अथाम्बरीषस्य पुत्रो राजा नहुषः आसीत्। तस्मात् नहुषात् ययातिः, ययातेः च नाभागः अभवत्। नाभागस्य पुत्रः अजयः, अजात् दशरथः अभवत्। तस्माद् दशरथात् रामलक्ष्मणौ भ्रातरौ जातौ। एषा प्राचीनस्य शुद्धवंशस्य राजर्षीणां सत्यवादिनां च महापुरुषाणाम् इक्ष्वाकुवंशे जन्म जाता परम्परा। तत्र रामलक्ष्मणयोः कृते, हे राजन्, अहम् आगतः अस्मि तव कन्यां याचितुम्; त्वं तां तद्गुणसम्पन्नाभ्यां दातुम् अर्हसि, हे नरश्रेष्ठ। एवमुक्त्वा, श्रीवाल्मीकि-रामायणे बालकाण्डे एकसप्ततितमः सर्गः प्रवर्तते इति शृणु। तत्र जनकः प्रणम्य उत्तरम् उवाच—“भवतः कल्याणम् अस्तु; त्वं अस्माकं वंशकथां श्रोतुम् अर्हसि। कन्यादाने हि स्वकुले जातेन वंशः सम्यग् उद्घाट्य वक्तव्यः; तस्मात् शृणु, हे महामुने। त्रिषु लोकेषु कर्मणा कीर्तिम् उपगतो नामा राजा निमिः आसीत्, धर्मात्मा सर्वभूतानाम् अग्रणीः। तस्य पुत्रः मिथिः नाम, मिथेः च जनकः अभवत्। स एव प्रथमः जनकः, तस्मात् उदावसुर्जातः। उदावसोर् धर्मात्मा नन्दिवर्धनः, तस्य पुत्रः वीर्यवान् सुकेतुः। सुकेतोः अपि धर्मात्मा महाबलः देवरातः अभवत्; स एव बृहद्रथः इति ख्यातः। बृहद्रथस्य पुत्रः महावीरः, महावीरस्य सुतः सत्यधृतिः। सत्यधृतेः अपि धर्मात्मा धृष्टकेतुः, तस्मात् राजर्षेः हरीश्वरः अभवत्। हरीश्वरस्य पुत्रः मरुः, मरोः प्रतीनधकः; प्रतीनधकस्य धर्मात्मा कीर्तिरथः। कीर्तिरथस्य देवमीढः, तस्य पुत्रः विबुधः, विबुधस्य महीध्रकः। महीध्रकस्य पुत्रः कीर्तिरातः, तस्मात् राजर्षेः महारोमाः। महारोमात् धर्मात्मा स्वर्णरोमाः, तस्मात् राजर्षेः ह्रस्वरोमाः अभवत्। तस्य धर्मज्ञस्य महात्मनः द्वौ पुत्रौ आस्ताम्; अहम् ज्येष्ठः, मम अनुजः वीर्यवान् कुशध्वजः। पितरि मम राज्ये अभिषिञ्च्य, सः वनं गतः, कुशध्वजं च राज्ये स्थापयामास। तस्य वृद्धस्य पितुः स्वर्गगते, अहम् धर्मतः भारं बिभ्राणः, देवसमः भ्राता कुशध्वजः सदा स्नेहेन दृष्टः मया। कालेन महता बलवान् राजा सुधन्वा सांकाश्याद् आगत्य मिथिलां पर्यवारयत्। स माम् अब्रवीत्—‘शिवस्य धनुः अप्रतिमं च सीतां कमललोचनाम् मे दिहि।’ मया अदत्ते तयोः कारणात् युद्धम् अभवत्; तत्र युद्धे समुपस्थितं सुधन्वानं अहम् अहनम्। हत्वा तं राजानं श्रेष्ठम्, भ्रातरं कुशध्वजं सांकाश्ये अभिषिञ्चम्। एष मे भ्राता अनुजः, अहम् ज्येष्ठः, हे महर्षे; अतः परमसन्तोषेण उभे कन्ये तुभ्यं ददामि। मम आत्मजा सीता, देवकन्यासमाः, वीर्यशुल्कया, रामाय ददामि; उर्मिलां लक्ष्मणाय ददामि। द्वितीयां उर्मिलां अपि, त्रिः उक्त्वा, न संशयः, परमसन्तोषेण उभे कन्ये ददामि। हे राजन्, रामलक्ष्मणयोः गवां दानं कुरु, पितृयज्ञं च; ततः कल्याणं कृत्वा विवाहं सम्पादय। अद्य मघानक्षत्रं, तृतीयस्यां दिने उत्तरफाल्गुन्यां विवाहं कुरु; रामलक्ष्मणयोः शुभदानानि च सम्पादय। अथ द्विसप्ततितमः सर्गः श्रीवाल्मीकि-रामायणे बालकाण्डे प्रवर्तते इति शृणु। तत्र जनकेन एवमुक्ते, महर्षिः विश्वामित्रः वसिष्ठेन सह तं वीर्यवन्तं राजानम् इदं वचनम् अब्रवीत्—“इक्ष्वाकूनां च विदेहानां च वंशः अगम्यः, अप्रमेयश्च; तेषां समः नास्ति कश्चन। रामलक्ष्मणयोः सीतायाः उर्मिलायाः च संयोगः धर्म्यः, शोभनश्च। एष मे भ्राता कुशध्वजः, धर्मज्ञः, पृथिव्यां रूपेण अनुपमः; तस्य द्वे कन्ये स्तः। हे राजन्, ताः कन्ये भरताय शत्रुघ्नाय च याचामः। दशरथस्य एते पुत्राः सर्वे रूपयौवनसम्पन्नाः, लोकपालसमाः, तेजसा देवोपमाः। इक्ष्वाकुवंशः तव च धर्मराजन्, अस्मिन्नेव संयोगे निःशङ्कः भूयात्।“ विश्वामित्रवचनं वसिष्ठस्य च मतम् श्रुत्वा, जनकः कृताञ्जलिः तौ उभौ महर्षी प्राह—“धन्यः अयं वंशः, यस्य स्वयम् यूयं द्वौ श्रेष्ठौ ऋषी एवेदं युग्मं कर्तुम् आज्ञापयथः।” एवं श्रीरामस्य विवाहकथा, इक्ष्वाकुवंशस्य च विदेहवंशस्य च पुण्यपरम्परा, ऋषीणां अनुमोदनं च, एकस्मिन् पवित्रे समागमे संपूर्णा जाता।