अर्जुनः सामान्यबुद्धिं गृह्णन् मृत्युम् आपादयत्। पितुः क्रूरमपथ्यं वधं श्रुत्वा, सः क्रोधेन पुनः पुनः क्षत्रियवर्गं नाशयामास। अहम् अपि सर्वां पृथिवीं सम्प्राप्य, धर्मस्य फलरूपेण महात्मने कश्यपाय सम्पूर्णयज्ञान्ते दत्तवान्, हे राम। तां पृथिवीं दत्त्वा महेन्द्रे तपसा युक्तः वसामि स्म; धनुषः भङ्गं श्रुत्वा त्वरया अत्र आगतः। एवं, हे राम, एतत् महद् विष्णोर्धनुः पितामहैः पितृभिश्च धार्यमाणं त्वां प्राप्तम्; तस्मात् क्षत्रधर्मं पूज्य, एतत् उत्तमं धनुः गृहाण। विजयं शरं उत्तमे धनुषि योजय; यदि त्वं समर्थः, हे काकुत्स्थ, तदा त्वया सह युद्धं दास्यामि। एवं वाल्मीकिना कृतस्य श्रीरामायणस्य बालकाण्डे षट्सप्ततितमः सर्गः श्रूयताम्। तदा जामदग्न्यस्य वचनं श्रुत्वा, दशरथस्य पुत्रः आदरेण पितरं तदा रामं च उवाच। तव कृतानि कर्माणि श्रुतानि मया, हे भार्गव; त्वं पित्रृऋणं पूरयित्वा वयं त्वां ब्राह्मणं वन्दामः। त्वं मां शक्तिहीनं, वीर्यरहितं, क्षत्रधर्मपालने असमर्थं मन्यसे, हे भार्गव; अद्य मे वीर्यम् पश्य। एवमुक्त्वा राघवः कुपितः, भार्गवस्य महास्त्रं हस्तात् शरं च जग्राह, शीघ्रवीर्यः। रामः धनुः सज्जीकृत्य शरं योजयामास; ततः क्रुद्धः रामः जामदग्न्यं प्रति इदं वचनम् उवाच—त्वं ब्राह्मणः, मम पूज्यः, यथा विश्वामित्रः; तस्मात् जीवितहरं एषः शरः त्वयि मुमोक्तुं न शक्यते, हे राम। अथवा तव एषं पन्थानं नाशयिष्यामि, वा तपसा जितानि लोकान् अप्रतिद्वन्द्वान् शरेण हनिष्यामि; एष मे निश्चयः। एषः दिव्यः विष्णोः शरः, हे पुरुषव्यूध, व्यर्थं न पतति; अस्य प्रभावेन बलमदं नाशयति। रामस्य परमास्त्रधारणं द्रष्टुं सर्वे देवाः, मुनिगणाः, ब्रह्मणा अग्रेण सहिताः, तत्र समागच्छन्। गन्धर्वाः, अप्सरसः, सिद्धाः, चारणाः, किन्नराः, यक्षाः, राक्षसाः, नागाश्च अपि तत्र तं अद्भुतं महोत्सवं द्रष्टुं समागच्छन्। जगति स्थब्धे, रामे परमधनुः धारयति, जामदग्न्यः शक्तिहीनः सन् हर्षेण रामं अपश्यत्। रामतेजसा तेजोहीनः सः शनैः शनैः कोमलया वाचा पद्मपत्राक्षं रामं उवाच—पूर्वं पृथिवीं कश्यपाय दत्तवान्; कश्यपः माम् आत्मक्षेत्रे वासं निषिद्धवान्। तस्मात् गुरुवचनं पालयन् रात्रौ पृथिव्याम् न वसामि, हे काकुत्स्थ; कश्यपस्य वचनं तदा आरब्धम्। वीर, मा मम पन्थानं नाशय, हे राघव; अहं मनसा अपि शीघ्रं महेन्द्रं पर्वतश्रेष्ठं गमिष्यामि। राम, तपसा मया जिताः अप्रतिद्वन्द्वाः लोका; तान् शरेण हन्य, यथा कालः न आगच्छेत्। त्वां मृत्युञ्जयं मधुसूदनं, देवानां पतिं वेद्मि; धनुः स्पर्शनेन सर्वं कल्याणं ते अस्तु, हे रिपुतापन। एते सर्वे देवसंघाः त्वां द्रष्टुं समागताः, यस्य कर्माणि अनुपमानि, युद्धे च तुल्यः नास्ति। न च एषः, हे काकुत्स्थ, मम लज्जायाः कारणं भवेत्—त्वया त्रैलोक्येश्वरेण पराजितः। राम, दृढव्रत, त्वं एतं अप्रतिमं शरं मुमोच; ततः शरमुक्त्वा अहं महेन्द्रं पर्वतम् यास्यामि। एवं महाबलः जामदग्न्यः रामं प्रति उक्त्वा, दशरथात्मजः श्रीरामः परमास्त्रं मुमोच। रामेण तपसा जिताः स्वकीयाः लोकाः निहताः दृष्ट्वा, जामदग्न्यः शीघ्रं महेन्द्रं पर्वतम् अगच्छत्। ततः सर्वदिक् च अन्तरदिक् च विशुद्धे, देवाः मुनिगणाश्च रामं महाधनुर्धरं स्तुवन्। दशरथस्य पुत्रः रामः, जामदग्न्यरामेण पूजितः, तं प्रदक्षिणीकृत्य स्वमार्गे प्रस्थितः। इदानीं सप्तसप्ततितमः सर्गः श्रूयताम्। रामे गते, शान्तचित्तः दशरथात्मजः श्रीरामः, महात्मना वरुणेन सह धनुः तस्मै दत्तवान्। ततः रामः वसिष्ठमुख्यान् ऋषीन् प्रणम्य, पितरं दुःखार्तं दृष्ट्वा, तं रघुकुलानन्दनं वचनम् उवाच—जामदग्न्यरामः गतः; त्वया रक्षितः चतुरङ्गबलः अयोध्यां प्रतिप्रयातु। रामस्य वचनं श्रुत्वा, राजा दशरथः पुत्रं राघवं बाहुभ्यां परिष्वज्य शिरसि च चुम्बितवान्। रामे गते श्रुत्वा, राजा हृष्टः प्रमुदितः च, तदा आत्मनं पुत्रं च नूतनप्रसूतौ इव अनुभवन्। सेनां प्रयातुम् आज्ञाप्य, शीघ्रं नगरे प्रविवेश, पताकाध्वजशोभिते, मृदङ्गवाद्यनिनादिते। राजमार्गः सिक्तः, पुष्पसमूहमण्डितः, जनाः मङ्गलद्रव्यहस्ताः द्वारि राजानं प्रतीयुः। राजा नगरं प्रविवेश, जनसमुदायैः पूर्णं भूषितं, दूरात् नागरिकैः, ब्राह्मणैः, पुरवासिभिः सत्कृतः। पुत्रैः सखिभिः च सह, सः महात्मा राजा प्रियं राजमहलम् प्रविवेश, यथा हिमवद्गिरिः शोभते।