ततः स राजा जनकः प्रमुदितमनाः परममुदितः प्रीत्या वृद्धं दशरथं नरपतिं समीपमुपेत्य परं हर्षं लेभे। स धर्मात्मा जनकः सुमुदितः स्नेहवशाद् उत्तमं पुरुषं दशरथं वाक्यमुवाच – "स्वागतमस्तु ते, पुरुषश्रेष्ठ! सौम्य, भाग्येन त्वमिह प्राप्तः, राघव। त्वं चापि पुत्रयोः पराक्रमजितयोः आनन्दं प्राप्स्यसि; पुण्येन महर्षिः वसिष्ठः अपि अत्र आगतः। सर्वैः श्रेष्ठैः ब्राह्मणैः सह, इव इन्द्रेण सुरैः, सौम्य, मम विघ्नाः अपि सौभाग्येन निरस्ताः, कुलं च मम सम्यक् पूजितम्। राघवाणां पराक्रमशौर्येण सहबन्धुत्वेन, राजन्, श्वः प्राते विवाहमहोत्सवस्य विधिं कुरु। यज्ञसमाप्तौ, राजश्रेष्ठ, मुनिपुङ्गवैः सन्निधौ विवाहः क्रियताम्," इति मुनिसंनिधौ श्रुत्वा नरपतिः प्रत्युवाच। तत्र वाक्यविशारदः राजा दशरथः प्रत्युवाच – "ग्रहणं दातारमपेक्षते इति पूर्वं श्रुतम्। यथावद् धर्मज्ञ, यथोक्तं भवता तथा करिष्यामः; तव वाक्यानि धर्मयुक्तानि, कीर्तिमन्ति, सत्यवदिनः वाक्यानि।" इत्येवं श्रुत्वा जनकः महद् विस्मयं प्रपेदे। ततः सर्वे मुनिगणाः समागत्य तां रजनीं महोत्साहेन प्रमोदेन व्यतीयुः। तदा श्रीरामः लक्ष्मणेन सह महर्षिं विश्वामित्रं पुरस्कृत्य पितुः पादौ स्पृष्ट्वा प्रणम्य स्थितः। राजा दशरथः रामलक्ष्मणयोः स्पर्शनं श्रुत्वा परमं हर्षं लेभे। स तत्रैव जनकेन सत्कृतः सुसंनिहितः सन् तुष्टः स्थितः। धर्मवित् जनकः अपि स्वकन्यायाः तथा यज्ञस्य विधिं कृत्वा ताम् रजनीं न्यवसत्। अथ सप्ततितमः सर्गः बालकाण्डे समाप्तः। प्रातःकाले, कृतस्नानसंध्यः जनकः महर्षीणां सन्निधौ कुलपुरोहितं शतानन्दं प्रति वाक्यमुवाच – "मम भ्राता कुशध्वजः नाम, महातेजाः, महाबलः, धर्मात्मा, पुण्यनगरीं निवसति। साङ्काश्ये स नगर्यां वसति, या पुण्यफलसमाना, क्षुमतीतीरजलेन सिक्तभूमिः, वनफलोपेतया, पुष्पकसदृशा। तं द्रष्टुमिच्छामि, यः मम यज्ञस्य रक्षकः, स च महातेजाः मम सहितं अस्मिन्सौख्ये भागी भविष्यति।" एवं शतानन्दस्य सन्निधौ उक्ते, ततः किञ्चित् परिचारकाः आगत्य जनकस्याज्ञया शीघ्रगामिभिः अश्वैः सह प्रस्थिताः, कुशध्वजं नरसिंहम् आनीय यथा इन्द्रेण विष्णुः आहूयते। साङ्काश्यं गत्वा ते कुशध्वजं दृष्ट्वा सर्वं यथावत् जनकस्य च मनोविनियोगं निवेदयामासुः। तद्वचनं श्रुत्वा, कुशध्वजः राजा जनकस्याज्ञया त्वरया समुपेत्य धर्मात्मानं जनकं प्रणम्य, शतानन्दं च, तं धर्मिष्ठं जनकं चाभिवाद्य, राजासने शुभे समारुह्य भ्रातृभ्यां सहोपविवेश। ततः तौ भ्रातरौ श्रेष्ठौ मन्त्रीश्रेष्ठं सुदामानं प्रेषयामासतु: – "त्वं शीघ्रं गच्छ, मन्त्रिवर, इक्ष्वाकुकुलश्रेष्ठं दशरथं पुत्रैः मन्त्रिभिः सह अजेयम्, रघुवंशवर्धनं, आतिथ्यस्थलं नय।" स सुदामा गत्वा दशरथं दृष्ट्वा प्रणम्य उवाच – "अयोध्याधिप, मिथिलेश्वरः जनकः त्वां द्रष्टुमिच्छति। स त्वां, उपाध्यायैः पुरोहितैः सह, द्रष्टुम् आकाङ्क्षति।" इति मन्त्रिवरस्य वचनं श्रुत्वा, राजा दशरथः ऋषिभिः सह बान्धवैः, मन्त्रिभिः, पुरोहितैः सहितः, यत्र जनकः तत्र जगाम। तदा वाक्यविशारदः दशरथः जनकं प्रति वाक्यमुवाच – "राजन्, इक्ष्वाकुवंशस्य कुलदैवतं त्वं जानासि। सर्वेषु कार्येषु वसिष्ठः एव प्रवक्ता, विश्वामित्रेण सर्वैः च मुनिभिः अनुमोदितः। अयं धर्मज्ञः वसिष्ठः मम पक्षे यथाक्रमं वदिष्यति।" दशरथस्य मौनं गृहीत्वा, वसिष्ठो महर्षिः वाक्यमुवाच। "ब्रह्मा, योऽव्यक्तोत्पत्तिः, अनादिः, नित्यः, अक्षयः, सः ऋत्विग्भ्यः विदेहराजं प्रति वाक्यमुवाच। तस्मात् मरीचिः जातः; मरीचेः कश्यपः; कश्यपात् विवस्वान्; विवस्वतः वैवस्वतः मनुः। मनुः प्रजापतिः, तस्य पुत्रः इक्ष्वाकुः, स एव अयोध्यायाः प्रथमः नृपः। तस्य पुत्रः प्रसिद्धः कुक्शिः; कुक्शेः विकुक्शिः; विकुक्शेः बाणः महातेजाः; बाणस्य अनरण्यः; अनरण्यस्य पृथुः; पृथोः त्रिशङ्कुः; त्रिशङ्कोः धुन्धुमारः; धुन्धुमारस्य युवनाश्वः; युवनाश्वात् मांधाता; मांधातुः सुसन्धिः; सुसन्धेः द्वौ पुत्रौ – ध्रुवसन्धिः च प्रसैनजित्। ध्रुवसन्धेः नाम्ना प्रसिद्धः भरतः; भरतस्य असितः महाबलः।" एवं श्रीरामायणस्य बालकाण्डे एते सर्गौ दृश्यन्ते, यत्र राजर्षयः, ऋषयः, तथा धर्मनिष्ठा: नराः, विवाहमहोत्सवस्य पूर्वसंध्यां धर्मपूर्वकं समागताः।