सर्वेभ्यः शुभमस्तु—इत्युक्त्वा ब्रह्मा भगवाँस् तत्रैव देवैः सह स्वधाम गच्छितुम् उद्यतः। तस्य कार्यसिद्धिं दृष्ट्वा स्नेहपूर्वं तस्मै द्वौ वरौ दत्तवन्तः सन्तुष्टाः सन्तः तत्रैव निवृत्ताः। ततो ब्रह्मणा देवगणैश्च स्वधाम गच्छद्भिः स्वस्त्यभिधानं कृत्वा, स धर्मात्मा तत्र वने पितरं संप्रेक्ष्य, प्रसन्नचित्तः कृताञ्जलिः वचनमुवाच—“भगवन्, सृष्टिकर्त्रा मम निवासो न प्रदत्तः।” पुनः स पितरं विनयेन प्रार्थयामास—“भगवन्, पितामहात् कामितं वरं प्राप्य, अधुना मे यथार्हं निवासस्थानं दर्शयतु, प्रभो।” अपि च सुतः पितरं पुनरुवाच—“तत्र जीवेषु कश्चिदपि दुःखं न भवेत्”—इति। तदा विश्व्रवाः महर्षिः धर्मात्मा पुत्रस्य तं विनयं श्रुत्वा स्नेहपूर्वकं वाक्यमुवाच—“शृणु, उत्तम पुरुष। समुद्रस्य दक्षिणे तीरे त्रिकूट इति नाम पर्वतः अस्ति। तस्य पुरतः विशालं रमणीयं च नगरं अस्ति, यद् महेन्द्रस्य सदृशं, लङ्का नाम, विश्वकर्मणा निर्मितम्। राक्षसानां निवासार्थं तद् अमरावतीव इन्द्रस्य। तत्र त्वं, पुत्र, निःसंशयं वस, शुभमस्तु ते। सा पुरी सुवर्णकवाटैः सरःस्रैः च परितः कृताः, यन्त्रशस्त्रसमाकीर्णा, द्वारैश्च सुवर्णवैडूर्यनिर्मितैः शोभिता। सा पुरी प्राचीनैः राक्षसैः विष्णुभयात् परित्यक्ता, सर्वैः राक्षसगणैः पातालं गतैः रिक्ता अभवत्। अधुना सा लङ्का निरालम्बा, तत्र त्वं यथेष्टं वस। तव तत्र निवासः निष्कल्मषः भविष्यति, कस्यचित् क्लेशः न भविष्यति”—इति। एवं पितुर्वचनं श्रुत्वा स धर्मात्मा पुत्रः तत्रैव त्रिकूटशिखरे लङ्कां स्थापयामास, सह सहस्रैः प्रमुदितैः प्रहृष्टैश्च भूतगणैः। तस्य आज्ञया सा पुरी शीघ्रं सर्वथा जनैः पूरिता अभवत्। तत्र स धर्मात्मा भूताधिपः विश्व्रवसः पुत्रः सागरपरिवृतायां लङ्कायां सुखेन वसन् आसीत्। काले काले स धर्मात्मा धनाधिपः संयतः पुष्पकयानेन पितरं मातरं च द्रष्टुं समुपययौ। देवगन्धर्वसंघैः सत्कृतः, अप्सरसां नृत्यैश्च शोभितः, सूर्यरश्मिभिः इव प्रकाशमानः, स धनाध्यक्षः पितरं समुपससार। एवमस्ति, अथ अगस्त्यस्य वचनं श्रुत्वा रामः विस्मितः अभवत्—“कथं राक्षसवंशः लङ्कायां प्रथमतः उत्पन्नः?”—इति। तदा स रामः अगस्त्यं यज्ञाग्निसदृशं पुनः पुनः वीक्षमाणः, शिरः कम्पयन् स्मितपूर्वकं वचनमुवाच—“भगवन्, पूर्वं श्रुतमस्ति यत् लङ्का मांसभक्षिभिः अधिष्ठिता आसीत्, किन्तु भवतः वचनं श्रुत्वा अहं महता विस्मयेन युक्तः। श्रुतमस्ति यत् राक्षसाः पुलस्त्यवंशजाः, किन्तु भवान् अन्यं उत्पत्तिक्रमं अपि कथितवान्। किं ते रावणकुम्भकर्णप्रहस्तविकटादिभ्यः अपि बलेयः आसन्? कः तेषां पूर्वजः, किम् नाम, के च तेषां प्रमुखाः, कस्य च दोषस्य कारणेन विष्णुना ते अपाकृताः? एतत् सर्वं विस्तारतः कथय, भगवन्, मम जिज्ञासां पूरय”—इति। एवं शुभं रामस्य वाक्यं श्रुत्वा अगस्त्यः अल्पं विस्मयमुपगम्य रामं प्रति वाक्यमुवाच—“पूर्वं सृष्टिकर्ता भगवान् प्रजापति सृष्टिसमये सागरं निर्माय, तस्मात् उदधिजलात् प्रजाः सृष्ट्वा, तासां रक्षणाय रक्षिणः अपि ससर्ज। ताः प्रजाः क्षुधापिपासाभयपीडिताः सृष्टिकर्तारं विनयेन ऊचुः—‘किं कुर्मः?’—इति। तदा प्रजापतिः स्मयमान इव ताः प्रजाः उवाच—‘रक्षध्वम्’—इति। केचन तत्र ऊचुः—‘रक्षाम’—इति, अन्ये—‘जक्षाम’—इति। तदा ये ‘रक्षाम’ इति उक्तवन्तः, ते राक्षसाः; ये ‘जक्षाम’ इति उक्तवन्तः, ते यक्षाः अभवन्। तत्र हेतिः प्रहेतिश्च, द्वौ भ्रातरौ, राक्षसानां अधिपौ, मधुकैटभयोः समौ बलवन्तौ, सुरद्विषः अभवन्। तयोः प्रहेतिः धर्मात्मा आसीत्, स च तदा तपोवनं गतः, हेतिः तु पुत्रार्थं महत्तपः अकरोत्। स संयमी प्राज्ञः हेतिः कालभागिनीं भयां नाम कन्यां भार्यां चकार। तया हेतिः राक्षसश्रेष्ठः पुत्रं जनयामास—विद्युत्केशः इति प्रसिद्धः, सुतश्रेष्ठः। विद्युत्केशः हेतिपुत्रः, स्फुलिङ्गसमप्रभः, तेजसा बलेन च वर्धमानः, जलमध्यस्थितमेघ इव। तस्य यौवनं प्राप्तस्य पितरः विवाहाय चित्तं कृतवान्। तदा हेतिः राक्षसश्रेष्ठः पुत्राय सन्ध्यायाः कन्यां, स्वयमेव सन्ध्यायाः तुल्यां, वरणाय चिन्तितवान्। सन्ध्या चिन्तयित्वा—‘अन्यस्मै दातव्या’—इति, स्वकन्यां विद्युत्केशाय दत्तवती। तां लब्ध्वा विद्युत्केशः निशाचरः तया सह रममाणः, इन्द्रः इव पौलोम्यया, सुखमविन्दत्। कालेन स कालभागिन्याः पुत्रः उत्पन्नः—सा साला-कटङ्कटा नाम कन्या विद्युत्केशेन गर्भिणी अभवत्, यथा वातेन मेघमाला पूर्यते”—इति।