रामः— मम शरीरसंयोगेन त्वं सदा मनोहरः भविष्यसि, परमं चानुत्तमं सुखं प्राप्स्यसि—एषा मम प्रसादलक्षणा। पूर्वं हंसाः शुक्लनिःशेषाः सन्तः किंचित् नीलवर्णाः आसन्; तेषां पक्षाः नीलच्छायावन्तः, उरः च तृणाग्रशुद्धमिव निर्मलम्। तदा वैश्रवणः पर्वतवासिनं बकं प्रीत्या उवाच—"अहं तव तुष्टः, तस्मात् सुवर्णवर्णं ते ददामि।" "तव शिरः शिखया सहितं सदा द्रव्ययुक्तं भविष्यति, कदापि न क्षीयते; मम प्रसादात् एषः सुवर्णवर्णः तव भविष्यति।" एवं तेषां यज्ञोत्सवे वरान् दत्त्वा, देवाः राज्ञा सह स्वस्वगृहाणि पुनः जग्मुः। ततः, मरुत्तं विजित्य, युद्धकाङ्क्षी राक्षसेन्द्रः राज्ञां पुर्यः प्रति प्रस्थितः। स महेन्द्रवरुणसमः राज्ञां श्रेष्ठं समीपं गम्य, राक्षसेन्द्रः उवाच—"मम सह युद्धं प्रयच्छ।" "वा तु मया जिता इति वक्तव्यम्—एषा मम दृढा प्रतिज्ञा; अन्यथा मुक्तिः न स्याद्।" तदा ते बुद्धिमन्तः धर्मात्मानः राजानः, परस्परं मन्त्रयित्वा, रिपोः अधिकबलं ज्ञात्वा, ऊचुः—"वयं जिता इति।" दुष्यन्तः, सुरथः, गाधिः, राजा गयः, पुरूरवाः च—एते सर्वे राजानः, हे प्रिय, "वयं जिता" इति उक्तवन्तः। ततः रावणः, राक्षसानां प्रभुः, अयोध्यां समुपागमत्। सा पुरी अनरण्येन यथामरावती इन्द्रेण, तेन नरशार्दूलसमेन पुरन्दरसमेनेव, सुदृढं रक्षिता आसीत्। राजानं समुपेत्य रावणः उवाच—"मम सह युद्धं ददातु वा, वा तु आत्मानं जितं घोषय—एषा मम आज्ञा।" तस्य दुष्टात्मनः वचः श्रुत्वा, अयोध्याधिपः अनरण्यः, क्रोधेन राक्षसराजानं प्रत्युवाच— "राक्षसाधिप, अहं त्वां समरे एकाकिनं सम्यग् दास्यामि; तिष्ठ शीघ्रं, यथासि तथाहम्।" तदा पूर्वश्रुतं बलवान् तस्य राज्ञः सैन्यं राक्षसानां विनाशाय समुत्पतितम्। दशसहस्राणि गजाः, लक्षं हयानां, अनेकेषु सहस्रेषु रथाः पदातयश्च, हे नरश्रेष्ठ, निर्गता। भूमिं पूरयित्वा, पदातिभिः रथैः च, सैन्यं युद्धाय प्रस्थितम्; ततः महद् भीषणं च युद्धं समारभ्यत, हे युद्धविशारद। राजा अनरण्यः च राक्षसेन्द्रः च उभयोः मध्ये, अद्भुतं युद्धं जातम्; रावणस्य सैन्यं राज्ञः बलं च समरमगच्छत्। तदा सर्वं तत् सैन्यं दीर्घकालं प्रचण्डवीर्यप्रदर्शनेन, वह्नौ हविरिव, विनष्टम्। दीप्तं तद् बलं समासाद्य शीघ्रं विनाशितम्; तत्र सैन्यं प्रलयं अग्नौ पतंगानिव प्रविष्टम्। राजा स्वं महाबलं विनश्यन्तं दृष्ट्वा, शतशः वननद्यः महोदधिं यथा प्रविशन्ति, तथैव अपश्यत्। ततः, इन्द्रधनुश्सदृशं धनुः संधाय, राजा स्वयं कोपेन रावणं प्रति समुत्पतितः। अनरण्येन तव मन्त्रिणः—मारीचः, शुकः, सारणः, प्रहस्तः—पराजिताः मृगानिव पलायिताः। ततः इक्ष्वाकुवंशश्रीः अष्टशतानि शराणि राक्षसराजशिरसि वर्षितवान्। ते शराः पतन्तः अपि, न किञ्चित् व्यसनं जनयामासुः, मेघात् वर्षधाराः शैलशिखरं न बाधन्ते इव। तदा, राजा राक्षसाधिपेन कोपेन तलेन शिरसि ताडितः, रथात् भूमौ पतितः। स भूमौ पतितः, कम्पमानः, विह्वलाङ्गः, वनस्थशालवृक्ष इव विद्युत्प्रहारतः निपातितः आसीत्। राक्षसः हसन् भूमिपतिं इक्ष्वाकुं उवाच—"यत् त्वया मया सह युद्धेन फलितं तत् किं?" "त्रिषु लोकेषु कोऽपि मयि समरे स्थितुं न शक्नोति, हे नराधिप; त्वं विषयेषु अतिसक्तः, मम वीर्यं न अवगच्छसि इति मे मन्ये।" एवं वदन्तं तं राजा मूढेन्द्रियः प्रत्युवाच—"किं कर्तुं शक्यमिह? कालः हि दुर्जयः।" "न त्वया पराजितोऽहम्, आत्मप्रशंसिन राक्षस; केवलं कालेन पतितोऽहम्, त्वं निमित्तमात्रं।" "किं करिष्याम्यहं, मम प्राणसमये प्राप्ते? न युद्धात् निवृत्तः, न च पलायमानः त्वया हतः।" "इक्ष्वाकुवंशस्य मान्यतया, राक्षस, वक्ष्यामि—यदि दत्तं, यदि हुतं, यदि शुभं तपः कृतम्—" "तर्हि अस्मिन्नेव महात्मनः इक्ष्वाकुवंशे दशरथस्यात्मजः रामः नाम पुत्रः भविष्यति—स ते प्राणान् हरिष्यति।" एवं शापोक्ते दिव्यदुन्दुभयः देवैः नादिताः, दिव्यपुष्पवृष्टिः चाकाशात् पतिता। ततः राजा, राजाधिराजः, स्वर्गलोकं गतः; तस्मिन् स्वर्गारोहणे राक्षसः अपाक्रामत्। ततः, राक्षसेन्द्रः, पृथिव्यां प्राणिनां भीषणः, मेघगम्भीरे नारदं देवर्षिसत्तमं ददर्श। तमभिवाद्य, कुशलं पृष्ट्वा, आगमनकारणं च, दशग्रीवः निशाचरः तं प्रति वचनं व्याहरत्। नारदः, महातेजाः देवर्षिः, मेघे स्थितः, पुष्पके स्थितं रावणं प्रति वचनं अब्रवीत्।