तदा द्वौ महाबलौ आदित्यौ तवष्टा च पूषा च निर्भयौ स्वबलसमेतौ युद्धभूमिं प्रविश्य राक्षसैः सह समरं आरब्धवन्तौ। ततः देवदानवयोः युद्धं अभवत्, यत्र राक्षसाः युद्धकौशलप्रसिद्धाः, तीव्राः च, देवेषु प्रहारं अकुर्वन्। शतशः सहस्रशः च विविधैः घोरैः आयुधैः तैः राक्षसैः समरे स्थितान् देवतान् आघातितवन्तः। देवाः अपि शुद्धैः आयुधैः समरे तीव्रबलेन राक्षसान् यमसदनं प्रापयामासुः। एवं, हे राम, सुमाली नाम राक्षसः कोपाविष्टः, विविधैः आयुधैः देवसेनां प्रति अग्रसरः। सः क्रुद्धः तीक्ष्णैः आयुधैः समग्रं दिव्यबलं विध्वंसितवान्, यथा वातः मेघं नाशयति। तीक्ष्णबाणवृष्टिभिः, घोरशूलैः आहताः देवाः समागताः तं प्रहारं सहनं न अशक्नुवन्। तदा, सुमालिना भग्नेषु देवेषु, अष्टमः वसु सवित्रः क्रोधेन युद्धभूमौ स्थितः। स्वस्य रथव्यूहरूपेण परिवृतः, तेजस्वी सवित्रः वीर्येण रात्रिचरं प्रतिरोधयामास। तयोः मध्ये महान् रोमाञ्चकारः युद्धः अभवत्। सुमाली वसु च युद्धे नित्यनिष्ठौ, तत्र महात्मा वसु सुमालिनः सर्परथं महाबाणैः शीघ्रं पतितवान्। शतशः बाणैः समरे तस्य रथं विध्वंस्य, वसु हस्ते गदां गृह्य तं हन्तुं उद्यतवान्। ततः, दण्डोपमां दीप्ताग्रां गदां गृहीत्वा, सवित्रः तां सुमालिनः शिरसि प्रहारितवान्। सा गदा तस्योपरि पतिता उल्केव दीप्तिमती, इन्द्रवृष्टेव गर्जन्ती, वज्रवत् पर्वतम् आघातयन्ती प्रकाशिता। तस्मिन्नेव क्षणे, युद्धभूमौ गदया तस्य हतानां न हड्डि, न शिरः, न मांसं दृश्यते; सर्वं भस्मीकृतं अभवत्। तं समरे हतं दृष्ट्वा सर्वे राक्षसाः एकत्रिताः दिशः दिशः पलायितवन्तः, परस्परं क्रन्दन्तः, वसुभिः भग्नाः, स्थातुं न अशक्नुवन्। सुमालिं वसुना हतं भस्मीकृतं दृष्ट्वा, स्वबलं भग्नं, देवैः पीडितं च अवलोक्य, तदा रावणस्य पुत्रः मेघनादः महाबलः कोपसमन्वितः सर्वान् राक्षसान् स्थिरान् कृत्वा युद्धभूमौ स्थितः। सः स्वयमेव चयनितं दीप्तवर्णं महारथं सुरथं आरुह्य, वनानि दहन्तं अग्निवत् तं सैन्यं प्रति प्रवृत्तवान्। सः विविधैः आयुधैः समायुक्तः युद्धभूमिं प्रविश्य, देवाः तस्य दर्शनमात्रेण दिशः दिशः पलायितवन्तः। तदा युद्धकामाः केचन अपि तस्य पुरतः स्थितुं न शेकुः; सर्वान् आघात्य, तान् भीतान् दृष्ट्वा, शक्रः देवतान् उक्तवान्—'मा भीरु, मा पलायध्वम्; युद्धे स्थित्वा। मम पुत्रः अजितः समराय इदानीं गच्छति।' ततः शक्रपुत्रः जयन्तः दिव्यरथेन युद्धे प्रवृत्तः। ततः सर्वे देवाः शचीपुत्रं परिवृत्य, रावणपुत्रं युद्धे समागम्य तं आघातयामासुः। देवदानवयोः युद्धं अभवत्, यत्र शक्रपुत्रस्य बलं राक्षसराजपुत्रस्य बलं च तुल्यं अभवत्। तदा मातलिपुत्रं गोमुखं राक्षसकुमारः सुवर्णमाल्यैः बाणैः वर्षित्वा सारथिं आघातितवान्। शचीपुत्रः जयन्तः अपि स्वस्य सारथिं आघातितवान्, रावणपुत्रः क्रुद्धः सर्वतः तं प्रहारितवान्। सः कोपसमन्वितः, महाबलः, उन्मत्तनेत्रः, इन्द्रपुत्रं बाणवृष्ट्या आघातितवान्। ततः रावणपुत्रः क्रुद्धः सहस्रशः तीक्ष्णानि आयुधानि देवसेनायां प्रक्षिप्य, शतघ्नीः, गदाः, शूलानि, मुसलानि, खड्गानि, परशूनि, पर्वतशिखराणि च अभिक्षिप्य, शत्रुसैन्यं नाशयामास। तदा लोकाः भयेन व्याप्य, तमः समुत्पन्नं अभवत्। तदनन्तरं दिव्यसेना शचीपुत्रं बहुधा समन्तात् आघात्य, बाणैः पीडितं तं अत्यन्तं व्यथितं कृतवती। तत्र राक्षसाः देवतान् न अवगच्छन्, देवाः राक्षसान् न; सर्वत्र भ्रमः, सर्वे जनाः दिशः दिशः पलायितवन्तः। देवाः देवेषु, राक्षसाः राक्षसेषु प्रहारं अकुर्वन्; मोहविष्टाः, तमसा आच्छन्नाः, अन्ये दिशः दिशः पलायितवन्तः। तस्मिन्नेव समये, महाबलः पुलोम नाम दैत्याधिपः शचीपुत्रं गृह्य अपाकर्षत्। सः स्वस्य पौत्रं गृह्य सागरं प्रविष्टवान्, शची तस्य पुत्री, तेन जातः सः। देवाः जयन्तस्य नाशं दृष्ट्वा, सर्वे विषण्णाः, दुःखेन अभिभूताः, पलायितवन्तः। ततः रावणिः क्रुद्धः, स्वबलसमेतः, देवतान् प्रति गर्जनं कृत्वा आक्रमितवान्। पुत्रनाशं देवपलायनं च दृष्ट्वा, देवेशः मातलिं उक्तवान्—'रथं शीघ्रं आनय।' तदा दिव्यः, अतिभीमः, सर्वदा सज्जः रथः, मातलिना शीघ्रगत्या उपनीतः।