्य वचनं यथावत् पालयामि। अतः, वीर, मम मार्गं मा नाशय; अहं मनोजवेन महेन्द्रपर्वतं गच्छामि। त्वया तपसा जितान् लोकान् एतेन परमशरेण विजहि, न कालः संप्राप्तो विनाशस्य।" "त्वां मदुसूदनं, देवानां पतिं, अमरं वेद्मि; त्वया धनुषि स्पृष्टे सर्वं कल्याणमस्तु। सर्वे देवगणाः त्वां द्रष्टुमागताः, युद्धे तव समो नास्ति। ममापि, काकुत्स्थ, त्वया पराजितस्य लज्जा न भवेत्; त्वं त्रैलोक्यनाथः। अतः, दृढव्रत, अनुत्तमं शरं विसृज; ततः अहं महेन्द्रं पर्वतम् यास्यामि।" एवमुक्त्वा, महाबलः जामदग्न्यः रामं प्रणम्य तस्थौ। तदा, दशरथात्मजः श्रीरामः तं परमशरं मोचयामास। तेन रामेण तपसा जिताः लोकाः शरेण नष्टाः। ततः जामदग्न्यः शीघ्रं महेन्द्रपर्वतं जगाम। तदा सर्वदिशः प्रकाशमयाः अभवन्; देवाः, महर्षयः च रामं धनुर्धरं स्तुवन्ति स्म। ततः, जामदग्न्यरामः दशरथात्मजं रामं सन्मान्य, प्रदक्षिणं कृत्वा स्वमार्गे प्रस्थितः। एष सप्तसप्ततितमः सर्गः। रामे ततः निर्गते, प्रशान्तचित्तः दशरथात्मजः रामः, यशस्वी, तं धनुः अपरिमिताय वरुणाय समर्पयामास। ततः वसिष्ठप्रमुखान् ऋषीन् प्रणम्य, पितरं दुःखितं दृष्ट्वा रघुकुलानन्दनः रामः वाक्यमुवाच— "पितः, जामदग्न्यरामः गतः; अस्माकं चतुरङ्गिणी सेना त्वया रक्षिता अयोध्यां प्रति गच्छतु।" रामस्य वचनं श्रुत्वा, राजा दशरथः पुत्रं राघवं समालिङ्ग्य शिरसि चुम्बति स्म। रामस्य निर्गमनं श्रुत्वा, राजा हृष्टो महोत्सवमिव अनुभूय, स्वयम् अपि पुत्रवत् नूतनः जात इव बभूव। ततः सेनायाः प्रस्थानं आज्ञाप्य, पताकाध्वजशोभितां, मृदङ्गवाद्यनिनादितां पुरीं शीघ्रं प्रविवेश। राजपथः सिक्तः, पुष्पराशिभिः शोभितः, नगरवासिनः शुभहस्ताः द्वारि समागताः। राजा जनसमूहैः पूर्णां, ब्राह्मणैः नगरजनैः च दूरात् सत्कृतः, नगरं प्रविवेश। सः पुत्रैः सुहृद्भिः च सहितः, हिमवत्समप्रभं प्रियमन्दिरं प्रविवेश। गृह्ये स्वजनैः सह राजा प्रमुदितः, सर्वकामैः सत्कृतः; कौसल्या, सुमित्रा, शुभसौम्या कैकेयी च प्रमोदिता अभवन्। सर्वा राजमहिष्यः वधूः सत्कारमकरोत्; तदा सीता महाभागा, श्रीमती उर्मिला च गृहं नीताः। तयोः कुशध्वजस्य कन्ययोः, शुभवचोभिः पूजिते, उत्तमवस्त्रधारिण्यौ, राजमहिष्यः गृहं प्राविशन्। सर्वाः शीघ्रं देवायतनानि पूजयित्वा, तत्रैव राजपुत्राः वन्दनीयाः वन्दितवन्तः। स्त्रियः सर्वाः, विवाहस्य सम्पादनात्, धनबन्धुसम्पन्नाः, शस्त्रविद्यायाम् निपुणाः, स्वपत्निभिः सह रहसि प्रमोदिताः।