ततः धर्मात्मन् जनकस्य समीपे स्थितौ विश्वामित्रवसिष्ठौ महर्षी, धर्मशीलं नृपं संबोधयन्तौ इक्ष्वाकुवंशस्य तव च सौम्यं बन्धं चिन्तारहितं सन्धिं स्थापयितुमिच्छतः इति वक्तुम् आरभेताम्। तयोः वचनं श्रुत्वा, तदनु वसिष्ठस्य परामर्शं च, जनकः कृताञ्जलिः तौ द्वौ महर्षी प्रह्वः इदमुवाच— धन्यः स एव वंशः, यस्य हेतोः युवां द्वौ श्रेष्ठौ ऋषी एवमुपयुक्तं सन्धिं आज्ञापयथः। ततः स राजा जनकः सौम्यवचनानि भाषमाणः, “एवं भवतु—शिवं भवतु! कुशध्वजस्य एता कन्ये भार्ये भवेताम् भ्रातृभ्यां भरतशत्रुघ्नयोः। एकस्मिन्नेव दिने, महर्षे, चत्वारः अतिबलिनः कुमाराः चतुर्भिः राजकन्याभिः सह पाणिं गृह्णन्तु। अनन्तरं दिने, ब्रह्मन्, फल्गुन्यां नक्षत्रे भगप्रजापती यत्र अध्यक्षौ, तस्मिन्समये विवाहं कर्तुम् आहुः मनीषिणः।” इत्युक्त्वा स राजा कृताञ्जलिः उत्थाय तौ ऋषी पुनः प्राह— “महत् धर्मं मयि कृतं; अहं च भवतोः शिष्यः। एते प्रमुखाः आसनाः—उपविशताम्, ऋषिसत्तमौ। यथा अयोध्या दशरथस्य, तथा एषा पुरी मम; अधिकारसम्प्राप्तौ संशयः नास्ति—यथोचितं कार्यं कुरुताम्।” एवं वदति जनके विदेहराजे, राघवः दशरथः हृष्टः भूमिपतिं प्रत्युवाच— “युवां मिथिलाधिपती भ्रातरौ, नवौ, अनन्तगुणसम्पन्नौ; ऋषयः राजसमूहाश्च युवाभ्यां पूजिताः। भवताम् श्रेयः सुखं च भवतु; वयं स्वगृहं प्रतिगच्छामः, तत्र पितृकार्याणि सम्यग्विधाय। ततः स राजा दशरथः, तं नृपं अनुमन्य, तौ द्वौ ऋषी पूर्वे स्थापयित्वा शीघ्रं प्रस्थितः। स्वनिकेतनं प्राप्त्वा, विधिपूर्वकं श्राद्धं चकार; प्रभाते उत्तमं गोदानं कृतवान्। स नृपः पुत्रार्थं धर्मेण ब्राह्मणेभ्यः एकैकशः लक्षं गोः दत्तवान्। परमपुरुषः चतुर्लक्षं सुवर्णशृङ्गिण्यः, वत्सयुक्ताः, ताम्रदोहनपात्रयुक्ताश्च गावः अदात्। रघुनन्दनः पुत्रेषु स्नेहवशात्, द्विजातिभ्यः विपुलं धनं च गोदानं च दत्तवान्। ततो राजा, गदानुष्ठानकृतैः पुत्रैः परिवृतः, सौम्यः प्रजापतिरिव लोकपालसम्बद्धः विरराज। एतस्मिन्नन्तरे, शृणुत तु वाल्मीकिना विरचितस्य श्रीरामायणस्य बालकाण्डे त्रिसप्ततितमः सर्गः। यस्मिन्नहनि राजा दशरथः परमं गोदानं कृतवान्, तस्मिन्नेव वीरः युधाजित् आगतः। स केकयराजस्य पुत्रः, भरतस्य मातुलः; स राजा दर्शनं कृत्वा कुशलं पृष्ट्वा इदं वचनं अब्रवीत्— “केकयराजः स्नेहेन कुशलं प्रष्टुम् अयाचत; येषां कुशलमिच्छसि, तेषां कुशलं सन्दिशति। हे नृप, मम मातुल दशरथ, स्वस्रियं पुत्रं द्रष्टुम् इच्छति; तदर्थं अयोध्यां प्राप्तोऽस्मि, रघुनन्दन। श्रुत्वा तव पुत्राः मिथिलां विवाहार्थं गताः, त्वया सह अत्र आगतः। शीघ्रं आगतः अस्मि स्वस्रियं पुत्रं द्रष्टुम् इच्छन्।” ततो दशरथः प्रियातिथिं सम्यक् सत्कृत्य, तं स्वागतमकरोत्। दृष्ट्वा तम्, तं पूज्य, परमया पूजा पूजितवान्; ततः स्वपुत्रैः सह तत्रैव रजन्यां वासं चकार। प्रभाते पुनः उत्थाय, कृत्यं कृत्वा, राजा मुनिगणान् पुरस्कृत्य यज्ञवाटं जगाम। तत्र विजयमूर्तेः शुभे काले, अलङ्कृतः रामः भ्रातृभिः सह मङ्गलानि कृतवान्। वसिष्ठं पुरस्कृत्य, अन्यैः महर्षिभिः सह, वसिष्ठः जनकं विदेहराजं उपसृत्य इदं वचनं उवाच— “राजा दशरथः, पुत्रैः सह, मङ्गलानि कृत्वा, दातारं इच्छति। दाता च प्रतिग्रहीता च सर्वार्थसिद्धये; धर्मतः कृतं विवाहं कुरु।” इति वसिष्ठस्य महात्मनः वचः श्रुत्वा, धर्मज्ञः जनकः प्रत्युवाच— “कः मम द्वारपालः, कस्याज्ञां प्रतीक्षते? मम गृहे का विचारणा, यथा राज्यं भवतः? सर्वे मङ्गलसामग्रीः सिद्धाः, मम पुत्र्यः वेदिकां समुपस्थिताः, ज्वलनशिखावत् दीप्ताः। अहं वेदिकायां त्वां प्रतीक्षे; सर्वं निर्विघ्नं सम्पद्यताम्—किमत्र विलम्बः?” एवं जनकेन उक्ते, दशरथः पुत्रैः मुनिगणैः सह प्रविश्य, ततो विदेहराजः वसिष्ठं उवाच— “महर्षे, सर्वे मुनिभिः सह कृत्यं विधत्ताम्।” रामस्य विवाहः कर्तव्यः, इति वचनं श्रुत्वा, वसिष्ठः “एवं भवतु” इति प्रत्युवाच। ततः विश्वामित्रं धर्मात्मानं शतानन्दं च पुरस्कृत्य, महातपाः वसिष्ठः यज्ञशालायाम् वेदिकां सम्यक् निर्माय, तां वेदिकां सर्वतो गन्धपुष्पैः, सुवर्णपात्रैः, अंकुरयुक्तैः घटैः च शोभयामास। एवं तत्र विवाहमहोत्सवस्य सर्वे विधानानि ऋषिभिः, राजभिः, जनकेन च धर्मपूर्वकं सम्यक् निरवर्तन्त।