ततः रामस्य वचनं श्रुत्वा यदीदं दण्डं पतितं राक्षसः न मृत्युम् उपयाति, अथवा दशग्रीवः रावणः मृत्युम् उपयाति, तयोः कस्यापि स्थितौ मम वचनं मिथ्या भविष्यति। अतः लोकहिताय सत्यं रक्षसि चेत्, लङ्काधिपं प्रति उद्धृतं दण्डं प्रतिवर्तय; अद्य मम सत्यं स्थापय। एवं उक्तः धर्मात्मा यमः प्रत्युवाच—'एष दण्डः प्रतिवर्तितः, भगवन्, त्वमेव अस्माकं परमः अधिपः।' तदनन्तरं यमः चिन्तयामास—'युद्धभूमौ आगतः अहं किम् करिष्यामि? यदि वरात् रावणं हन्तुं न शक्ष्यामि, तर्हि मया किमपि कर्तुं न शक्यते।' ततः स राक्षसस्य दृष्टेः अदृश्यः भविष्यामि इति उक्त्वा, तत्रैव स्वसारथ्यं अश्वैः सह तिरोहितः। रावणः तु यमं पराजित्य स्वनाम घोषयन् पुष्पकं आरुह्य पुनः यमलोकात् निर्गतः। तदनन्तरं वैवस्वतः ब्रह्मणा सह देवैः, नारदः च महर्षिः, हर्षेण स्वर्गं गतः। एवं यमं, देवेषु श्रेष्ठं, पराजित्य, रावणः स्वयम् युद्धशौर्ये गर्वितः स्वसखीन् अवलोकयत्। तदा राक्षसाः रावणं रक्तनिर्युक्तं, प्रहारैः विक्षतं दृष्ट्वा, स्नेहेन समीपं आगच्छन्। तं विजयं अभिनन्द्य, मारीचादयः पुष्पकं आरुह्य, रावणेन सान्त्विताः आसन्। ततः रावणः अधोभूमिं अवतीर्य, सागरं प्रविष्टवान्, यत्र दैत्यनागगणाः वसन्ति, वरुणेन रक्षितः। तत्र भोगवतीपुरीं, वासुकिना शासितां, गत्वा, नागान् विजय्य, रत्नपुरीं हर्षेण प्रविष्टवान्। तत्र निवातकवचदैत्याः, वरप्राप्ताः, राक्षसान् संगृह्य युद्धाय आह्वयन्। सर्वे दैत्याः अतिवीर्यवन्तः, विविधायुधैः सम्पन्नाः, युद्धोत्साहेन मद्यन्तः आसन्। क्रोधात् राक्षसदानवाः शूलैः त्रिशूलैः वज्रैः पट्टिशैः खड्गैः परशवः च परस्परं ताडयन्ति। युद्धे संवत्सरः व्यतीतः, न तेषां जयः न विनाशः अभवत्। तदा ब्रह्मा, त्रैलोक्यस्य अक्षयाश्रयः, दिव्यं विमानं आरुह्य शीघ्रं आगच्छत्। वृद्धः ब्रह्मा निवातकवचयुद्धं निरोधयन्, अर्थपूर्णं वचनं प्रोवाच—'न देवाः न असुराः रावणं युद्धे जयन्ति; न यूयं देवदानवसंयुक्ताः विनाशं प्राप्नुथ। अतः राक्षसैः मित्रं स्थापयितव्यं; सर्वेषु कार्येषु मित्राणि अविभाज्यानि, न संशयः।' ततः रावणः निवातकवचैः सह अग्निसाक्षिकं मित्रं स्थाप्य, हृष्टः अभवत्। तत्र संवत्सरं यथायोग्यं निवसित्वा, दशाननः तेषां स्निग्धतां प्राप्य, स्वपुरं प्रत्यागच्छत्। शतविधमायाः अवगम्य, अधोभूमौ जलाधिपपुरीं अन्वेष्टुम् आरभत्। ततः शिलापुर्यं, कालकेयैः सेवितां, गत्वा, बलिनः कालकेयान् हत्वा। शूर्पणखायाः पतिं, तथा बलवन्तं विद्युज्जिह्वं, यः युद्धे राक्षसं जिह्वया लिहन् आसीत्, खड्गेन निहत्य, क्षणेन तं जित्वा, चतुश्चत्वारिंशत् दैत्याः हत्वा। राक्षसाधिपः ततः दिव्यं वरुणस्य निवासं कैलाससमानं, श्यामवर्णमेकं, ददर्श। तत्र सुरभिं गोमातरं स्थितां, क्षीरं स्रवतां, यया क्षीरसागरः उत्पन्नः, ददर्श। तत्र रावणः परमकामधेनुं, वृषभेषु श्रेष्ठां, अद्भुतमथन्यां, यया शीतांशुः चन्द्रः उत्पन्नः, अवलोकयत्। तां आश्रित्य, क्षीरसुताः ऋषयः महर्षयः च वसन्ति; तत्रैव अमृतं, हविः च, उत्पन्नम्। लोके मनुष्याः तां सुरभिं इति नाम्ना आहुः; रावणः तां प्रदक्षिणं कृत्वा, अद्भुतां तां गोमातरं, अग्रे जगाम। ततः स भयानकं स्थानं प्रविष्टवान्, यत्र विविधसेनाभिः रक्षितम्; तत्र शतमुखधाराभिः आच्छन्नं, शरद्वर्णमेघसदृशं, वरुणस्य दिव्यं, नित्यहृष्टं भवनं ददर्श। तत्र सेनापतिं युद्धे हत्वा, तैः आहतः, वीरान् उवाच—'शीघ्रं राज्ञे निवेदयत।' 'रावणः युद्धे इच्छन् आगतः; तस्य युद्धं दत्तव्यं। यदि न भीतः, हस्तान् संयोज्य, "मया पराजितः" इति वदतु।' एतस्मिन्नेव काले, महात्मनः वरुणस्य पुत्रपौत्राः, गोमातरः, पद्मजः च, क्रोधेन आगच्छन्। वीर्यगुणयुक्ताः, स्वसेनाभिः परिवृताः, इच्छानुगतविमानानि आरुह्य, तेजसा दीप्तानि, सज्जीकृतवन्तः। ततः जलाधिपपुत्रैः, बुद्धिमता रावणेन, घोरं रोमाञ्चनं युद्धं अभवत्। दशग्रीवस्य बलवन्तः मन्त्रिणः सह, वरुणस्य समग्रसेना क्षणेन विनष्टा। युद्धे स्वसेनां निहतां दृष्ट्वा, वरुणपुत्राः बाणवर्षेण व्याकुलिताः, युद्धात् निवृत्ताः। भूमौ पतिताः, रावणं पुष्पकविमानं आरुह्य द्रष्ट्वा, शीघ्रगामिनि विमानानि आरुह्य, आकाशं प्रविशन्ति।