एवम् उक्तः जनकः कृताञ्जलिः प्रत्युवाच—"भवतः कल्याणम् अस्तु। युष्माकं वंशकथां श्रोतुम् अर्हथ। कन्यादाने तु, विप्रश्रेष्ठ, वंशः स्वयमेव जातिना सम्यक् प्रकाशनीयः। तस्मात्, महर्षे, शृणु बुद्धिमान्। त्रिषु लोकेषु स्वकर्मणा कीर्तिमान् राजा आसीत्, निमि नाम, धर्मात्मा, सर्वभूतानां श्रेष्ठः। तस्य पुत्रः मिथि नाम्ना, मिथेः पुत्रः जनकः, स एव आद्यः जनकः। तस्मात् उदावसुर्भवन्। उदावसोरपि धर्मात्मा नन्दिवर्धनः जातः। नन्दिवर्धनस्य सुकेतुः वीर्यवान् पुत्रः। सुकेतुतः अपि धर्मात्मा, महाबलश्च देवरातो जातः। देवरातस्यैव बृहद्रथः राजर्षिः अभवत्। बृहद्रथस्य पुत्रः महावीरः, महावीरस्य सुतः सुदृढिः, दृढनिश्चयवान् च। सुदृढेः अपि धर्मात्मा, महागुणसम्पन्नः धृष्टकेतुः जातः। धृष्टकेतोरपि राजर्षिः हर्यश्वः प्रसिद्धः। हर्यश्वस्य पुत्रो मरुः, मरोः प्रतीन्धकः, प्रतीन्धकस्य धर्मात्मा कीर्तिरथः राजा अभवत्। कीर्तिरथस्य देवमीढः, देवमीढस्य पुत्रः विबुधः, विबुधस्य महीध्रकः। महीध्रकस्य पुत्रः महाबलश्च कीर्तिरातः, कीर्तिरातात् राजर्षिः महारोमा जातः। महारोमात् धर्मात्मा स्वर्णरोमा, स्वर्णरोमात् राजर्षिः ह्रस्वरोमा अभवत्। स राजा धर्मज्ञः, महात्मा, द्वौ पुत्रौ अलभत। अहम् ज्येष्ठः, मम अनुजः वीर्यवान् कुशध्वजः। पितरौ माम् अधिराज्ये अभिषिच्य, भारं मयि न्यस्य, वनं गतवान्, कुशध्वजं राज्ये स्थापयित्वा। पितरि वयोऽतीते स्वर्गं गते, अहम् धर्मेण राज्यभारं वहन्, देवसमः भ्राता कुशध्वजः स्नेहेन पश्यामि। कालेन महता, साङ्काश्यनगरात् बलवान् राजा सुधन्वा आगत्य मिथिलां परिववृते। स माम् एवम आह—'शिवधनुः अप्रतिमं च, सीतां कमललोचनाम् च मे प्रयच्छ।' अहं तु न ददामि, महर्षे, ततो युद्धम् अभवत्। तस्मिन संग्रामे समागते, सुधन्वानं समरे हत्वा, साङ्काश्ये वीर्यवन्तं भ्रातरं कुशध्वजं अभिषिञ्चम्। एष मे कनिष्ठः भ्राता, अहं ज्येष्ठः, महर्षे। परमं प्रमोदेन उभे कन्ये ददामि, विप्रश्रेष्ठ। कल्याणं भवतु; अहं सीतां रामाय, उर्मिलां लक्ष्मणाय ददामि—मम कन्या सीता, देवकन्यासमाऽपि, वीर्यशुल्का। द्वितीयां च उर्मिलाम् अपि, त्रिवारं ब्रवीमि, न संशयः, परमं हर्षेण उभे कन्ये ददामि, विप्रश्रेष्ठ। राजन्, रामलक्ष्मणयोः गवां दानं, पितृयज्ञं च स्थापय; ततः शुभमस्तु, विवाहं कुरु। अद्य मघानक्षत्रम्, महाबाहो, तृतीये दिने उत्तरफाल्गुनीनक्षत्रे विवाहः कार्यः; रामलक्ष्मणयोः मङ्गलानि कुरु। इदानीं श्रीवाल्मीकिरामायणे बालकाण्डे द्विसप्ततितमः सर्गः शृणु। जनकेन एवं उक्ते, महर्षिः विश्वामित्रः वसिष्ठेन सह वीर्यवन्तं राजानम् इदं वचोऽब्रवीत्— "इक्ष्वाकुवंशोऽपि, विदेहवंशश्च, नरश्रेष्ठ, अगम्यः अतीव च। तद्वंशयोः तुल्यः नास्ति कश्चन। रामलक्ष्मणयोः सीतायाः उर्मिलायाश्च संयोगः धर्म्यः, शोभनश्च। इदानीं, नरश्रेष्ठ, मम वचः शृणु—एष कुशध्वजः राजा, मम अनुजः, धर्मज्ञः। अस्य पृथिव्यां अनुपमया रूपेण द्वे कन्ये स्तः, राजन्; ताः वयं तव पुत्रयोः भारते शत्रुघ्नयोः वधूः इच्छामः। दशरथस्य एते पुत्राः रूपसम्पन्नाः, युवानः, लोकपालसमानाः, वीर्येण देवैः समाः। इक्ष्वाकुवंशस्य तव वंशस्य च, धर्मात्मन्, एष सम्बन्धः चिन्तारहितः अस्तु।" विश्वामित्रवचनं वसिष्ठस्य च मतं श्रुत्वा, जनकः कृताञ्जलिः तौ द्वौ महर्षी उवाच— "एष वंशो धन्यः, यस्य यूयं द्वौ महर्षी एवमुपपन्नं सम्बन्धं विधातुम् इच्छथः। तथास्तु, शुभमस्तु; कुशध्वजस्य एते कन्ये, शत्रुघ्नभरतयोः भार्ये भवंतु। एकस्मिन्नेव दिने, महर्षे, चत्वारः राजपुत्राः चत्वारः राजकन्याः पाणिं गृह्णंतु। अनन्तरं दिने, ब्राह्मण, प्राज्ञाः विवाहकर्म फाल्गुनीनक्षत्रे, भगप्रजापतीनां सन्निधौ, प्रशंसन्ति।" इति मधुरं वचनं उक्त्वा, जनकः कृताञ्जलिः उत्थाय, तौ महर्षी, विश्वामित्रं वसिष्ठं च, आसने उपवेशयामास। अहम् अपि भवद्भ्यां शिष्यः, धर्मः परमः कृतः मया—इत्येवम् स सस्नेहम् उक्तवान्।