ततः तेषु क्षणेषु, बलशाली राक्षसः तक्ष्णाभिः शूलसमानाभिः बाणैः तस्य विस्तीर्णे वक्षसि आहतः सन्, तैः शरैः पीडितः प्रत्युत्तरं दातुं न अशक्नोत्। एवं शत्रुनाशकः यमः विविधैः आयुधैः तम् शत्रुम् युद्धे सप्त रात्र्यः मूर्च्छितं कृत्वा विमुखं चकार। तस्मिन्नेव समये, यमः राक्षसः च जयाकाङ्क्षिणौ, युद्धे दृढप्रतिज्ञौ, महद् युद्धम् आरब्धम्। तदा देवाः, गन्धर्वाः, सिद्धाः, महर्षयः च, प्रजापतिना अग्रेण तत्र रणभूमौ समागताः। अथ, प्रलयकालमिव, राक्षसश्रेष्ठः मृत्युपतिः च कोपितौ अभवताम्। राक्षसराजः, इन्द्रवज्रसदृशं दीप्तं धनुः संकर्ष्य, बाणान् व्यसृजत्, आकाशं अविरतं पूरयन्। चत्वारि बाणानि मृत्युम् विव्याध, सप्त सुतम्, शतसहस्राणि शीघ्राणि बाणानि यमस्य प्राणेषु विव्याध। तदा कोपितस्य यमस्य मुखात् ज्वलन्ती क्रोधाग्निः निर्गता, ज्वालासमाकीर्णा, धूमयुक्ता, प्रचण्डश्वासयुक्ता च। तद् अद्भुतं दृष्ट्वा, देवदानवसमक्षे, मृत्युः कालः च हृष्टौ, कुपितौ च अभवताम्। अथ मृत्युः, अधिकं कोपितः, वैवस्वतं प्रति उवाच—“मां युद्धे मोचय, यथा अहं एनं दुष्टं राक्षसं हन्याम्। अस्य राक्षसस्य आज आज्ञा समाप्ता, स्वभावतः एषः न जीवेत्। हिरण्यकशिपुः, नामुचिः, शम्बरः, विसन्धिः, धूमकेतुः, बली विरोचनपुत्रः, दम्भुः, महादैत्यराजः, वृत्रः, बाणः च, राजर्षयः शास्त्रविदः, गन्धर्वाः महानागैः सह, ऋषयः, नागाः, दैत्याः, यक्षाः, अप्सरसां गणाः, युगान्ते भूमिः समुद्रैः सह, पर्वताः, नद्यः, वृक्षाः, अन्ये च बहवः महाबलिनः, सर्वे विनष्टाः। अहं तान् सर्वान् पतितान् दृष्टवान्—किं पुनः अस्य निशाचरस्य? मोचय मां धर्मज्ञ, यथा एनं हन्याम्। यः मया दृष्टः, सः कदापि न जीवति। एषः न मम बलम्, किन्तु स्वभावः—यः मया दृष्टः, सः क्षणमपि न जीवति।” एवं उक्त्वा, धर्मराजः यमः मृत्युम् प्रति उवाच—“त्वं प्रतीक्षस्व, अहं एनं हनिष्यामि।” ततो वैवस्वतः, कोपात् रक्तलोचनः, हस्तेन कालदण्डम् अप्रमेयबलम् उद्यम्य स्थितः। तस्य पार्श्वयोः कालपाशाः सर्वे व्यवस्थिताः; ज्वलन्ती गदा अग्निविद्युत्सदृशी तत्र साक्षात् स्थिताः। तस्य दृष्टिमात्रेण जीवितम् अपाकर्षति—किं तु स्पर्शे वा प्रहारे वा? ज्वालासमावृतः सः राक्षसं दग्धुमिव प्रतीतिः; तेन महायुधेन आहतः सः राक्षसः कम्पितः। तदा युद्धभूमौ उपस्थिताः सर्वे भयात् पलायिताः; देवाः अपि कम्पिताः, यमस्य दण्डोद्धरणं दृष्ट्वा। यमः रावणं दण्डेन हन्तुं उद्युक्तः सन्, ब्रह्मा स्वयं तत्र आगत्य यमं प्रति इदं उवाच—“हे वैवस्वत, महाबाहो, एषः निशाचरः तव दण्डेन न हन्तव्यः, तव वशे न अस्ति। अहं तस्य वरं दत्तवान्, अतः मम वचनं मिथ्या न कुर्याः। यः मम वचनं मिथ्या कुर्यात्, देवः वा मानवः वा, तेन त्रिलोक्यं मिथ्या कृतं स्यात्—नात्र सन्देहः। क्रोधात् मुक्तः कालदण्डः, मित्रशत्रुविवेकं न कृत्वा, प्राणिनः विनाशयति, त्रिलोक्यं भयमावहति। एषः कालदण्डः, सर्वप्राणिनां अप्रमेयबलः, मया आदौ सृष्टः, मृत्युपूर्वकः। अतः सौम्य, एषः दण्डः रावणस्य शिरसि न पतितव्यः; यदा पतति, कश्चन क्षणमपि न जीवति। यदि दण्डपातेन राक्षसः न म्रियते, अथवा दशग्रीवः म्रियते, तदा मम वचनं मिथ्या स्यात्। अतः, एषः दण्डः लङ्केश्वरात् अपसार्यताम्, मम सत्यं धारय, यदि लोकान् इच्छसि।” एवं उक्तः धर्मात्मा यमः प्रत्युवाच—“एषः दण्डः अपसारितः, त्वं हि अस्माकं सर्वोत्तमः।” किं तु अहं किम् करिष्यामि, युद्धभूमौ आगत्य? यदि वरात् एनं हन्तुं न शक्यते, तदा मम किमपि कर्तुं न शक्यते। अतः, अहं अस्य राक्षसस्य दृष्ट्यः अदृश्यः भविष्यामि। इति उक्त्वा, यमः तत्रैव स्वस्य रथाश्वैः सह अदृश्यः अभवत्। रावणः तु तं विजित्य, स्वनाम घोषयन्, पुष्पके विमानं आरुह्य पुनः यमलोकात् निर्गतः। ततः वैवस्वतः, ब्रह्मणा अग्रेण देवैः सह, हर्षपूर्णः स्वर्गं जगाम, नारदः महर्षिः अपि तत्र गतः। एवं यमं देवश्रेष्ठं विजित्य, रावणः युद्धशौर्ये गर्वितः स्वसखीन् अपश्यत्। तदा राक्षसाः रावणं दृष्ट्वा, रक्तसिक्तं, आघातैः क्लिष्टं, स्नेहेन समीपं आगच्छन्। तं जयशब्देन अभिनन्द्य, मारीचः अन्ये च पुष्पकं आरुह्य, रावणेन सान्त्विताः अभवन्।