ततः द्विजश्रेष्ठः पुलस्त्यः, वायुपथेन वायुसमवेगेन, निश्चयेन मनसा महिष्मतीपुरं प्राप्नोत्। स तां पुरीं प्रविष्टः, अमरावतीसदृशीं, हृष्टैः समृद्धैः जनैः पूर्णां, ब्रह्मेव इन्द्रस्य अमरावतीं प्रविश्य। तत्र सूर्यः यथा तेजोविक्रमं प्रदर्शयन् दुरदृश्यः, एवं तं जनाः ज्ञात्वा अर्जुनं सूचयामासुः। तेषां वचनात् पुलस्त्य इति विज्ञाय, हैहयराजः अर्जुनः, श्रद्धया करौ शिरसि स्थापयित्वा, तपस्विनं साक्षात् द्रष्टुं निर्गतः। तस्य पुरोहितः, जलमधु मिश्रं समर्प्य, राजानं पुरः गच्छन्, बृहस्पतिरिव इन्द्रस्य पुरतः। ततः ऋषिं आगच्छन्तं, उदितसूर्यसमानप्रभं दृष्ट्वा, अर्जुनः विस्मितः, इन्द्रः यथा प्रभुं नमति, तथा प्रणम्य। मधुमिश्रं, गौः, पाद्यं, अर्घ्यं च समर्प्य, राजा अर्जुनः पुलस्त्यं हर्षगद्गदया वाचा अभ्यभाषत्। "अद्य महिष्मती अमरावतीसमा जाता; अद्य द्विजश्रेष्ठ, त्वं दुरदृश्यः मया दृष्टः। अद्य प्रभो, मम कल्याणं निश्चितं; अद्य व्रतं पूर्णं; अद्य जन्म सफलं; अद्य तपः फलं; यतः तव पादौ, देवसमूहैः पूजितौ, अहं पूजयामि। एष राज्यं, एते पुत्राः, एता पत्न्यः, वयं च; ब्रह्मन्, किं करवाणि, किं कर्तव्यम्? आदेशं दातुम् अर्हसि।" पुलस्त्यः धर्मेण, यज्ञाग्नौ, पुत्रेषु च राज्ञः कुशलं पृच्छित्वा, हैहयराजं अर्जुनं इदं उवाच। "राजन्, कमललोचन, पूर्णचन्द्रमुख, तव बलं अद्वितीयं, येन दशग्रीवः विजितः। यस्य भीतया समुद्रः वायुः च स्थिरौ अभवताम्, स मम पौत्रः, युद्धे दुर्जेयः, त्वया संग्रामे बद्धः। तव कृते मम पौत्रस्य कीर्तिः प्रसारितः, नाम प्रसिद्धम्; अतः, मम याचनया दशाननं पुत्रं मोचय।" अर्जुनः पुलस्त्यस्य आदेशं स्वीकार्य, न किञ्चिद् उवाच, हर्षेण राक्षसाधिपं विमुक्तवान्। शत्रुं विमोच्य, अर्जुनः दिव्याभरणैः, माल्यैः, वस्त्रैः च पूजयित्वा, शान्तिं स्थापयित्वा, ब्रह्मपुत्रं अग्निहोत्रैः नमित्वा, गृहं प्रत्यगच्छत्। पुलस्त्यः अपि राक्षसबलाधिपं त्यक्त्वा, स अतिथिवत् आलिङ्गितः पूजितः, लज्जितः पराजितः च निर्गतः। पुलस्त्यः, सृष्टिकर्तुः पौत्रः, दशग्रीवम् विमोच्य, ब्रह्मलोकं प्रस्थितः। एवं रावणः, कर्तवीर्यात् अपमानम् अनुभूय, पुनः पुलस्त्यस्य वचनेन मुक्तः। एवं, रघुवंशानन्द, बलवान् अपि बलात् बलवन्तः सन्ति; स्वहितेच्छया अन्यान् अवमानयितुं न अर्हति। ततः राजा, सहस्रबाहुना शान्तिं कृत्वा, मांसभक्षकाधिपः, पुनः अन्येषां राज्ञां युद्धं कृत्वा, गर्वात् पृथिवीं विचचार। इति श्रीमद्रामायणे, उत्तरकाण्डे, त्रयस्त्रिंशः सर्गः समाप्तः। अर्जुनात् विमुक्तः रावणः, राक्षसाधिपः, पूर्ववत् उत्साहेन सर्वां पृथिवीं विचचार। यदा रावणः यं कञ्चन राक्षसमानुषं बलवन्तं शृणोति, तदा गर्वात् तम् युद्धाय आह्वयति। तदा कदाचित् किष्किन्धापुरं गतः, वालिना शासितम्, सुवर्णमालया शोभितम्, तं युद्धाय आह्वयति। तदा तारा, वानरमन्त्री, वालिं युद्धोत्सुकं निर्गतम् इदं उवाच। "राक्षसाधिप, वालिः निर्गतः—वानरेषु अन्यः कः तव समः प्रतियुध्येत्?" रावणः चतुर्षु समुद्रेषु सायं विधिविधानं कृत्वा, वालिः क्षणेन आगमिष्यति—किञ्चित् प्रतीक्षस्व। एतानि शङ्खसदृशानि अस्थिपुञ्जानि पश्य—युद्धकामाः ये विनष्टाः, वानरराजस्य तेजसा। यदि, राक्षस रावण, अमृतपानं कृतवान्, तदा वालिं प्रतियुध्य, तव आयुः समाप्तिः। अद्य, विश्वसुत, अद्भुतानि दृश्यन्ते—किञ्चित् प्रतीक्षस्व, शीघ्रं दुर्लभानि भविष्यन्ति। अथवा, यदि शीघ्रं मृत्युं इच्छसि, दक्षिणसमुद्रं गच्छ—तत्र वालिं पश्य, भूमौ स्थितं अग्निवत्। रावणः, लोकभीषणः, तारां तिरस्कृत्य, पुष्पकं आरुह्य, दक्षिणसमुद्रं प्रस्थितः। तत्र रावणः वालिं पश्यति, यस्य मुखं उदितसूर्यसमानं, सुवर्णशैलसदृशः, सायं पूजायां स्थितः। रावणः, अञ्जनसदृशः, पुष्पकात् अवतीर्य, वालिं गुप्तया समीपं गत्वा, शीघ्रं ग्रहीतुं इच्छति। संयोगात् वालिः रावणं दुष्टसंकल्पं दृष्ट्वा, तं दृष्ट्वा न किंचित् कम्पितः। यथा सिंहः शशकं न चिन्तयति, गरुडः सर्पं न पश्यति, तथा वालिः रावणं, दुष्टप्रयोजनं, न अपि मन्यते। रावणं दुष्टबुद्धिं समीपं आगच्छन्तं दृष्ट्वा, वालिः चिन्तयति—"अस्यं बाहुयुत्तं कृत्वा, त्रयः महासागरान् गमिष्यामि। शत्रुं मम पार्श्वे धृतं जनाः पश्यन्ति, तस्य वस्त्राणि स्रंसन्ति, रावणः गरुडगृहीतसर्प इव लम्बमानः।" इति निश्चित्य, वालिः स्वबलं आश्रित्य, वेदमन्त्रान् जपन्, शैलशिखरवत् स्थितः।