अयोध्या नाम नगरी जगति प्रसिद्धा आसीत्, या मनुः पुरुषोत्तमः स्वयमेव निर्मितवान्। सा महती दिव्या नगरी द्वादश योजनानि दीर्घा, त्रि योजनानि विस्तीर्णा, सुप्रविभक्तमार्गा आसीत्। तस्यां नगरीं राजमार्गः सुशोभितः, सुमृष्टः, नित्यं नवपुष्पैः समर्चितः, वारिणा सम्प्रक्षालितः च आसीत्। तत्र राज्ञः दशरथस्य, यस्य महती राज्यवृद्धिः आसीत्, निवासः आसीत्, यथा सुरेशः स्वर्गे निवसति। साऽयोध्या द्वारैः तोरणैः च सुसज्जिता, सुप्रविभक्तविपणिभिः, विविधयन्त्रशस्त्रसम्पूर्णा, सर्वशिल्पिभिः समाकीर्णा आसीत्। रथारूढैः सूतैः, स्तुतिकरैः, अतीव शोभायुक्ता, उच्छ्रितप्रासादपताकाभिः, शतशस्त्रयन्त्रसमूहेन समाकीर्णा च आसीत्। नगरी सर्वतः नट्याभिः नर्तकाभिः च परिवृता, उद्यानैः आम्रवनैः च भूषिता, महान् शालवृक्षपरिवेष्टिता आसीत्। गम्भीरैः दुर्गैः खनितैः, अन्यैः दुर्गमगम्या, अश्वैः, हस्तिभिः, गोभिः, उष्ट्रैः, गर्दभैः च पूर्णा आसीत्। नगरी राजकुलैः समवेतैः, बहुव्यापारिभिः, विविधानदेशीयैः च व्यापारीभिः शोभिता आसीत्। रत्नमण्डितैः प्रासादैः, शैलोपमैः, उच्छ्रितगृहैः, अमरावतीसदृशा आसीत्। सा नगरी शतरञ्जिसदृशी, रम्यस्त्रीसमूहैः पूर्णा, विविधरत्नैः समाकीर्णा, दिव्यगृहैः शोभिता आसीत्। सा स्थिरमूलनिरन्तरनिवेशना, समभूमौ स्थिताऽन्नधान्यसमृद्धा, इक्षुमूलमधुरजलपूर्णा आसीत्। तत्र नगरी पृथिव्यां महान् निनादः आसीत्, मृदङ्गवीणापणवध्वनिभिः। सिद्धैः तपसा प्राप्तं दिव्यनिवेशनमिव, सुव्यवस्थितगृहैः, कुलीनपुरुषैः पूर्णा आसीत्। तत्र धनुष्मन्तः, दूरसमीपविद्ध्यविशारदाः, शब्दवेधननिपुणाः, लघुहस्ताः, कौशलिनः च आसीत्। वन्यसिंहव्याघरवराहवधकाः, तीक्ष्णशस्त्रैः, बाहुबलसम्पन्नाः आसीत्। सहस्रशः रथीश्वरैः दशरथः तां नगर्यं पूरयामास। सा नगरी अग्निसदृशैः, धर्मिष्ठैः, श्रेष्ठद्विजैः, वेदाङ्गविद्भिः, सहस्रशः सत्यम् अनुवर्तितमहात्मभिः, ऋषिसदृशैः, शुद्धतपस्विभिः परिवृता आसीत्। एषा अयोध्या नगरी, या वाल्मीकिरामायणे बालकाण्डे षष्ठे वर्गे श्रवणीया। तस्यां नगरीं वेदविद्, सर्वज्ञः, दूरदर्शी, महातेजाः, नगरजनपदप्रियः एकः आसीत्। इक्ष्वाकुवंशे सः महाबलरथी, यज्ञकर्ता, धर्मनिष्ठः, आत्मसंयमी, राजर्षिः, त्रैलोक्यविश्रुतः आसीत्। सः शत्रुनाशकः, मित्रवत्, इन्द्रकुबेरसम्पत्ति-समः, इन्द्रकुबेरसमः आसीत्। यथा मनुः महातेजाः लोकपालः आसीत्, तथा दशरथः अपि लोकपालः आसीत्। तस्य सत्यनिश्चयेन, त्रिवर्गपालनेन, सा उत्तमा नगरी इन्द्रस्य अमरावतीसदृशा शासनं प्राप्तवती। तस्यां नगर्यां कस्यचित् अल्पधनं न आसीत्; प्रत्येकः गृहस्थः गोअश्वधनधान्यसम्पन्नः आसीत्। अयोध्यायां न कश्चित् लोभुकः, न कश्चित् कृपणः, न कश्चित् क्रूरः, न कश्चित् अज्ञः, न नास्तिकः आसीत्। सर्वे नरनार्यः धर्मशीलाः, शीलसम्पन्नाः, हृष्टचित्तव्यवहारा, महर्षिसदृशाः शुद्धाः आसीत्। न कश्चित् कर्णहीनः, न किरीटहीनः, न मालयुक्तहीनः, न अल्पभोगः, न अशुद्धः, न अनलङ्कृताङ्गः, न सुगन्धहीनः आसीत्। न कश्चित् अशुद्धं खादति, न अदानः, न कश्चित् कटकहारहीनः, न हस्ताभरणहीनः, न आत्मसंयमहीनः आसीत्। अयोध्यायां न कश्चित् अग्निहीनः, न यज्ञत्यागी, न कृपणः, न चौरः, न दुष्टाचारः, न मिश्रवर्णः आसीत्। ब्राह्मणाः सर्वदा स्वधर्मनिष्ठाः, जितेन्द्रियाः, दानाध्ययननिष्ठाः, दानग्रहणसंयमिनः आसीत्। नास्तिकः, न मिथ्यावादी, न अल्पविद्यः, न असूयकः, न अशक्तः, न अज्ञः कश्चित् आसीत्। न कश्चित् षडङ्गविद्या-अज्ञः, न अव्रती, न अल्पदाता, न दरिद्रः, न मनःक्लिष्टः, न पीडितः आसीत्। अयोध्यायां न कश्चित् अलक्ष्मीः, न कश्चित् रूपहीनः, न कश्चित् राजभक्तिहीनः नरनारी आसीत्। उत्तमत्रिवर्णाः देवताः अतिथीन् पूजयन्ति, कृतज्ञाः, दानशीलाः, शूराः, वीर्यसम्पन्नाः च आसीत्। सर्वे जनाः दीर्घायु, धर्मनिष्ठाः, सत्यनिष्ठाः, पुत्रपौत्रपत्नीसमेता, तस्यां श्रेष्ठायां नगरीं निवसन्ति। क्षत्रियाः ब्राह्मणानां आधारः, वैश्याः क्षत्रियसेवकाः, शूद्राः स्वधर्मनिष्ठाः, त्रिवर्णसेवकाः आसीत्। सा नगरी इक्ष्वाकुवंशपतिना दशरथेन यथापूर्वं मनुना रक्षितवती। सा नगरी अग्निसदृशैः, शूरैः, विनीतैः, दाक्षिण्ययुक्तैः, कलासम्पन्नैः, गुहासिंहसदृशैः योधैः पूर्णा आसीत्। सा नगरी उत्तमकम्बोजबाह्लीकदेशजैः अश्वैः, वननदीजैः च श्रेष्ठाश्वैः समाकीर्णा आसीत्। एवं सा अयोध्या नगरी, मनुना निर्मिता, दशरथराज्ञः शासनं प्राप्तवती, सर्वगुणसम्पन्ना, सर्वधर्मनिष्ठा, सर्वसमृद्धा, स्वर्गसदृशी, रम्या, दिव्या, लोकविश्रुता आसीत्।