एवम्, तदा भगिन्याः बलात् बलात्कृतायाः दुःखं दृष्ट्वा, नलकूबरः तां पुण्यशीलां समाश्वास्य शापं दत्तवान्—"यत् त्वं, शुभे, अनिच्छया बलात् बलात्कृता, तस्मात् सः अन्यां कांचन अनिच्छन्तीं न कदापि उपगमिष्यति।" यदि सः कामेन प्रेरितः अनिच्छन्तीं स्त्रीं बलात् उपगच्छेत्, तदा तस्य शिरः सप्तधा विदीर्यते इति तेन उच्यते स्म। तस्य ज्वलनदीप्तस्य शापस्य उच्चारणे दिव्यानि दुन्दुभयो नभसि निनदन्ति स्म, पुष्पवृष्टिः अपि आकाशात् पतितवती, ब्रह्मणा अग्रे कृत्य सर्वे देवाः प्रमोदं जग्मुः। मुनयः पितरश्च सर्वं जगत्प्रवाहं राक्षसस्य च मृत्युं ज्ञात्वा परमं हर्षं प्राप्नुवन्। दशग्रीवः रावणः तं भीषणं शापं श्रुत्वा अनिच्छन्तीनां स्त्रीणां संयोगे न किञ्चित् सुखं प्राप्नोत्। तेन तेन सर्वाः पतिव्रता योषितः, या अपि तेन हृताः आसन्, नलकूबरस्य तेन रम्येण शापेन हृष्टाः अभवन्। ततः दशग्रीवः रावणः कैलासं पर्वतं अतिक्रम्य, महाबलः निशाचरः इन्द्रस्य लोकं प्राप्तवान्। तस्य राक्षससैन्यस्य सर्वतः देवलोकं प्रति अग्रे गच्छतः, समुद्रमन्थनवत् महान् शब्दः उत्पन्नः। रावणः आगतः इति श्रुत्वा, इन्द्रः स्वातः आसनात् च्युतः, तत्र समागतान् सर्वान् देवतान् सम्बोध्य उवाच—"आदित्या, वसवः, रुद्राः, विश्वेदेवाः, साध्याः, मरुतां गणाः—दुष्टात्मानं रावणं प्रति युद्धाय सज्जीभवध्वम्!" शक्रेण एवं संबोधिताः, देवाः अपि तस्य समाना युद्धे, परमबलिनः, युद्धोत्सुकाः, कवचानि धारयामासुः। किन्तु महेन्द्रः रावणस्य भयेन सन्त्रस्तः विष्णुम् उपगम्य उवाच—"हे विष्णो, किं करोमि? स बलवान् पराक्रान्तश्च राक्षसः युद्धाय आगच्छति।" "सः तु केवलं वरदानबलात् शक्तिमान्, अन्यथा न; पद्मयोनिना यत् उक्तं तत् सत्यतया सम्पद्यते।" "यथा नामुचिः वृत्रः बलिः नरकः शम्बरश्च मया तव बलं आश्रित्य विनष्टाः, तथा त्वं अपि कुरु।" "देवेश, मधुसूदन, त्वां विना त्रिषु लोकेषु चराचरे न अन्यः कश्चन शरणं परमं अस्ति।" "त्वं एव नारायणः, श्रीमान्, पद्मनाभः, नित्यः; त्वया एव एते लोकाः स्थापिता, सह शक्रेण मया च देवपतिना।" "एतत् सर्वं चराचरं त्रैलोक्यं त्वया सृष्टं, युगान्ते सर्वं त्वयि एव प्रविशति।" "तस्मात् स्वयं सत्यं ब्रूहि, देवदेव; त्वं चक्रेण रावणं प्रति युद्धं करिष्यसि वा?" एवं शक्रेण उक्तः, भगवान् नारायणः प्रोवाच—"नास्ति भीः, मम वचः शृणु।" "एषः पापात्मा न देवैः न दानवैः विजेतुं शक्यः; वरदानात् निहन्तुं न शक्यते, सुदुष्प्राप्यः हि सः।" "तथापि सः महाबलः राक्षसः पुत्रसहितः महत् कर्म करिष्यति, एषः आदौ एव दृष्टः।" "यत् त्वया उक्तं मया युद्धं कर्तव्यम्, तर्हि अहं राक्षसं रावणं युद्धे न योधिष्ये।" "विष्णुः शत्रुं निहत्य एव निवर्तते, अद्य तु वररक्षितात् रावणात् वाञ्छितं फलम् दुर्लभम्।" "इन्द्र, शतक्रतो, अहं प्रतिजाने—तव साक्षात् अहं अस्य राक्षसस्य मृत्युहेतुः भविष्यामि।" "स्वयं रावणं सह अनुयायिभिः हनिष्यामि, सुरान् प्रमोदयिष्यामि, कालः प्राप्तः इति ज्ञायते। एषः सत्यः वचनं तव उक्तम्, शचेः पतिः।" "त्वं निर्भयः सर्वैः महाबलैः सह युद्धं कुरु।" "अहं अपि कालं ज्ञात्वा गच्छामि।" एवम् उक्त्वा, रुद्राः आदित्यैः, वसुभिः, मरुद्भिः, अश्विभ्यां सह, सम्यक् सज्जाः, नगरात् शीघ्रं राक्षसान् प्रति निर्गताः। तस्मिन्नन्तरे रात्र्याः अन्ते सर्वतः रावणस्य सैन्यात् महान् शब्दः श्रूयते स्म, युद्धे प्रवृत्ते। बलिनः ते वीराः परस्परं निरीक्ष्य, युद्धोत्साहेन हृष्टाः, संग्रामाय अग्रे अगच्छन्। तदा देवसेनायाः अग्रे अनन्त्या अपि राक्षससैन्यस्य दृष्ट्वा महान् संकर्षः अभवत्। ततः देवदानवराक्षसानां मध्ये घोरं, तुमुलं, विविधायुधप्रहरणं युद्धम् अभवत्। तस्मिन्नन्तरे रावणस्य मन्त्रिणः भयङ्करदर्शनाः राक्षसवीराः संग्रामाय समागच्छन्। तेषां मध्ये मारिचः, प्रहस्तः, महापार्श्वः, महोदरः, अकम्पनः, निकुम्भः, शुकः, सारणः च आसन्। संह्लादः, धूमकेतुः, महादंष्ट्रः, घटोदरः, जम्बुमाली, महाह्रदः, विरूपाक्षः च राक्षसाः तत्र आसन्। सुप्तघ्नः, यज्ञकोपः, दुर्मुखः, दूषणः, खरः, त्रिशिराः, करवीराक्षः, सूर्यशत्रुः अपि राक्षसाः आसन्। महाकायः, अतिकायः, देवान्तकः, नरान्तकः च तत्र सर्वैः परिवृतः महाबलः स्थितः। रावणस्य पितामहः सुमाली अपि सैन्यं प्रविश्य, कोपात् नानाप्रहरणैः देवगणान् विनाशयामास, यथा वातः मेघान् विक्षिपति। एवं, हे राम, सा दिव्या देवसेना निशाचरैः प्रहृत्या सर्वतः प्रतिनिवर्तिता, यथा सिंहैः मृगगणाः विक्षिप्यन्ते। तस्मिन्नन्तरे वसूनां मध्ये अष्टमः सवित्राख्यः विश्रुतः वसुर्भूमिं संग्रामाय प्रविष्टवान्।