तत्र बलवान् दशग्रीवः राक्षसाधिपः स्वतेजसा विराजमानान् धर्मिष्ठान् सर्वान् अन्यान् अतिशयन् अपश्यत्। तदा स महाबलः रावणः स्ववीर्यप्रभावेन तैः स्वकृतदुष्कृतैः पीड्यमानान् तान् प्राणिनः बलात् उद्धृत्य त्रातवान्। तेन दशमुखेन मुक्ताः ते प्राणी एकक्षणं अप्रत्याशितं अदृष्टपूर्वं च सुखं अनुभवन्। तेषु महाबलिना राक्षसेन तान् प्रेतान् मोच्यमानेषु, प्रेतपालाः क्रुद्धाः राक्षसाधिपतिं प्रति वेगेन अभ्यधावन्। तदा दिशः सर्वतः महती नादमुद्भूतम्, धर्मराजस्य सेनापतयः शूराः सम्यगभिपतन्तः। ते शूराः शतशः सहस्रशश्च पुष्पकं शूलगदाशक्तित्रिशूलमुसलतोमरैः समन्तात् व्यशतन्। ते शीघ्रं पुष्पकस्य उपवेशनेषु, प्रासादेषु, वेदिकासु, तोरणेषु च, मधुकरीव मधुकोष्ठानि, विदारयामासुः। स तु दिव्यः पुष्पकः विमानः देवतानां कृते स्थापितः, युद्धे विदार्यमाणोऽपि ब्रह्मतेजसा न विनष्टः। तस्य महात्मनः सेनान्यपारः अप्रमेयश्च आसन्; शतशः सहस्रशश्च अग्रणीः शूराः तत्र स्थिताः। तदा तस्य मन्त्रिणः दशग्रीवश्च महाबलः, वृक्षैः पर्वतैः शतशः प्रासादैः च यथाशक्ति यथाबलम् अयुध्यन्त। ते राक्षसाधिपस्य मन्त्रिणः रक्तलेपिताङ्गाः, विविधानि शस्त्राणि प्रहृताः, महायुद्धे प्रवृत्ताः। यमस्य महाबलिनः सेनायाः मन्त्रिणश्च रावणस्य परस्परं तीव्रं शस्त्रैः प्रहारमकरोताम्। ततः यमस्य बलवन्तः मन्त्रिणः विहाय दशग्रीवमेव अभ्यधावन्, शूलवृष्टिं तं प्रति ववर्षुः। तदा राक्षसाधिपः रक्तलेपिताङ्गः, शस्त्राभिहतः, पुष्पके विमानस्थः, पुष्पिताशोकवृक्ष इव विरराज। स तु शस्त्रबलसमन्वितः शूलगदापाशतोमरखड्गबाणमुसलशिलावृक्षान् समुत्क्षिप्य प्राहिणोत्। तेन राक्षसेण घोरतरवृक्षशिलाशस्त्रवृष्टिः यमसेनायां पतित्वा भूमिम् अघ्नात्। ततः यमस्य सेनायाः वीराः सर्वाणि तानि शस्त्राणि विदार्य, तं घोरं राक्षसं शतशः सहस्रशश्च निपातयामासुः। सर्वे तं पर्वतमिव व्यर्थप्रहारैः परिवृत्य, प्रहरणैः शूलैः च तं निष्प्राणं कृतवन्तः। कवचं विहाय, क्रुद्धः, रक्तप्रवाहैः सिक्तः, स पुष्पकं परित्यज्य भूमौ तस्थौ। तदा धनुष्मान् स बाणैः सज्जीकृतः, क्षणेन चेतना पुनः प्राप्त्वा, कोपसमन्वितः काल इव युद्धे तस्थौ। तदा दिव्यं पाशुपतास्त्रं धनुषि संधाय, "तिष्ठ! तिष्ठ!" इति उच्चैः शब्दं कृत्वा, धनुः प्रत्यपिड्यत्। शत्रुघ्नः स रावणः, कोपसमन्वितः, धनुषः कर्णान्तमाकृष्य, तदस्त्रं त्रिपुरे हर इव मोचयामास। तद्बाणः तेजसा दीप्तः, धूमरहितः, ग्रीष्मे वनदाहवद्वृक्षान् दग्धुमिव प्रवृत्तः। स बाणः ज्वलनमालावृतः, पिशाचसंघैः परिवृतः, सैन्यवृक्षान् समरे भस्मसात् कृतवान्। तस्य तेजसा दग्धाः वैवस्वतस्य सेनाः, वनदाहे वृक्षानिव, पतिताः। ततः स घोरवीर्यवान् राक्षसः मन्त्रिभिः सह महाघोषं नदन्, पृथिवीं कम्पयन्निव। तस्य महाघोषस्य श्रवणेन, वैवस्वतः स्वशत्रुं विजितमिति, स्वसैन्यं विनष्टमिति च अमन्यत। स्वान् सैनिकान् निहतान् मत्वा, रोषात् रक्तलोचनः, शीघ्रं सारथिम् उक्तवान्—"मम रथं शीघ्रम् आनय।" तदा तेन सारथिना दिव्यः महाबलः रथः समुपन्यस्तः; स महाबलः तेजस्वी तं समारुह्य, पुरस्तात् कालदण्डधारिणं मृत्युम् उपविष्टम् अपश्यत्। येन त्रैलोक्यं अक्षयं निगृहीतम्, स मूर्तिमान् कालदण्डः तस्य पार्श्वे अग्निसमतेजसा ज्वलमानः, यमस्य दिव्यमस्त्रम् आसीत्। तस्य पार्श्वे कालस्य निर्मलाः पाशाः संस्थापिताः। तत्र दृढः सन्निविष्टः गदायुद्धः अग्निस्पर्शसमः दीप्तिमान् तिष्ठति। तदा त्रयः लोकाः कम्पिताः, देवाः च व्याकुलाः, क्रुद्धं कालं दृष्ट्वा सर्वभूतानां भयावहम्। ततः सारथिः तान् दिव्यान् तेजस्विनः अश्वान् प्रेरयित्वा, महाघोषेण राक्षसाधिपस्य समीपं ययौ। क्षणेन तान् इन्द्रतुल्यान् अश्वान् प्रचोदयन्, यमः मनोजवेन तस्य युद्धभूमेः समीपं प्राप्तः। तं भीषणं मृत्युसहितं रथं दृष्ट्वा, राक्षसाधिपस्य मन्त्रिणः सहसा पलायितवन्तः। भयविह्वलाः चेतनाहीनाश्च, "अत्र न शक्नुमः युद्धं कर्तुम्" इति उक्त्वा, दिशः दिशः व्यपेतुः। तं तु लोकभयङ्करं रथं दृष्ट्वा, रावणः न कम्पितः, न च भीतः। तदा समीपगतम् रावणं प्रति, क्रुद्धः यमः शूलतोमरैः तस्य प्राणस्थानि विव्याध। रावणः तु विचलितः नाभूत्, बाणवर्षं वैवस्वतरथे मेघ इव वर्षं ससर्ज।