जनकः, धर्मनिष्ठः मिथिलाधिपः, भ्रातृं कुशध्वजम् अत्युत्तमपराक्रमवीर्यधर्मसम्पन्नं च महापुरुषं सुमङ्गलनगरे निवसन्तं स्मरत्। सः कुशध्वजः सांकाश्यपुर्यां वसति, या पुण्यसमाचारा इव विशुद्धा, यत्र क्षुमतीनदी जलं पिबन्ति जनाः, तस्याः तटेषु काननानि फलवृक्षश्च शोभन्ते, या पुुष्पकविमानमिव दिव्यं दृश्यते। सः जनकः स्वस्य यज्ञस्य रक्षकम् इति मन्यते, तम् अद्य महात्मानं भ्रातरं द्रष्टुम् इच्छति, यः अपि अस्यैव महोत्सवे भागी भविष्यति। एवं वचने सत्यानन्दस्य सन्निधौ उक्ते, किञ्चित् परिचारकाः आगतः। तदा जनकः तान् आदेशं दत्तवान्। राजाज्ञया ते शीघ्रगामिषु तुरगेषु आरूढाः, कुशध्वजं पुरुषव्याघ्रम् आनयितुम् निर्जग्मुः, यथा इन्द्राज्ञया विष्णुः आहूयते। ते सांकाश्यं गत्वा कुशध्वजं दृष्ट्वा, यद् अभवत् यच्च जनकस्य मनसि आसीत्, तत् सर्वं न्यवेदयन्। तेषां शीघ्रदूतानां वचनं शृत्वा, राजा कुशध्वजः जनकस्य आज्ञया त्वरितः समुपजातः। सः धर्मात्मानं जनकं महात्मानं दृष्ट्वा, शतानन्दं च धर्मिष्ठतमं जनकं च अभिवाद्य, सस्नेहम् अर्चयामास। ततः सः राजसदने दिव्ये अधिरूढः, भ्रातरौ तेजसा तुल्यौ समुपविशताम्। अनन्तरं तौ वीर्यवन्तौ भ्रातरौ श्रेष्ठममात्यं सुदामानं प्रेषयामासतुश्च — “त्वं शीघ्रं गच्छ, मन्त्रिपुङ्गव, इक्ष्वाकूणां यशस्विनं राजानं आनय, पुत्रैः मन्त्रिभिः च सह, यः अजित्यः रघुवंशवर्धनः, सः आतिथ्यगृहं आगच्छतु।” सुदाम्ना तत्र गत्वा, अयोध्याधिपतिं ददर्श, शिरसा वन्द्य तम् उवाच — “अयोध्याधिपते, मिथिलाधिपः जनकः त्वां द्रष्टुम् इच्छति।” “सः त्वाम्, त्वदीयान् आचार्यान् पुरोहितांश्च सह मिलितुम् इच्छति।” इति मन्त्रिणः वचनं शृत्वा, राजा मुनिभिः सह तत्रैव गन्तुम् उद्यतः। स्वबान्धवैः मन्त्रिभिः आचार्यैः च सहितः, राजा तत्र यत्र जनकः, प्रतस्थे। ततः वाक्यविशारदः कश्चन श्रेष्ठः जनकं प्रति वाक्यम् उक्तवान् — “राजन्, इक्ष्वाकुवंशस्य कुलदैवतं त्वं भद्रं जानासि। सर्वेषु कार्येषु वसिष्ठः मुख्यवक्ता, विश्वामित्रप्रमुखैः मुनिभिः अनुमोदितः। अयं धर्मात्मा वसिष्ठः मम पक्षे यथाक्रमम् वक्ष्यति।” इति दशरथः मौनं स्थापयामास। ततः वसिष्ठः महर्षिः वाक्यम् अपि अभाषत। “ब्रह्मा, यः अप्रमेयमूलः, सनातनः, अव्ययः, सः पुरोहितसन्निधौ विदेहाय बुद्धिमते वचः अब्रवीत्। तस्मात् मरीचिः जातः, मरीचेः कश्यपः, कश्यपात् विवस्वान्, विवस्वतः वैवस्वतः मनुः। मनुः प्राचीनः प्रजापतिः, तस्य पुत्रः इक्ष्वाकुः; स एव अयोध्यायाः प्रथमः राजा आसीत्। इक्ष्वाकोः सुतः प्रसिद्धः कुक्शिः; कुक्शेः पुत्रः विकुक्शिः, यः कीर्तिमान् आसीत्। विकुक्शेः बाणः महाबलः महातेजाः अभवत्; बाणात् अनरण्यः महाबलः महातेजाः अभवत्। अनरण्यस्य पुत्रः पृथुः; पृथोः त्रिशङ्कुः; त्रिशङ्कोः पुत्रः धुन्धुमारः, यः महायशाः अभवत्। धुन्धुमारात् यवनाश्वः महाबलः महारथः अभवत्; तस्य पुत्रः मान्धाता, भूमिपतिः। मान्धातुः सुसन्धिः अभवत्; सुसन्धेः द्वौ पुत्रौ — ध्रुवसन्धिः च प्रसैनजित् च। ध्रुवसन्धेः विख्यातः भरतः जातः; भरतस्य महाबलः असितः अभवत्। तस्मिन् असिते राजनि, हैहयाः तालजंघाः शशबिन्दवः शत्रवः अभवन्। सः तैः युद्धं कृत्वा, पराजितः हिमालयं गतः, भार्याभिः सहितः। असितः अल्पबलः स्वकाले मृत्युम् उपागमत्; उच्यते, तस्य द्वे पत्न्यौ गर्भिण्यौ अभवताम्। एकया गर्भनाशकाम्यया सगरः सहपत्न्यै दत्तः; तदा सुशोभने पर्वते मुनिः तुष्टः अभवत्। भर्गवः नाम च्यवनः हिमालये आश्रयं गतवान्; तत्र काचित् कुलवधूः तेजस्विनं भर्गवं उपागमत्। पद्मपत्रनयनया सुतकामया तं मुनिं प्रणम्य, कालिन्दी अभिवाद्य तत्र स्थितवती। मुनिः तां पुत्रकामिनीं इत्युक्तवान् — “त्वदीये गर्भे, कुलवधूः, धर्मात्मा महाबलः पुत्रः जनिष्यते। महाबलः महातेजाः पुत्रः त्वत्तः शीघ्रं भविष्यति; गर्भेण सह शोकं मा कृथाः, पद्मनयने।” इति। सा च्यवनं प्रणम्य, पतिसंयुक्ता राजकन्या, पतिसंयोगाभावे अपि, पुत्रं प्रसूता। परन्तु, द्वितीयया सौतपत्न्याः गर्भनाशकाम्यया विषं दत्तम्; तथापि तेन सह सगरः जातः। सगरस्य पुत्रः असमञ्जः, असमञ्जात् अंशुमान्, अंशुमतः दिलीपः, दिलीपात् भगीरथः। भगीरथात् ककुत्स्थः, ककुत्स्थात् रघुः; रघोः प्रसिद्धः प्रवृद्धः, नरभक्षकः, अभवत्। तस्मात् कल्माषपादः, कल्माषपादात् शङ्खनः; शङ्खनस्य सुदर्शनः, सुदर्शनात् अग्निवर्णः। अग्निवर्णस्य शिघ्रगः पुत्रः, शिघ्रगस्य मरुः; मरोः प्रशुश्रुकः, प्रशुश्रुकस्य अम्बरीषः जातः।