वसिष्ठेन महात्मना, दातृप्राप्तयोः सर्वार्थसिद्धिः निश्चितं प्रतिपाद्य, स्वधर्मे स्थित्वा उत्तमं विवाहं कर्तुम् उपदिष्टम्। तदा स धर्मज्ञः जनकः, वसिष्ठस्य वचः श्रुत्वा, प्रत्युवाच—“कः मम द्वारपालः, कस्याज्ञया प्रतीक्षते? मम गृहे का विचारणा, इदं राज्यं तव इव। सर्वसमारम्भाः कृताः, मम कन्याः वेदिम् उपगता, ज्वलिताग्नेः शिखा इव शोभन्ते। अहम् अपि अत्र वेद्यां स्थित्वा त्वां प्रतीक्षे; सर्वं निर्विघ्नं प्रवर्त्तताम्—किं विलम्बः?” एवं जनकवचनं श्रुत्वा, दशरथः पुत्रैः सहितः, मुनिसंघैः सह प्रविष्टः। तदा विदेहनृपतिः वसिष्ठं प्रति उवाच—“भगवन्, मुनिभिः सह सर्वकर्माणि सम्यग् आचर्यन्ताम्। रामस्य विवाहः कर्तव्यः।” जनकस्य अनुमत्याः परम्, वसिष्ठः महर्षिः, विश्वामित्रं धर्मात्मानं शतानन्दं च पुरः कृत्वा, यज्ञमण्डपे वेदिं सम्यग् अकारोत्। स वेदिं सुरभिपुष्पैः, सुवर्णपात्रैः, अंकुरयुक्तैः कलशैः अलङ्कृत्य, अंकुरपात्रैः, धूपपात्रैः, शंखपात्रैः, अर्घ्यपात्रैः, मालाभिः, हविष्पात्रैः च सम्यक् पूजयामास। लाजपात्रैः, पिष्टान्नपात्रैः, कुशासनैः च मन्त्रानुसारेण व्याहरन्। ततः सम्यग् विधिना मन्त्रैः च पूर्वं कृत्य अग्निं स्थापयित्वा, वसिष्ठः हविः अग्नौ जुहाव। ततः सर्वाभरणभूषितां सीतां आगम्य, तां वेद्यां समक्षं रामस्य पुरतः स्थापयामास। तदा जनकः रामं कौसल्यानन्दवर्धनं प्रति उवाच—“एषा मे कन्या सीता, धर्मे त्वदीया सहधर्मचारिणी। गृहाण एनां, सौम्य, हस्तेन हस्तं गृह्य। पतिव्रता, सुभगा, नित्यं छायेव त्वां अनुगता।” एवं उक्त्वा जनकः मन्त्रशुद्धं जलं सिञ्चयामास, देवर्षयश्च “साधु साधु” इति शब्दं कृतवन्तः। दिव्यदुन्दुभ्यः शब्दः, पुष्पवृष्टिः अपि अभवत्; एवं मन्त्रजलेन पवित्रां सीतां दत्त्वा, जनकः हृष्टः उवाच—“लक्ष्मण, आगच्छ, सौम्य; एषा उर्मिला तव, यां मया समर्पिताम्। हस्तं गृहाण, कालः मा व्यतीतिः।” एवं भरतं प्रति अपि अवदत्—“रघुवर, माण्डव्याः हस्तं गृहाण।” शत्रुघ्नं प्रति अपि—“वीर, श्रुतकीर्त्याः हस्तं गृहाण। सर्वे यूयं सौम्याः, सुसंस्कृतव्रताः।” “काकुत्स्थाः स्वपत्नीभिः सह सन्तु, कालः मा व्यतीतिः।” जनकवचनं श्रुत्वा, सर्वे हस्तं हस्तेन संयोजयामासुः। वसिष्ठेन नियोजिताः, चत्वारः चत्वार्भिः सह स्थिताः, अग्निं वेदिं नृपं च प्रदक्षिणं कृत्वा। रघुसुताः, पत्न्यः च, मुनयश्च धर्मानुसारं विवाहं अचक्रुः। तदा दिव्यपुष्पवृष्टिः, दिव्यदुन्दुभिशब्दः, गीतवादित्रनिनादः च अभवत्। अप्सरसां गणाः नृत्यन्ति, गन्धर्वाः मधुरं गायन्ति; रघूत्तमविवाहे तदद्भुतं दृश्यते। वादित्रध्वनिभिः, अग्निं त्रिः प्रदक्षिणीकृत्य, वीराः पत्न्यः नयन्ति स्म। ततः रघुनन्दनाः पत्न्यः सह विश्रमस्थानं जग्मुः; राजा मुनिसामन्तबान्धवैः सह पृष्ठतः अन्वयात्। एवमेतत् बालकाण्डे चतुर्सप्ततितमः सर्गः आरभ्यते। अथ रात्र्यां व्यतीतायां, महर्षिः विश्वामित्रः, उभौ नृपौ अभिवाद्य, उत्तरं पर्वतम् अगच्छत्। विश्वामित्रे गते, दशरथः विदेहराजं अभिवाद्य, शीघ्रं स्वपुरीम् प्रतिपेदे। तदा विदेहनृपतिः बहून् कन्यादानदानान् अकरोत्; सहस्रशः गावः, उत्तमान् कंबलान्, तन्तुवस्त्राणि, कोटिशः वसनानि, गजाः, अश्वाः, रथाः, पदातयः, सर्वे दिव्यरूपाः, दत्ताः। शतं कन्याः, तेषां श्रेष्ठदासदास्यैः सह, सुवर्णं, हेम, मुक्ताफलानि, प्रवालानि च दत्तानि। राजा हृष्टः, अनुपमं कन्यादानं कृत्वा, नृपतिं अभिवाद्य, स्वपुरं प्रविवेश। मिथिलेशः स्वां पुरीं मिथिलां प्रविवेश; दशरथः च पुत्रैः सह, सर्वान् मुनीन् पुरः कृत्वा, सेनया सह प्रस्थितः। स राजा मुनिसंघेन, रामेण च सह, यायात्। तदा सर्वतो भयङ्कराः पक्षिणः क्रोशन्ति स्म, सर्वे मृगाः च पृथिव्याः परिभ्रमन्ति स्म। तान् दृष्ट्वा, नृपश्रेष्ठः वसिष्ठं पप्रच्छ—“एते पक्षिणः क्रूराः, मृगाः च परिभ्रमन्ति”—इति।