एवं जनः मातापितृपुत्रदारबान्धवसुखैः मनसि मोहितः, स्वदुःखं न वेत्ति, विनष्टः। तस्मात्, हे सौम्य, संसारस्य क्लेशो पर्याप्तः; मोहग्रस्तं जगत् किं पुनः पीडयामि? निःसन्देहं तवेदं मर्त्यलोकं जितम्। सर्वे यमालयं गन्तव्याः; अतः, हे पौलस्त्य, शत्रुपुरविजित, यमं जय, तदा सर्वं जितं भवति। एवं उक्तः लङ्केश्वरः स्वतेजसा दीप्तः, स्मित्वा, नारदं प्रणम्य, तत्र अब्रवीत्—"हे महर्षे, देवगन्धर्वरमणीययुद्धप्रियः, अहं विजयेच्छया अधःलोकं गन्तुं निश्चितः। ततः, त्रिलोकं जित्वा नागदेवाः अधीनं कृत्वा, अमृतार्थं समुद्रम् मथिष्यामि।" ततः नारदः दशाननं प्रति अब्रवीत्—"कस्य मार्गे त्वं गच्छसि?" तद् मार्गः यमपुरीं प्रति गच्छति, अतीव दुस्तरः, दुष्प्राप्यः च। दशाननः शरद्भ्रमरमिव स्मितं विसृज्य अब्रवीत्—"कृतम्।" "तस्मात्, ब्राह्मण, वैवस्वतं हन्तुं संकल्पितः अस्मि। दक्षिणदिशं गच्छामि, यत्र सूर्यपुत्रः राजन् स्थितः। क्रुद्धः युद्धकाङ्क्षी चतुर्दिक्पालान् जेतुं व्रतं कृतवान्। यमपुरीं प्रति गच्छामि, जीवदुःखदातृणं मृत्युम् अधीनं कर्तुं।" एवं उक्त्वा दशाननः महर्षिं नमस्कृत्य, मन्त्रिभिः सह दक्षिणदिशं प्रविष्टः। नारदः महातेजाः क्षणं ध्यानमग्नः, अग्निवत् धूमरहितः, तत्र उपविष्टः। स चिन्तयामास—"यः त्रिलोकं इन्द्रसहितं चराचरं पीडयति, तस्य आयुः क्षीणं सति धर्मेण कालः कथं जयिष्यति? स्वदाने साक्षी द्वितीयः अग्निः इव, यस्य आज्ञया लोकाः अधीनाः, स महात्मा कथं पराजितः स्यात्? त्रिलोकः सदैव भयात् यस्य पुरतः पलायते, स राक्षसराजः कथं स्वयम् गच्छेत्? स स्रष्टा, पालकः, शुभाशुभकर्मणाम्, त्रिलोकविजयी, कथं पराजयः स्यात्?" "अथ अन्यायोजनं कृत्वा, स फलम् साधयिष्यति। कौतुकात् अहम् अपि यमालयं गमिष्यामि। स्वयं यम-राक्षसयोः संग्रामं द्रक्ष्यामि।" एवं मनसा नारदः शीघ्रं यमालयं जगाम, यद् यथावृत्तं तत्र निवेदयितुं। तत्र स यमं देवमदृष्ट, अग्निना सहितं, प्राणिनां कर्मानुसारं विधिं कुर्वन्तम्। नारदस्य आगमनं दृष्ट्वा, यमः सत्कारं कृत्वा, धर्मानुसारं उपविष्टं नारदं अपृच्छत्— "कच्चित् सर्वं कुशलम्, हे दिव्यऋषे? धर्मः न हीयते वा? देवगन्धर्वसम्मान्य, किं कारणं आगम्यते?" ततः नारदः अब्रवीत्—"शृणु, वक्ष्यामि, यथायोग्यं उपायं कुरु। दशमुखः निशाचरः, हे पितामहराज, त्वां जेतुं बलसमेतः आगच्छति, त्वं दुष्प्राप्यः सन्। तस्मात्, हे प्रभो, शीघ्रं आगतवान् अस्मि। तव दण्डः अद्य किं भविष्यति?" एतस्मिन्नेव काले, दिव्यः विमानः सूर्यसदृशः, दृष्ट्वा, राक्षसस्य, तत्र आगच्छत्। पुष्पकविमानतेजसा बलवान् दशाननः सर्वं देशं तमसि कृतवान्, समीपं आगच्छत्। तत्र बलवान् दशाननः पुण्यकर्मफलभोगिनः, पापकर्मफलभोगिनः च प्राणिनः दृष्टवान्। यमस्य सैनिकान् सह अनुचरैः, भयंकररूपान्, उग्रदर्शनान्, अपि दृष्टवान्। देहधारिणः वध्यमानान्, यातनायाम्, तीव्रदुःखार्तान्, करुणनादेन विलपन्तः, दृष्टवान्। कीटैः, तीक्ष्णश्वभिः च ग्रस्यमानान् दृष्टवान्। भीषणवचनानि श्रुत्वा, वैतरण्याः रक्तोदकां तीरं, बलात् तीरं पारयमानान् अपि दृष्टवान्। दग्धबालुका उपरि पुनःपुनः क्लेशमापन्नान्, असत्कर्मिणः शस्त्रपत्रवनं विदारितान् अपि दृष्टवान्। रौरव नरके, लवणनदीं, तीक्ष्णधारायां, क्षुधातृषार्तान् जलार्थिनः अपि दृष्टवान्। कृशदीनवर्णमूर्धाजालविलम्बितान्, मलमृद्भिः आवृतान्, दुःखार्तान्, विह्वलान् शवानि दृष्टवान्। मार्गे रावणः शतानि सहस्राणि च दृष्टवान्; मुख्यगृहेषु, गीतवाद्यैः प्रमुदितान्, स्वकर्मफलभोगिनः अपि दृष्टवान्। गोभूमिदानिनः, अन्नदानिनः, गृहदानिनः, स्वकर्मफलान् भुञ्जमानान् दृष्टवान्। सुवर्णरत्नमुक्ताभूषणैः, स्त्रीसमूहैः वृतान् अपि दृष्टवान्।