ततः सौहार्दभावेन वैश्रवणः स्वभ्रातुः दशग्रीवस्य कल्याणाय दूतं लङ्कां प्रति प्रेषयामास। स दूतः लङ्कापुर्यां गत्वा विभीषणं समुपलभ्य धर्मेण तं सत्कृत्य आगमनकारणं पप्रच्छ। विभीषणः तस्य राज्यस्य बान्धवानां च कुशलं पृष्ट्वा, तं दूतं सभायां स्थितं दशाननं दर्शयामास। तत्र स्वतेजसा विराजमानं राजानं दृष्ट्वा स दूतः ‘जयः’ इति वचः समुच्चार्य मौनं स्थितवान्। ततः स उत्तमासने शोभायामाने समुपविष्टः दूतः दशग्रीवायेदं वचनमब्रवीत्— “राजन्, भ्राता यदुक्तवान्, तत्सर्वं ते वक्ष्यामि; यदनुकूलं तव आचरणस्य कुलस्य च, महाबाहो। साधु, एतावत् पर्याप्तम्; गुणसमूहः संप्राप्तः। साधु—यदि शक्यते धर्मे स्थातव्यम्। मया नन्दनवनस्य विनाशः दृष्टः, मुनिनां च वधः श्रुतः; सुराणां च तव वधाय यत्नः विज्ञातः, राजन्। त्वया बहुशः तिरस्कृतोऽहमस्मि, राक्षसराज; बाल्ये च प्रियान् स्वबान्धवान् त्वया अपकारितवान्। अहं तु हिमवतः शिखरे धर्मानुष्ठानाय तीव्रं व्रतमास्थाय इन्द्रियसंयमेन स्थितवान्। तत्र महादेवं सतीं च दृष्टवान्; दैवयोगात् मम वामाक्षि देवीं प्रति पतितम्। चिन्तितवानस्मि—‘कां नामेमां रूपवतीं पश्यामि?’—नूनं अन्यकारणं नास्ति, रुद्राणी तत्र अनुपमं रूपं धारयन्ती स्थिता। तस्याः देव्या दिव्यतेजसा मम वामाक्षि दग्धम्, पाण्डुरं चाभवत्, यथा धूलिना संवृतदीपः। ततः तस्यैव पर्वतस्य अन्यस्मिन्नेव विस्तीर्णे शिखरे मौनं कृत्वा महद्व्रतमष्टशतानि वर्षाणि चरितवान्। तस्मिन्व्रतसमाप्तौ, तत्र महादेवः प्रसन्नः प्रमुदितचित्तः मामिदं वचनमब्रवीत्—‘योऽसि देवीरूपदर्शनात् पाण्डुरदृष्टिः, तपसा तव तुष्टोऽस्मि, धर्मवित्। एष व्रतः मया त्वया च कृतः, धनदाधिप; तृतीयो नास्ति यः एवंव्रतमाचरितवान्। मया पूर्वं दृढव्रतः स्थापितः; तस्मात्, हे धनद, मम सख्यं गृहाण। तपसा जितोऽसि, सखे भव, निरञ्जन; यत्ते वामाक्षि देव्या दग्धम्—सा पाण्डुराक्षिता नाम शाश्वती भविष्यति।’ एवं शंकरस्यानुज्ञां सख्यं च प्राप्य, प्रत्यागत्य तव दुष्कृतनिश्चयं श्रुतवानस्मि। तस्मात्, अधर्म्यमेतद्बन्धुत्वं कुलनिन्दां च परित्यज; सुराः मुनिभिः सहिताः तव विनाशाय उपायान्विचारयन्ति।” एवं दूतवाक्यश्रवणेन दशमुखः कोपात् रक्तलोचनः, दंष्ट्राः गाढमुद्गृह्य, पाणिं च संकुर्वन्, इदं वचनमुवाच— “अवगतमिदं दूत, यद्वदसि यच्च संदेशं वहसि; न त्वं स एव, न च भ्रात्रा प्रेषितः। न च एषो मम हितोपदेशः धनदेन दत्तः; मूढ, स ह्यात्मनः महेश्वरसख्यं केवलं गर्वयति। न च मया तवोक्तं सह्यं, दूत; यावत् सहितवानस्मि। मन्यते—‘ज्येष्ठो गुरुः, न हन्तव्यः’; इदानीं तु तस्य वाक्यं श्रुत्वा निश्चयं कृतवानस्मि। बाहुबलं आश्रित्य त्रिलोकीमपि जेष्यामि। अस्यैव निमित्तेन, क्षणेन, लोकपालांश्चत्वारः यमसादनं प्रेषयिष्यामि।” एवमुक्त्वा, स लङ्केश्वरः खड्गेन तं दूतं ताडयित्वा, दुष्टैः राक्षसैः खादयित्वा विसर्जनकर्म चकार। ततः रावणः, त्रैलोक्यविजयकाङ्क्षया, रथमारुह्य, यत्र धनदाधिपः तत्र जगाम। ततः षड्भिः नित्यवीर्यसम्पन्नैः मन्त्रिभिः—महोदरः, प्रहस्तः, मारीचः, शुकः, सारणः—सह, तथा युद्धलोभेन धूम्राक्षेण, कोपाग्निना दग्धुमिव लोकान् निर्गतः। क्षणेनैव प्राचीननगरान्, नद्यः, पर्वतान्, वनानि, उपवनानि च तीर्त्वा कैलासशिखरं प्राप्नोत्। राक्षसाधिपस्य युद्धोत्सुकस्य मन्त्रिभिः सहितस्य तत्र कैलासशिखरे स्थितिं श्रुत्वा, यक्षाः तं भ्रातरं विज्ञाय धनदाधिपं प्रति जग्मुः। तत्र गत्वा तस्य भ्रातुः संकल्पं सर्वमाख्याय, ततः धनदेन अनुज्ञाताः, हृष्टाः युद्धाय प्रस्थाय। ततः सेनाकोलाहलः सागरसमः अभवत्, यथा पर्वतं कम्पयन् रजनीचरपतये। तत्र यक्षराक्षसैः संकीर्णं महद्भयं युद्धमुत्पन्नम्, यत्र राक्षसामात्याः व्याकुलिताः। तादृशं सैन्यं दृष्ट्वा, दशग्रीवो रजनीचरः, बहुशः जयघोषं कुर्वन्, कोपेन प्रचक्रमे।