वसिष्ठं पुरतः कृत्वा सहान्यैः महर्षिभिः पूज्यः वसिष्ठः विदेहराजान् उपेत्य तं प्राह। स राजा दशरथः, राजन्, पुत्रैः सह, ये उत्सवमङ्गलानि कर्माणि कृतवन्तः, पुरुषश्रेष्ठः, दातारं कामयते। दाता च प्रतिग्रहीता च सर्वार्थसिद्धये कारणं; तस्मात् त्वं स्वधर्मे स्थित्वा, एतत् उत्तमं विवाहं निर्वर्तय। इत्येवं महादानशीलः महात्मा वसिष्ठः उक्तः, स धर्मविदां श्रेष्ठः जनकः प्रत्युवाच। कः मम द्वारपालः, कस्याज्ञां प्रतीक्षते? मम गृहे किम् मन्त्रणीयम् अस्ति, यथा एष राज्यः तव भवेत्? मया सर्वे उत्सवव्यापाराः समाप्ताः, मम कन्याः वेदिकां प्राप्ताः, महर्षे, दीप्ताग्निशिखाः इव शोभन्ते। अहं वेदिकायाम् एव त्वां प्रतीक्षे, सर्वं निर्विघ्नं भवतु, किम् विलम्बः? एवं जनकस्य वचः श्रुत्वा, तदा दशरथः स्वपुत्रान् सर्वान् ऋषिगणैः सह समानीय अगच्छत्। तदा विदेहराजः वसिष्ठम् उवाच—"महर्षे, सर्वाणि कर्माणि ऋषिभिः सह सम्यक् कुरुष्व।" रामस्य, लोकस्य आनन्दस्य, विवाहः कर्तव्यः, इत्युक्त्वा जनकस्य "एवं भवतु" इति प्रतिगृह्य, वसिष्ठः पूज्यः— विश्वामित्रं धर्मात्मानं शतानन्दं च पुरः कृत्वा, महातपाः सभामध्ये वेदिकां सम्यक् निर्ममे। स तां वेदिकां सर्वतः सुरभिपुष्पैः सुवर्णपात्रैः अलङ्कृतैः, अंकुरयुक्तैः घटैः च शोभयामास। अंकुरपूर्णैः पात्रैः, धूपपात्रैः, शंखपात्रैः, स्रुग्भिः, मालाभिः, अर्घ्यपात्रैः च सम्यक् पूजितम्। लाजपूर्णैः पात्रैः, सिद्धोदनैः च, सम्यक् कुशान् विच्छाय, मन्त्रपूतैः च, तत्र यथाविधि। वह्निं तस्मिन् वेदिकायाम् स्थाप्य, पूर्वकर्ममन्त्रैः, वसिष्ठः महायशाः समिद्धे वह्नौ हविः जुहाव। ततः सर्वाभरणभूषितां सीतां समानीय, तां वह्नेः पुरतः, रामस्य मुखे स्थापयामास। तदा जनकः रामं कौसल्यानन्दवर्धनम् उवाच—"एषा मे दुहिता सीता, धर्मपत्नी तव।" "इमां गृहाण, सौम्य, हस्तं तव हस्तेन गृहाण; सा पतिसत्ता, महाभागा, सदा छायेव त्वां अनुसरिष्यति।" इत्युक्त्वा राजा मन्त्रपूतं जलं प्राक्षिपत्, देवर्षयः च "साधु साधु" इति शुश्रुवुः। दिव्यदुन्दुभिस्वनः पुष्पवृष्टिः अभवत्; एवं मन्त्रतोदकसंस्कृतां सीतां कन्यां दत्त्वा— जनकः हृष्टः उवाच—"लक्ष्मण, आगच्छ, सौम्य; उर्मिला, या मया समाराधिता, तव।" "ताम् हस्तं गृहाण, कालः मा व्यतीत;" इत्युक्त्वा जनकः भरतम् अपि संबोधितवान्। "रघुनन्दन, माण्डव्याः हस्तं स्वहस्तेन गृहाण;" मिथिलेशः शत्रुघ्नं च प्रोवाच—"महाबाहो, श्रुतकीर्त्याः हस्तं गृहाण;" सर्वे भवन्तः सौम्याः, सत्प्रतिज्ञाः। "काकुत्स्थाः स्वपत्नीभिः सह सन्तु, कालः मा व्यतीत;" इत्युक्त्वा जनकवचः श्रुत्वा, ते हस्तं हस्तेन संयोजयामासुः। चत्वारः चत्वार्यः सह स्थिताः, वसिष्ठेन आदेशिताः, अग्निं वेदिकां राजानं च प्रदक्षिणं कृतवन्तः। रघुसुताः महात्मानः स्वपत्नीभिः सह, ऋषिभिः सह, विवाहं यथाविधि अकुर्वन्। दिव्यपुष्पवृष्टिः दीप्तिमती नभसः अपतत्; दिव्यदुन्दुभिस्वनैः गीतवादित्रैः च। अप्सरसां गणाः नृत्यन्ति, गन्धर्वाः मधुरं गायन्ति; रघुष्रेष्ठविवाहे तद् अद्भुतं दृश्यते। एवं वादित्रनिनादेन, वीराः त्रिवारं वह्निं प्रदक्षिणीकृत्य, पत्नीन् निनयुः। ततः रघुवंशी पत्निभिः सह विश्रामस्थानं जग्मुः; राजा च ऋषिसम्बन्धिसमूहैः सह, पृष्ठतः पश्यन् अन्वगच्छत्। अथ सप्तचत्वारिंशदधिकसप्ततितमः सर्गः; श्रीमद्वाल्मीकि रामायणे बालकाण्डे चतुश्चत्वारिंशदधिकसप्ततितमः सर्गः शृणु। रात्र्यां व्यतीतायां, महर्षिः विश्वामित्रः, उभौ राजानौ अभ्यनुज्ञाय, उत्तरगिरिप्रदेशं जगाम। विश्वामित्रे गते, राजा दशरथः, विदेहराजम् अभ्यनुज्ञाय, शीघ्रं पुरीं प्रत्यगच्छत्। ततः विदेहराजः बहूनि कन्यादानानि दत्तवान्; मिथिलेशः लक्षशः गवां दत्तवान्। उत्तमान् कंबलान्, सूक्ष्मवस्त्राणि, कोटिशः वासांसि; गजान्, हयान्, रथान्, पदातीन्, सर्वान् अलङ्कृतान् दिव्यरूपान् च दत्तवान्। शतं कन्याः उत्तमदासदासीभिः सह, सुवर्णं, शुद्धं सुवर्णं, मुक्ताफलानि, प्रवालं च दत्तवान्। राजा हृष्टः, अप्रतिमानि कन्यादानानि दत्त्वा, नानाविधानि दानानि दत्त्वा, राजानम् अभ्यनुज्ञाय। मिथिलेशः स्वां पुरीं मिथिलां प्रविवेश; अयोध्याधिपः च, श्रेष्ठपुत्रैः सह, सर्वान् ऋषीन् पुरतः स्थापयित्वा, सेनया सह प्रस्थितवान्; नरशार्दूलः सः, ऋषिसमूहैः रामेण च सह, प्रस्थितवान्।