यदा विष्णुं सहनं राक्षसैः न शक्यं, तदा ते भीताः पत्नीसहिताः लङ्कां परित्यज्य पातालं गताः। रघुकुलश्रेष्ठ, ते राक्षसाः, वीर्यशालिनः, सुमालिं सम्प्राप्य सालयकटङ्कटवंशे स्थिताः। ये त्वया हतानि, ते पौलस्त्यराक्षसाः—सुमाली, माल्यवान्, माली च, तेषां प्रमुखाः। अन्यः कश्चन राक्षसान्, देवानां कंटकान्, न हन्तुं शक्नोति, नारायणः शङ्खचक्रगदाधरः एव तं कर्तुं समर्थः। स एव नारायणः, चतुर्भुजः, नित्यः, राक्षसानां विनाशाय जातः, अजय्यः, प्रभुः, अव्ययः च। धर्मनष्टं पुनः स्थापयन्, युगेषु प्रजाः सृजन्, दुष्टानां विनाशाय, शरणागतान् च पालयन्, स एव जन्म गृह्णाति। राजन्, राक्षसोत्पत्तिं यथावत् विस्तरेण कथितवान् अस्मि; रघुकुलश्रेष्ठ, रावणस्य तस्य पुत्राणां च अप्रतिमं जन्म वीर्यं शृणु। दीर्घकालं सुमाली राक्षसः पाताले विष्णुभयेन व्यथितः पुत्रैः पौत्रैः च सह बलशालिभिः लङ्कायां कुबेरत्वेन निवसिति स्म। काले काले सुमाली राक्षसः पातालात् मृत्युलोकं यावत् विचरन् आसीत्। वर्षमेखलाभः, दीप्यमानस्वर्णकुण्डलः, लक्ष्म्याः सदृशी, कमलरहितः, कन्यां आदाय, भूमिं विचरन् आसीत्। स राक्षसराजः पृथिवीं विचरन् कुबेरं पुष्पकविमानस्थं दृष्टवान्। स तम् पितरं पूलस्त्यस्य पुत्रं, दीप्तिमन्तं, देवसदृशं, सूर्यसदृशं, स्वच्छन्दगमनं, गच्छन्तं अपश्यत्। मृत्युलोकात् पातालं प्रविश्य, विस्मयान्वितः, सुमाली राक्षसपतिः चिन्तयितुम् आरभत। 'किम् अस्माकं हिताय कर्तव्यम्? कथं वयं समृद्धिं प्राप्नुयाम?' इति स राक्षसः कन्यां कैकसीं सम्बोध्य उवाच। 'कन्ये, विवाहकालः आगतः, यौवनं गच्छति। भयान्विता त्वया वरान् न स्वीकृतम्। अस्माभिः धर्मनियमेन तवार्थे संयमः कृतः। त्वं सर्वगुणसम्पन्ना लक्ष्म्याः सदृशी। कन्याया अविवाहिता भारः सत्कृतजनानां दुःखं जनयति। न ज्ञायते, कन्ये, कः त्वां वरणं करिष्यति। कन्ये, सर्वगुणा त्वं लक्ष्म्याः सदृशी।