यथा अयोध्या दशरथस्य, तथा एष नगरी मम; अधिकारस्य विषये किञ्चिद् संशयः नास्ति—यथायोग्यं कार्यं कुरु, इति जनकः विदेहाधिपः स्नेहपूर्वकं दशरथं प्रार्थयामास। तस्य वचः श्रुत्वा राघवः दशरथः, तुष्टः स भूमिपतिं प्रत्युवाच। मिथिलाधिपती युवावुभौ भ्रातरौ अनन्तगुणसम्पन्नौ; ऋषयः राजसमूहो वा द्वाभ्याम् सम्मानिताः। भवद्भ्यां शुभं सुखं च प्राप्तव्यम्; वयं स्वगृहं प्रत्यागत्य पूर्वजेषां विधिना श्राद्धकर्म करिष्यामः। राज्ञः अनुमतिं प्राप्त्वा, महात्मा दशरथः शीघ्रं प्रस्थितवान्, तौ द्वौ मुख्यौ ऋषी अग्रे स्थापयित्वा। स्वगृहं प्राप्त्वा, राजा विधिवत् श्राद्धकर्म अकरोत्; प्रभाते समुत्थाय, गोदानस्य उत्तमं दानं चकार। पुत्राणां हिताय, धर्मानुसारं, ब्राह्मणेभ्यः शतसहस्रं गोः प्रतिग्रहेण दत्तवान्। परमपुरुषः चतुर्शतसहस्रं गोः सुवर्णशृङ्गायुतं, वत्सयुक्तं, कांस्यदोहनीयुक्तं दत्तवान्। रघुनन्दनः पुत्रेषु स्निग्धः, द्विजातिभ्यः गोदानं कृत्वा बहुधनं दत्तवान्। ततः राजा, गोदानं कृतवान् पुत्रैः परिवृतः, मृदु प्रजापतिर्निवृतैः लोकपालैः परिवृतः इव शोभितः। शृणु अद्य वाल्मीकि-रामायणस्य बालकाण्डे त्रिसप्ततितमं सर्गं। तस्मिन् दिने यदा राजा गोदानं कृतवान्, वीरः युधाजित् आगतः। स केकयराजस्य पुत्रः, भरतस्य मातुलः, राजानं दृष्ट्वा कुशलं पृष्ट्वा, इदं वचनं अब्रवीत्। केकयराजः स्नेहात् शुभं कुशलं प्रेषितवान्; येषां कुशलं त्वं इच्छसि, तेषां सर्वं कुशलं प्रेषयति। राजन्, मम मातुलः भूमिपतिः, स्वभगिनीपुत्रं द्रष्टुम् इच्छति; तस्मात् अयोध्यां आगतः अस्मि, रघुनन्दन। श्रुत्वा तव पुत्राः विवाहाय मिथिलां आगच्छन्ति, त्वया सह, राजन्, अयोध्यां आगतः अस्मि। भगिनीपुत्रं द्रष्टुम् इच्छन् शीघ्रं आगतः अस्मि; ततः दशरथः प्रियातिथिं सत्कारं चकार। तं दृष्ट्वा, उत्तमेन सत्कार्येन पूज्यं पूजयित्वा, पुत्रैः सह तत्र रात्रिं व्यतीयम्। प्रभाते पुनः उत्थाय, कर्म विधाय, राजा बुद्धिमान् ऋषी अग्रे स्थापयित्वा यज्ञवाटं गच्छति। विजयमूर्ते, सर्वाभरणभूषितः रामः भ्रातृभिः सह उत्सवकर्म अकरोत्। वसिष्ठं अग्रे स्थापयित्वा, अन्यैः महर्षिभिः सह, पूज्यः वसिष्ठः विदेहराजं उपेत्य वचनं अब्रवीत्। दशरथः, राजन्, पुत्रैः सह उत्सवकर्म कृतवान्, पुरुषश्रेष्ठः, दातारं इच्छति। दाता-प्रतिग्राहकयोः सर्वार्थः सिद्ध्यति; उत्तमं विवाहं कृत्वा स्वधर्मं अनुगच्छ। एवं दानप्रियः महात्मा वसिष्ठः उक्तवान्; धर्मज्ञः जनकः प्रत्युवाच। को मम द्वारपालः, कस्य आदेशस्य प्रतीक्षते? मम गृहे किम् विचारणीयम्, यथा एष राज्यं तव एव? सर्वोत्सवकर्म समाप्य, मम कन्याः वेदीं समुपगच्छन्ति, ऋषिश्रेष्ठ, दीप्ताग्निशिखाः इव शोभन्ति। अहं वेद्यां स्थितः, भवद्भ्यः प्रतीक्षे; सर्वं निर्विघ्नं भवतु—किम् विलम्बः? जनकस्य वचनं श्रुत्वा, दशरथः पुत्रान् ऋषिसमूहैः सह आनयत्। ततः विदेहराजः वसिष्ठं उवाच—"ऋषिश्रेष्ठ, सर्वकर्म ऋषिसमूहैः सह कुरु।" "रामस्य विवाहः लोकरञ्जनः कर्तव्यः," इति उक्त्वा, "तथास्तु," जनकाय उक्त्वा, वसिष्ठः महर्षिः विश्वामित्रं धर्मज्ञं शतानन्दं अग्रे स्थापयित्वा, यज्ञमण्डपे मध्ये वेदीं विधिवत् निर्मितवान्। वेदीं सर्वतः सुगन्धिपुष्पैः सुवर्णपात्रैः, अंकुरयुक्तैः घटैः अलङ्कृतवान्। अंकुरपात्रैः, धूपपात्रैः, शङ्खपात्रैः, स्रुक्पात्रैः, मालाभिः, अर्घ्यपात्रैः च, यथायोग्यं पूजितम्। तिलेन, पक्वान्नपात्रैः, विधिवत् कुशान् वितान्य, मन्त्रपाठेन। अग्निम् स्थापयित्वा, विधिपूर्वकं मन्त्रैः, वसिष्ठः यज्ञाग्नौ हविषः अर्पितवान्। ततः सीतां सर्वाभरणभूषितां आनयित्वा, वेद्यां अग्निपूर्वं राघवस्य पुरतः स्थापयामास। जनकः रामं कौसल्यानन्दवर्धनं उवाच—"एषा सीता मम कन्या, तव धर्मसखा।" "तां गृहाण, शुभं ते; हस्तं हस्तेन गृहाण। सा पतिस्नुषा, महाभागा, सदा छायायाम् इव त्वां अनुसरति।" इति उक्त्वा, राजा मन्त्रशुद्धं जलं अर्पयामास; देवाः ऋषयः "साधु साधु" इति शंसन्तः। दिव्यदुndुभीनां महान् शब्दः पुष्पवृष्टिः च अभवत्; एवं मन्त्रशुद्धं जलं दत्त्वा, जनकः सीतां कन्यां दत्तवान्।