नरश्रेष्ठस्य आगमनेन सुमुदितः स धर्मात्मा राजा प्रहृष्टः तं पुरुषसत्तमं वाक्यम् अब्रवीत्—"स्वागतं ते, राघव! सौम्य, शुभेन भाग्येन त्वमिह आगतः।" स च पुनः तं प्रति प्रहर्षेण प्रोवाच—"त्वं वीर्येण प्राप्तयोः पुत्रयोः सुखम् अवाप्स्यसि; पुण्येन भाग्येन महर्षिः वसिष्ठः अपि आगतः।" स राजा ब्राह्मणश्रेष्ठैः सहितः, यथा इन्द्रः सुरैः सह, पुनः प्रहर्षेण अवदत्—"मम विघ्नाः शुभेन भाग्येन नष्टाः, पुण्येन भाग्येन कुलस्य मानम् आपन्नम्।" अथ स धर्मज्ञः जनकः राघवानां वीर्यपराक्रमयोः सम्बन्धेन, "स्वस्ति, राजन्! श्वः प्रातःकाले विवाहसंस्कारः आयोज्यः," इति प्रोवाच। "यज्ञसमाप्तौ, राजश्रेष्ठ, ऋषिप्रधानानां साक्षात् सन्निधौ विवाहः क्रियताम्," इत्युक्त्वा, मुनिसत्तमेषु तद्वचनं श्रुत्वा नरपतिः प्रत्युवाच। ततः वाक्यकुशलानां श्रेष्ठः राजा प्रत्युवाच—"ग्रहणं दातारि स्थापितम्; एषा हि श्रुता मे पूर्वम्।" "यथा वदसि धर्मज्ञ, तथा करिष्यामः; तव वाक्यं धर्मयुक्तं, कीर्तिमन्तं, सत्यवक्तुः इव।" एवं श्रुत्वा जनकः स आश्चर्येण महता संपन्नः। ततः सर्वे मुनिगणाः, एकत्र समागताः, तां रात्रिम् अत्यन्तहर्षेण व्यतीयुः। तदा रामः महातेजाः लक्ष्मणेन सह गत्वा, विश्वामित्रं पुरस्कृत्य, पितुः पादौ स्पृष्ट्वा, तं नृपं प्रहर्षयामास। राजा रामलक्ष्मणयोः वचः श्रुत्वा परमं हर्षम् उपाजगाम। स राजा तत्रैव जनकेन सत्कृतः, प्रीतिमान् स्थितः। धर्मवित् जनकः अपि, महातेजाः, यज्ञकर्मणः कन्यायाश्च विधिं कृत्वा, तां रात्रिं तत्रैव न्यवसत्। एवं श्रीमद्रामायणे बालकाण्डे सप्ततितमः सर्गः समाप्तः। प्रभाते तु, जनकः स्वकृत्यं समाप्य, शतानन्दं कुलगुरुं महर्षिसंनिधौ इदं वचनम् अब्रवीत्—"मम भ्राता कुशध्वजः नाम, महातेजाः, महावीर्यः, धर्मात्मा च, पुण्यनगरे वसति।" स च संकाश्ये निवसति, या नगरी पुण्यसमानशुद्धा, क्षुमतीनदीतीरं फलवाटिकाभिः युक्तम्, यथा दिव्यं पुष्पकं विमानम्। "तमहं द्रष्टुमिच्छामि, स यज्ञस्य रक्षकः मम मन्ये। स महातेजाः अपि मम सह हर्षे भागी भविष्यति।" इति वचने शतानन्दस्य सन्निधौ उक्ते, ततः किञ्चिदुपस्थाय, जनकः तान् परिचारकान् आज्ञापयत्। राजाज्ञया ते शीघ्रगामिभिः अश्वैः शीघ्रं निर्गत्य, नरसिंहं कुशध्वजम्, यथा इन्द्राज्ञया विष्णुं, आनीयितुम् प्रययुः। ते संकाश्यं गत्वा, कुशध्वजं दृष्ट्वा, तस्य सर्वमाख्याय, यद् जनकस्य चित्ते आसीत्। दूतस्य वचनं श्रुत्वा, स राजा कुशध्वजः, जनकस्य आज्ञया, शीघ्रं तत्र आगतः। स धर्मनिष्ठं जनकं दृष्ट्वा, शतानन्दं च, धर्मात्मानं जनकं च, प्रणम्य, तान् अभिवाद्य, राजसदने उपाविशत्। तयोः भ्रातृयोः सम्यक् तेजसा समन्वितयोः, तत्रैव उपविष्टयोः, तदा तौ महाबलिनौ श्रेष्ठमन्त्रिणं सुदामानम् आज्ञापयामासतुः—"त्वं शीघ्रं गच्छ, मन्त्रिश्रेष्ठ, इक्ष्वाकुकुलश्रेष्ठं आनय।" "सपुत्रं सपरिषदं, अजितं, रघुवंशवर्धनम्, अतिथिस्थानं प्रापय।" इति। स मन्त्रिप्रमुखः तत्र गत्वा, अयोध्याधिपतिं ददर्श, नमस्कृत्य उवाच—"मिथिलाधिपः जनकः त्वां द्रष्टुम् इच्छति।" "स त्वां, गुरुभिः पुरोहितैः च सह, साक्षात् मिलितुम् इच्छति।" इति मन्त्रिवचनं श्रुत्वा, राजा, मुनिसहितः, स्वबन्धुभिः सह, तत्र यत्र जनकः, अगच्छत्। मन्त्रिभिः, गुरुभिः, बान्धवैः च सहितः स राजा जनकस्य समीपम् उपागमत्। तत्र वाक्यकुशलश्रेष्ठः जनकं प्रति वाक्यम् अब्रवीत्—"महाबाहो राजन्, त्वं इक्ष्वाकुवंशस्य कुलदैवतं जानासि। सर्वेषु कार्येषु वसिष्ठः अत्र वक्ता, विश्वामित्रादीनां मुनिप्रमुखानां अनुमत्याः।" "एष धर्मात्मा वसिष्ठः मम पक्षे क्रमेण वदिष्यति।" इति दशरथस्य मौने स्थिते, वसिष्ठः मुनिवर्यः वाक्यम् अब्रवीत्—"ब्रह्मा, अनादिः, नित्यः, अव्ययः, अजरः, स वैदहेषु पुरोहितेषु इदं वचनम् अवदत्।" "तस्मात् मरीचिः अभवत्; मरीचेः कश्यपः; कश्यपात् विवस्वान्; विवस्वतः वैवस्वतः मनुः।" "मनुः प्रजापतिः प्राचीनः; तस्य पुत्रः इक्ष्वाकुः; स एव अयोध्यायाः आद्यः राजा।" "इक्ष्वाकोः पुत्रः प्रसिद्धः कुक्शिः; कुक्शेः पुत्रः विकुक्शिः; विकुक्शेः महाबलिः बाणः; बाणस्य महातेजाः अनरण्यः।" "अनरण्यस्य पुत्रः पृथुः; पृथोः त्रिशङ्कुः; त्रिशङ्कोः पुत्रः धुन्धुमारः, महायशाः।" "धुन्धुमारस्य महाबलिः युवनाश्वः, महारथः; युवनाश्वस्य पुत्रः मांधाता, पृथ्वीपतिः।" "मांधातुः पुत्रः सुसन्धिः; सुसन्धेः द्वौ पुत्रौ—ध्रुवसन्धिः, प्रसिद्धः, च प्रसेनजित्।" "ध्रुवसन्धेः पुत्रः नाम्ना भरतः; भरतस्य महाबलिः असितः।" "तस्मिन्सति, शत्रवः राजानः, हैहयाः, तालजङ्घाः, शशबिन्दवः च, वैरिणः अभवन्।" इति श्रीमद्रामायणस्य बालकाण्डस्य एते श्लोकाः एकस्मिन्नेव प्रवाहेण, श्रद्धया, संस्कृतेन निवेदिताः।