तदा अर्जुनस्य मन्त्रिणः गम्भीरया वाचा इति उक्तवान् – शीघ्रं ह्यैहयराजाय निवेदय। रावणः राक्षसः युद्धार्थं आगतः। रावणस्य वचनं श्रुत्वा अर्जुनस्य मन्त्रिणः उत्तस्थुः, सज्जिता: शस्त्रैः समायुक्ताः, रावणं प्रति अभ्युवादन्। युद्धस्य कालः निश्चितव्यः। साधु रावण, साधु। ततः अर्जुनस्य मन्त्रिणः इदम् ऊचुः – को हि राजा स्त्रीभिः परिवृतः युद्धाय प्रवर्तते? कथं अर्जुनः स्त्रीसन्निधौ युद्धं इच्छति, यथा व्याघ्रः मदोन्मत्त गजे स्त्रीगणमध्ये आक्रमति? क्षमस्व दशग्रीव, रात्रिं त्वया यापय। यदि युद्धे विश्वासः अस्ति, श्वः अर्जुनं युद्धाय समागच्छ। यदि युद्धे तव मनः तृष्णया पूर्णम् अस्ति, तदा अस्मान् विजित्य अर्जुनं युद्धाय प्राप्तुम् अर्हसि। ततः रावणस्य मन्त्रिभिः राज्ञः मन्त्रिणः युद्धे हताः, तैः क्षुधितैः उपभुक्ताः। ततः नर्मदातटेषु अर्जुनस्य अनुयायिनां रावणस्य मन्त्रिणां च महान् शब्दः उत्पन्नः। ते सर्वतः शरैः शूलैः त्रिशूलैः वज्रप्रहारैः राक्षसान् पीडयन्तः अभ्यधावन्। हैहयराजस्य सैनिकबलम् अत्युत्कटम् आसीत्, यथा मकरशार्दूलसमाकीर्णः समुद्रः गर्जति। रावणस्य मन्त्रिणः प्रहस्तः शुकः शरणः च कोपिताः कर्तवीर्यस्य सैन्यम् स्वतेजसा दग्धवन्तः। रावणस्य मन्त्रिणां कर्म द्वारपालैः अर्जुनाय निवेदितम्, यः क्रीडनाय व्यग्रः आसीत्। "मा भैः" इति श्रुत्वा अर्जुनः गङ्गाजलेभ्यः कालाञ्जनमिव निर्गतः। क्रोधदग्धाक्षः अर्जुनः युगान्ताग्निवत् भीषणः अभवत्। सः शीघ्रं सुवर्णकङ्कणयुक्तं महागदां गृह्य राक्षसान् प्रति सूर्यः तमः अपाकरोति इव अभ्यधावत्। गदासंहननाय बाहुना महागदां उत्थाय अर्जुनः गरुडस्य वेगेन पतङ्गः इव अवतीर्णः। तस्य मार्गं विंध्यगिरिः सूर्यस्य पुरतः स्थितः इव प्रहस्तः गदायुक्तः स्थिरः अविचलः विंध्यवत् स्थितः। ततः प्रहस्तः क्रुद्धः लोहमयां विशालां गर्जन्तीं मेघनादां भीषणगदां प्रेषितवान्। तस्य गदायाः अग्रे प्रहस्तहस्तेन मुक्ता अग्निः अशोकशिखरमिव दीप्तः सर्वं दग्धुम् इव अयच्छत्। तस्य गदायाः समीपं प्राप्ते अर्जुनः कर्तवीर्यवंशजः कौशलात् तां गदां परिहृत्य स्वगदया अद्वितीयं कौशलं दर्शितवान्। ततः हैहयराजः प्रहस्तं प्रति शतबाहुं महागदां घूर्णयन् अभ्यधावत्। प्रहस्तः तया गदया महाबलात् अभिहतः पर्वतः वज्रेण ताडितः इव पतितः। प्रहस्तं पतितं दृष्ट्वा मारीचः शुकः शरणः महोदरः धूम्राक्षः च रणभूमिं त्यक्त्वा पलायिताः। प्रहस्ते हते मन्त्रिणः पलायिताः च, रावणः शीघ्रं अर्जुनं राजश्रेष्ठं प्रति अभ्यधावत्। तत्र सहस्रबाहोः रावणस्य विंशतिबाहोः अर्जुनस्य च युद्धम् आरभ्यत, राजा राक्षसः च यः युद्धं दृष्ट्वा सर्वान् रोमाञ्चितान् अकुरुत। द्वौ समुद्रौ क्रुद्धौ इव, स्थिरमूलौ कम्पितौ इव, द्वौ सूर्यौ दीप्तौ इव, द्वौ अग्निवत् प्रदीप्तौ, शक्त्या कोपेन च परस्परं अभ्ययुः। द्वौ गजौ प्रतिस्पर्धायाम् इव, द्वौ वृषौ प्रभुत्वाय युध्यमानौ, गर्जन्तौ मेघौ इव, सिंहौ बलिनौ इव, शक्त्या विक्रम्य च अभ्यवर्तन्त। रुद्रः कालः च क्रोधे यथा, तौ अर्जुनः राक्षसः च गदाभिः भीषणं ताडयन्तौ। पर्वताः वज्रप्रहारान् यथा सहन्ते, तथा नरः राक्षसः च गदाप्रहारान् सहन्तौ। तThunderक्लापस्य प्रतिध्वानः यथा उत्पद्यते, तथा गदाप्रहारस्य शब्दः सर्वदिशः व्याप्यत्। अर्जुनस्य गदा रावणस्य उरः प्रति क्षिप्ता आकाशे सुवर्णदीप्तिम् निर्मितवती, विद्युत्प्रभा इव। रावणस्य गदा पुनः पुनः अर्जुनस्य उरः प्रति क्षिप्ता उल्कावद् महापर्वते दीप्तिम् अकरोत्। न अर्जुनः न राक्षसाधिपः श्रान्तौ, तयोः युद्धम् पुरातनवीरयुद्धवत् अभवत्। वृषभौ शृङ्गाभ्याम् इव, गजौ दन्ताभ्याम् इव, उत्तमपुरुषः राक्षसः च पुनः पुनः परस्परं ताडयन्तौ। तदा अर्जुनः क्रुद्धः सर्वबलं समादाय गदां रावणयोः स्तनयोर् मध्ये क्षिप्तवान्, महाबलिनः उरः ताडयन्। सा गदा वरप्रभावेन रावणस्य उरः ताडित्वा, दुर्बलता इव द्विधा विभक्त्वा भूमौ पतिता। रावणः अर्जुनगदया अभिहतः धनुःपरिमाणं व्यपेत्य उपविवेश, क्रन्दन्। रावणं विमूढं दृष्ट्वा अर्जुनः शीघ्रं उत्पत्य तं गृहीत्वा, गरुडः सर्पं यथा गृह्णाति। सहस्रबाहुर्बलवान् राजा दशग्रीवं रावणं बलात् बबन्ध, नारायणः बलीं यथा बध्नाति। रावणं बध्यमानं दृष्ट्वा सिद्धाः चारणाः देवाः च अर्जुनं स्तुत्वा पुष्पवृष्टिं शिरसि अवर्षयन्।