हरिः श्यामवर्णः पीतवस्त्रधारी च गरुडपीठे विराजमानः शैलशिखरे विद्युत्समेतं मेघमिव दीप्तिमान् अभवत्। सिद्धैः, दिव्यर्षिभिः, महाभोगिभिः, गन्धर्वयक्षैः स्तुतिपूर्वकं, सः चक्रखड्गधनुष्शङ्खहस्तः असुरसेनानायकान् समीपं जगाम। राक्षसराजस्य सेना पताकाभिः नृत्यमाना, शस्त्राणि विक्षिप्तानि, गरुडपक्षसमीरः तया सेनाया पक्षौ उत्पाटयन्, शिलास्त्रैः आहतं चलन्तं नीलशैलमिव कम्पितम् अभवत्। ततः निशाचराः राक्षसाः माधवम् आवृत्य, सहस्रशः उत्तमशस्त्रबाणैः रक्तमांसलिप्तैः प्रलयाग्निसदृशैः तं आघ्नन्। राक्षसाः मेघवत् गर्जन्तः पर्वतसदृशं नारायणम् बाणवर्षेण अभ्यवर्षन्, यथा मेघाः पर्वतम् वर्षन्ति। कृष्णगौरवर्णैः श्रेष्ठनिशाचरैः परिवृतः विष्णुः मञ्जिष्ठशिलाभूतः वर्षमूलमेघैरिव तिष्ठन् अदृश्यत्। यथा तृणभूमौ टिट्टिभाः, पर्वते मच्छिका, मधुपात्रे मक्षिकाः, समुद्रे मकराः समवयन्ति—तथा राक्षसधनुषः मुक्ताः बाणाः वाताशनिसमाः हरौ प्रविशन्ति, यथा प्रलयकाले लोकाः हरौ प्रविशन्ति। रथैः, गजैः, अश्वैः, आकाशस्थितैः योधैः—रथिनः, गजिनः, अश्वारूढाः, पदातयः अग्रसरः अभवन्। पर्वतसन्निभैः राक्षसश्रेष्ठैः हरिः बाणैः, शूलैः, प्रासैः, तोमरैः आहतः श्वासहीनः अभवत्, यथा द्विजः प्राणायामेन। निशाचरैः महासमुद्रस्य मत्स्यैः आहतस्य हरिः शार्ङ्गधनुषम् आकृष्य राक्षसेषु बाणान् स्रष्टुम् आरभत। विष्णुः मनोजवैर् वज्रसमानैः तीक्ष्णबाणैः शार्ङ्गधनुषः पूर्णाकर्षणेन शतसहस्रशः राक्षसान् छित्त्वा अपातयत्। बाणवर्षम् अपास्य यथा वातः वर्षधाराम् अपोहति, परमपुरुषः महाशङ्खं पाञ्चजन्यं प्रज्वालयन् अभवत्। हरिणा शङ्खस्य निनादः त्रैलोक्यं कम्पयन् भीषणः गर्जितः अभवत्। तस्य शङ्खध्वनिः राक्षसान् भयमावहन्, यथा सिंहः वनमध्ये मदोन्मत्तगजान् भययति। अश्वाः उत्साहहीनाः स्थातुं न शेकुः, गजसदृशाः अभवन्, योधाः शङ्खध्वनिना दुर्बलाः रथात् पतिताः। शार्ङ्गधनुषः मुक्ताः वज्राग्रबाणाः राक्षसान् विदार्य सुपक्षाः भूमौ प्रविष्टाः। नारायणहस्तनिर्गतैः बाणैः युद्धे आहताः राक्षसाः वज्राहतः पर्वताः इव भूमौ पतिताः। विष्णोः चक्रेण शत्रुशरीरेषु कृता व्यथा रक्तधाराभिः पर्वतेषु सुवर्णधाराः इव प्रवहन्ति। शङ्खस्य, शार्ङ्गधनुषः, अन्येषां च आयुधानां शब्दः, राक्षसगर्जनं च, विष्णोः महागर्जनैः सर्वं निमज्जितम् अभवत्। हरिः बाणैः तेषां शिरांसि, पताकाः, धनूंषि, रथान्, ध्वजान्, तूणीरान् च छित्त्वा अपातयत्। यथा सूर्यस्य तीक्ष्णरश्मयः, समुद्रस्य तरङ्गाः, पर्वताः नागेशेन विक्षिप्ताः, वर्षमेघस्य धाराः—तथा नारायणशार्ङ्गधनुषः मुक्ताः बाणाः शतसहस्रशः शीघ्रगतयः अभवन्। यथा शरभेण सिंहाः, सिंहैः गजाः, गजैः व्याघ्राः, व्याघ्रैः चित्राः—यथा चित्रैः श्वानाः, श्वैः मार्जाराः, मार्जारैः सर्पाः, सर्पैः मूषकाः हन्यन्ते—तथा सर्वे राक्षसाः विष्णुना महाबलिना भग्नाः, केचित् पलायिताः, केचित् भूमौ निपातिताः। मधुसूदनः राक्षससहस्राणि हत्वा युद्धभूमिं पूरयन् अभवत्, यथा देवेशः मेघं वारिणा पूरयति। राक्षससेना नारायणबाणैः भग्ना, शङ्खध्वनिना कम्पिता, लङ्कां प्रति पलायिता अभवत्। राक्षससेना नारायणबाणैः भग्ना, भूमौ पतिता, तदा सुमाली हरिं बाणवर्षेण युद्धे प्रत्यगृह्णात्। सः सूर्यं तिमिरमिव आच्छाद्य, राक्षसाः बलसम्पन्नाः पुनः उत्साहं प्राप्तवन्तः। ततः सुमाली अहङ्कारक्रोधसमन्वितः गर्जन् अग्रसरः अभवत्, यथा राक्षसान् पुनः जीवन्तं करोतु। सः महाभूषणयुक्तं भुजं उद्यम्य, गजसदृशं कम्पयन्, हर्षगर्जनं चक्रे, यथा मेघः विद्युत्संयुक्तः। सुमालिनः गर्जनसमये, तस्य शिरः दीप्यमानकुण्डलयुक्तम्, सारथिना छिन्नम्, तस्य अश्वाः मूढाः अभवन्। मूढाश्वैः सुमाली राक्षसाधिपः भ्रमितः, यथा अयुक्तचित्तः असंयतैः इन्द्रियैः विचलितः। तदा विष्णुः महाबाहुः युद्धभूमिं अवतीर्य, अश्वविहीनं सुमालिचरितं समीपं अगच्छत्। माली धनुः शार्ङ्गं समादाय, बाणैः सज्जः, अग्रसरः अभवत्; मालिनः सुवर्णयुक्तधनुषः बाणाः हरिं कञ्चनपक्षिणम् इव आहतवन्तः। मालिना सहस्रशः बाणैः आहतः अपि विष्णुः युद्धे न कम्पितः, यथा जितेन्द्रियः दुःखैः न विक्रियते। तदा जनसृष्टिकर्ता, शत्रुनाशकः, धनुष्शार्ङ्गस्य तन्तुं शब्दयन्, मालिं बाणवर्षेण आघ्नन् अभवत्। ते बाणाः वज्रविद्युत्सदृशः मालिनः शरीरम् आघ्नन्, तस्य रक्तं पिबन्तः, यथा नागाः अमृतं पिबन्ति। मालिं अपाकृत्य, शङ्खचक्रगदाधरः मालिनः किरीटं, ध्वजं, धनुः, अश्वान् च छित्त्वा अपातयत्।