ततः सर्वे प्रजाः सह गन्धर्वैः देवैः दानवैः मनुष्यैश्च, दुःखिताः सुखकामाः च, प्रजापतिं समुपजग्मुः। देवाः, येषां उदराणि महतीनां पर्वतानां सदृशानि आसन्, अञ्जलिपुटैः प्रार्थयन्तः इदं वचनम् ऊचुः— "भगवन्, त्वया चतुर्विधाः प्रजाः सृष्टाः। अस्माकं प्राणस्य अधिपतिं वायुम् नियुक्तवानसि। अधुना, सः प्राणेश्वरः सन्, हे महाबाहो, किमर्थं अस्मान् बाधते?" "वायुः अस्मान् निरुद्धवान्, दुःखाय कारणम् अभवत्, यथा स्त्री अन्तःपुरे निवार्यते। अतः वायुनाऽपि पीडिताः वयम् त्वां शरणं गताः।" एतत् प्रजाभिः श्रुत्वा प्रजापतिः कारणम् उक्त्वा पुनः प्रजासु इदं वचनम् अब्रवीत्— "शृणुत, सर्वे, किमर्थं वायुः कुपितः सन् यूयं निरुद्धाः। यथावत् सर्वं श्रोतव्यं भवति।" "अद्य, अमराधिपेन इन्द्रेण राहोः वचनेन वायोः पुत्रः निहतः। तस्मात् वायुः क्रुद्धः जातः। वायुः शरीररहितः सन्, देहेषु सञ्चरन्, तान् धारयति; वायोः विना, देहाः काष्ठवत् भवन्ति। वायुः एव प्राणः, वायुः एव सुखम्, वायुः सर्वं लोके। वायोः निर्गमने, लोके कश्चन नानन्दति।" "अद्य प्राणः लोकात् निर्गतः; अद्य यूयं प्राणविहीनाः काष्ठपाशवत् स्थिताः। यत्र वायुः तिष्ठति तत्र गच्छामः, सः हि अस्मान् पीडयति। अदिति-पुत्रान् अप्रसाद्य न नश्येम।" एवं निश्चित्य प्रजापतिः देवैः गन्धर्वैः सर्पैः गुह्यकैः सह, यत्र वायुः स्वस्य निहतं पुत्रं धारयन् स्थितः, तत्र जगाम। तत्र, सूर्याग्निसुवर्णसदृशं तेजस्विनं पुत्रं, सर्वदा पितुः अङ्के शयानम् दृष्ट्वा, चतुर्मुखः ब्रह्मा देवैः गन्धर्वैः ऋषिभिः यक्षैः राक्षसैश्च सह, करुणया संविवेश। तदा पितामहम् आगतम् दृष्ट्वा, पुत्रशोकात् पीडितः वायुः, तं शिशुं गृहीत्वा ब्रह्मणः पुरतः उत्तस्थौ। चलकुण्डलमाल्यजलमणिभूषितः सन्, वायुः ब्रह्माणं समीपं गत्वा तस्य पादयोः त्रिः पतितः। वेदवित् ब्रह्मा, भूषणैः शोभमानः, हस्तेन वायुम् उत्तोल्य शिशुम् सौम्येन स्पर्शेन स्पृष्टवान्। पद्मयोनिना स्पृष्टः स शिशुः, इव आपः अभिषिक्तः, पुनः प्राणवान् अभवत्, यथा ओषधिः जलसिक्तः जीवति। तम् जीवन्तं दृष्ट्वा, सुरभिवायुः, हर्षेण, यथापूर्वम् सर्वेषु प्राणिषु सञ्चरन्, निरुद्धः न अभवत्। वायोः बन्धनात् विमुक्ताः प्रजाः, शीतोष्णदुःखात् मोचिताः, कुसुमकलिकावद् प्रमुदिता अभवन्। तदा त्रिशिखत्रियुग्मशोभितः ब्रह्मा, देवैः पूजितः, वायुम् तुष्टुम् इच्छन्, देवान् इदं वचनम् अब्रवीत्— "हे इन्द्र, वारुण, जनाधिप, धनाधिप, सर्वज्ञः सन् अपि, अहम् हितं वक्ष्यामि, शृणुत। अस्य शिशोः कृते कार्यं भविष्यति; अतः, सर्वे वायुम् तुष्टुम् इच्छन्तः वरान् दत्त।" ततः सहस्राक्षः इन्द्रः, हृष्टः शुभाननः, पद्ममालां उत्तोल्य, वचनम् अब्रवीत्— "मम वज्रेण आहतः, अस्य हनुः विदारितः; अतः सः नाम्ना 'हनुमान्' इति ख्यातिं गमिष्यति, कपिश्रेष्ठः भविष्यति।" "अस्य वज्रस्य मम, अस्मात् आरभ्य, निहन्तुं अशक्यः स्यात्—एषः परमः अद्भुतः वरः मया दत्तः।" अथ भास्करः तमसः नाशकः अब्रवीत्— "मम तेजः अंशं दास्यामि।" "यदा शास्त्राध्ययनसमर्थः स्यात्, तदा तम् वाक्यकुशलं ज्ञानं दास्यामि।" "शास्त्रज्ञानस्य विषये तस्य तुल्यः कश्चन न भविष्यति।" वरुणः वरं दत्तवान्— "मम पाशेन वा जलदोषेण वा, शतसहस्रवर्षपर्यन्तं, न सः म्रियेत।" यमः अपि तस्मै दण्डात् अभयम्, नित्यरोगत्वं, रणभूमौ विषादाभावं च दत्तवान्। "मम गदा युद्धे न हन्तुं शक्याः," इति वरदः एकाक्षः पिङ्गलोऽपि अब्रवीत्। "मम मदास्त्रैः न हन्येत," इति शङ्करः अपि तस्मै परमं वरं अददात्। "सर्वेषां ब्रह्मदण्डानां अभेद्यः स्यात्, दीर्घायुः महात्मा च," इति ब्रह्मा उक्तवान्। विश्वकर्मा अपि, बालं उदयन्तमिव सूर्यं तेजस्विनं दृष्ट्वा, स्वशिल्पिनां श्रेष्ठः, तस्मै प्राज्ञः वरं दत्तवान्— "मया निर्मितानि यानि दिव्यानि आयुधानि, तैः सः अभेद्यः दीर्घायुः च भविष्यति।" एवं देववरैः भूषितं तं दृष्ट्वा, चतुर्मुखः लोकगुरुः, हृष्टचित्तः, वायुम् इदं वचनम् अब्रवीत्— "शत्रूणां भयदायकः, मित्राणां श्रेयस्करः सः भविष्यति। हे वात, तव पुत्रः मारुतात्मजः अजेयः स्यात्।" "स्वेच्छया रूपाणि धारयितुं, यथाकामं गन्तुं, सर्वत्र सञ्चरितुं, प्लवनेषु श्रेष्ठः, अनिरुद्धगमनः, ख्यातिमान् च स्यात्।" "रावणवधाय रामस्य च तुष्टये, युद्धे रोमाञ्चकारिणि कर्म करिष्यति।" एवं उक्त्वा ब्रह्मा देवैः सह वायुम् अनुज्ञाप्य, यथागतं जग्मुः। ततः वायुः पुत्रं गृहं नीत्वा, अञ्जनायै देववरप्रदानानि न्यवेदयत्।