राजा जनकः, राघवाणां पराक्रमशौर्ये श्रेष्ठानां साहाय्येन, हे राजन्, श्वः प्रातःकाले विवाहकर्म सम्यक् आयोजयितुम् उचितमिति निश्चितवान्। यज्ञस्य समाप्तौ, हे नृपश्रेष्ठ, मुनिप्रवेष्टिते सन्निधौ विवाहकर्म कार्यमिति श्रुत्वा, मुनिसमाजे सः नरपतिः प्रत्युवाच। वाक्यकुशलानां श्रेष्ठः स राजा प्रत्युवाच—ग्रहणं दातारि संस्थितमिति पूर्वं श्रुतवानस्मि। यथोक्तं भवता धर्मज्ञ, तथा करिष्यामः; धर्मयुक्तानि यशस्विनि तव वाक्यानि सत्यवादिनः इव वर्तन्ते इति सः प्रत्युवाच। एवं श्रुत्वा, विदेहराजः महद् विस्मयं प्राप्नोत्। ततः सर्वे मुनिगणाः समागत्य, तां रजनीं प्रमोदेन, हर्षपूर्णाः, सुखेन न्यवसन्। ततो रामः, महातेजाः, लक्ष्मणेन सह, विश्वामित्रं पुरस्कृत्य, पितुः पादौ स्पृष्ट्वा प्रणम्य, तत्र गतः। राजा दशरथः, रामलक्ष्मणयोः वचः श्रुत्वा, परमं हर्षं प्राप। सः तत्र एव तुष्टः, जनकेन सत्कृतः, न्यवसत्। जनकः अपि, महातेजाः, धर्मवित्, यज्ञकर्मणः च कन्यासंभन्धिनां च कृत्यं सम्पन्न्य, तां रजनीं तत्रैव निन्ये। एवं श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे सप्ततितमः सर्गः समाप्तः। प्रभाते तु, जनकः, कृतस्नानसंध्यादिकर्मा, महानृषिषु सन्निधौ कुलगुरुं शतानन्दं सम्बोध्य उवाच—मम भ्राता कुशध्वजः नाम, महातेजाः, महावीर्यः, धर्मात्मा च, पुण्यनगरीं साकांश्यां वसति। सः साकांश्यां निवसति, या नगरी पुण्यैः समा, क्षुमतीनदीं पिबन्ती, उपवनफलवाटिकाभिः परिवृता, दिव्येन पुष्पकेन यानमिव शोभते। तम् अहम् द्रष्टुम् इच्छामि, सः मे यज्ञस्य रक्षकः इति मन्ये; सः महातेजाः अपि मम सह आनन्दे भागी भविष्यति। एवं शतानन्दस्य सन्निधौ उक्ते, ततः किञ्चित् परिचारकाः आगतः। जनकः तान् आज्ञापयत्। राजाज्ञया ते शीघ्रगामिभिः अश्वैः साकांश्यां जग्मुः, कुशध्वजं नरसिंहम् आनयितुम्, यथा इन्द्राज्ञया विष्णुः आहूयते। साकांश्यां प्राप्ताः, ते कुशध्वजं दृष्ट्वा, तस्मै सर्वं यथावत् जनकस्य च मनोगतं न्यवेदयन्। त्वरितदूतानां वाक्यं श्रुत्वा, राजर्षिः कुशध्वजः जनकस्य आज्ञया तत्र समागतः। सः धर्मनिष्ठं जनकं दृष्ट्वा, शतानन्दं च, सपर्यां कृत्वा, सम्यक् प्रणम्य, राजसिंहासनं समारुह्य, भ्रातरौ तेजसा समौ तत्र उपविशताम्। ततः तौ वीर्यवन्तौ भ्रातरौ श्रेष्ठमन्त्रिणं सुदामानं प्रेषयामासतुः—गच्छ शीघ्रं, मन्त्रिप्रवर, रघुवंशवर्धनं अयोध्याधिपतिं पुत्रैः मन्त्रिभिः सहितं आतिथ्यस्थानं नय। सुदाम्ना गत्वा, दशरथं द्रष्ट्वा, शिरसा वन्द्य, इदं वाक्यम् उक्तम्—हे अयोध्यापते, मिथिलाधिपः जनकः त्वां द्रष्टुम् इच्छति। सः त्वद् आचार्यैः पुरोहितैः च सह मिलित्वा, त्वया सह संगच्छितुम् निश्चितवान्। मन्त्रिप्रवरेण उक्तं श्रुत्वा, राजा दशरथः, मुनिभिः सह, बान्धवैः च, तत्र यत्र जनकः, जगाम। मन्त्रिभिः, आचार्यैः, बान्धवैः सहितः, सः तत्र उपविशत्। ततः वाक्यकुशलः कश्चन जनकं प्रति वाक्यम् उक्तवान्—हे महराज, त्वं इक्ष्वाकुवंशस्य कुलदैवतं सम्यक् वेत्सि। सर्वेषु कार्येषु, venerable वसिष्ठः, विश्वामित्रस्य च अनुमतिः, मुनिसमूहस्य च, प्रमुखः वक्ता। अयं धर्मात्मा वसिष्ठः मम पक्षे यथाक्रमं भाषिष्यते इति। दशरथः मौनं स्थापयित्वा, वसिष्ठः मुनिवरः प्रब्रवीत्। ब्रह्मा, अनादिः, नित्यः, अव्ययः, सः पुरोहितानां सन्निधौ विदेहाय धीमत् इदं वचनम् उक्तवान्—तस्मात् मरीचिः जातः; मरीचेः कश्यपः पुत्रः; कश्यपात् विवस्वान्; विवस्वतः वैवस्वतः मनुः। मनुः प्रजापतिः प्राचीनः; तस्य पुत्रः इक्ष्वाकुः; इक्ष्वाकुः अयोध्यायाः प्रथमः राजा। इक्ष्वाकोः पुत्रः प्रसिद्धः कुक्शिः; कुक्शेः पुत्रः विकुक्शिः नाम; विकुक्शेः बलवान् बाणः; बाणात् महातेजाः अनरण्यः। अनरण्यस्य पुत्रः पृथुः; पृथोः त्रिशङ्कुः; त्रिशङ्कोः धुन्धुमारः, प्रख्यातकीर्तिः। धुन्धुमारात् महाबाहुः युवनाश्वः रथी; युवनाश्वस्य पुत्रः मान्धाता भूमिपः। मान्धातुः सुप्रसिद्धः सुसन्धिः; सुसन्धेः द्वौ पुत्रौ—ध्रुवसन्धिः, प्रसेनजित्। ध्रुवसन्धेः प्रसिद्धः भरतः; भरतस्य महाबलः असितः। असिते शत्रुवश्चक्रुः—हैहयाः, तालजङ्घाः, शशबिन्दवः च। तैः युद्धे पराजितः, सः हिमालयं जगाम। असितः, दुर्बलः सन्, प्रायोपवेशेन दिवं गतः; उच्यते तस्य द्वे भार्ये गर्भिण्यः अभवन्। तत्र एकया गर्भनाशाय सगरः सहभार्यायै दत्तः; तदा रम्ये गिरौ मुनिः प्रहृष्टः अभवत्। एवं वाल्मीकिना विरचिते श्रीरामायणे बालकाण्डे एषा कथा प्रवहति।