पूर्वं भयभीतेन तेन भयेन वयम् सर्वे सह एकत्र गृहान् परित्यज्य पलायिताः, पातालं प्रविष्टवन्तः। तदा एषा राक्षसयोग्या लङ्का नगरी तव भ्रात्रा कुबेरस्य, धनेश्वरस्य प्राज्ञेन, स्थापिता। यदि, अनघ, साम्ना दानवाऽथवा बलात् पुनः प्राप्यते, महाबाहो, तत् कर्तव्यम्। त्वं, पुत्र, नूनं लङ्कायाः स्वामी भविष्यसि; त्वया पतितं राक्षसवंशं उद्धरिष्यसि, चास्माकं स्वामी भविष्यसि, महाबल। एवं तस्य समीपं प्राप्तस्य पितामहस्य प्रति दशग्रीवः उवाच—‘कुबेरः अस्माकं गुरु; एवं वक्तुं न युक्तम्।’ राक्षसराजेन साम्ना उक्तः अपि स महात्मा प्रतिजग्राह न; तदा राक्षसः तस्य मन्तव्यम् विज्ञाय मौनं बभूव। अनन्तरं काले गते तत्र निवसतः रावणस्य रात्रिचरः दशग्रीवाय एवं वचनम् उक्तवान्। प्रहस्तः विनयेन कारणं निवेद्य वाक्यम् अब्रवीत्—‘दशग्रीव, महाबाहो, त्वं एवं न वद; वीराणां मध्ये भ्रातृस्नेहः न विद्यते—मम वचनानि शृणु। अदितिर्दितिश्च, कश्यपस्य पत्न्यौ, सौन्दर्यसम्पन्ने। अदित्या देवाः त्रैलोक्याधिपतयः जाताः; दित्याः तु कश्यपस्यैव पुत्राः। इयं पृथ्वी समुद्रगिरिसंयुता पूर्वं बलिनां दैत्यैः अधिष्ठिता इति धर्मज्ञाः वदन्ति। परं तान् दैत्याः विष्णुना युद्धे हतान्, तदा अक्षयं त्रैलोक्यं देवैः अधिगतं। त्वया तु एषा वृत्तिः परिवर्तयितुं न शक्या; देवदानवकृतं पश्य, मम वचनं कुरु।’ एवं उक्तः दशग्रीवः हृष्टचित्तः क्षणं ध्यात्वा ‘एवं अस्तु’ इति प्रतिपेदे। स तेनैव हर्षेण तदा वीरः दशग्रीवः तदहः राक्षसैः सह वनं जगाम। त्रिकूटे तिष्ठन् दशग्रीवः वाक्यविशारदं प्रहस्तं दूतं प्रेषयामास। ‘प्रहस्त, शीघ्रं गच्छ, नैरृतश्रेष्ठं कुबेरं मम वचनं साम्ना निवेदय।’ ‘लङ्का नगरी, राजन्, महात्मनां राक्षसानां त्वया स्थापिताऽसि; त्वं अनर्घ्य, एषा तव न युक्ता।’ ‘अतः यदि त्वं अद्य, अप्रतिमवीर्य, अस्माभ्यं दद्याः, मम कामः सिद्धः स्यात्, धर्मश्च पालितः।’ स प्रहस्तः लङ्कां नगरीं, कुबेररक्षितां, गत्वा दानशीलं धनेश्वरं वाक्यम् अब्रवीत्—‘दशग्रीवभ्रात्रा अहं प्रेषितः, महाबाहो, शस्त्रधारिणां श्रेष्ठ।’ ‘शृणु, महाबुद्धे, सर्वशास्त्रविदां श्रेष्ठ, यद् वचनं दशग्रीवस्य वक्तव्यं धनेश्वरस्य। एषा रम्या नगरी पुरा सुमालिप्रमुखैः बलवद्भिः राक्षसैः उपभुक्ता। अधुना विश्व्रवसः पुत्रः त्वदनुज्ञया त्वत्तः एतां नगर्यां याचते, तस्मात् तस्मै देहि।’ प्रहस्तवचनं श्रुत्वा वैश्रवणः कुबेरः वाक्यविशारदः प्रत्युवाच—‘एषा लङ्का, रात्रिचरैः परित्यक्ता, मया पित्रा दत्ता; यक्षाः चात्र स्थापिता, दानशीलाः, मान्याः, गुणसम्पन्नाः।’ ‘गच्छ, दशग्रीवाय वद—मम नगरी, राज्यं च, त्वमपि निर्बाधं भुङ्क्ष्व।’ एवं उक्त्वा धनेश्वरः पितरं प्रति जगाम। गुरुं प्रणम्य रावणस्य कामं निवेदयामास—‘पितः, दशग्रीवः माम् दूतं प्रेषितवान्।’ ‘राक्षसैः पूर्वं निविष्टा लङ्का नगरी दीयताम्; किमत्र कर्तव्यं, धर्मज्ञ, ब्रूहि।’ एवं उक्ते महर्षिः विश्व्रवाः धनदाय प्राञ्जलिः उवाच—‘शृणु, पुत्र, मम वचनम्। दशग्रीवः मम सन्निधौ उक्तवान्; तं दुष्टचित्तं बहुशः नानाप्रकारेण निगृह्णामि।’ ‘क्रोधेन तं तिरस्कारं कृत्वा पुनः पुनः शंसामि; शृणु, पुत्र, हितं धर्मयुक्तं मम वचनम्।’ ‘वरदानमोहितः स दुष्टः अवज्ञेयमवज्ञाय पूज्यं च अपमानयति; स मम शापात् न जानाति, क्रूरभावमुपगतः।’ ‘तस्मात्, महाबाहो, कैलासं पर्वतराजं गच्छ; तत्र त्वं स्वजनैः सह वस, लङ्कां परित्यज्य।’ ‘तत्र रम्या मन्दाकिनी, नद्युत्तमा, या सुवर्णसदृशैः पद्मैः आवृतजलवहिनी।’ ‘श्वेतैः कुमुदैः नीलोत्पलैः अन्यैश्च सुगन्धिपुष्पैः शोभिता।’ ‘तत्र देवाः, गन्धर्वाः, अप्सरः, नागाः, किन्नराश्च क्रीडारता नित्यं वसन्ति।’ ‘धनद, राक्षसेन तव वैरं न युक्तम्; स हि परमं वरं लब्धवान्, त्वं च तद्वेत्ति।