प्रभाते रामेण सर्वे वानराः समुद्रतोयपूर्णैः चतुर्भिः कुम्भैः सज्जीकरणाय समादिष्टाः। तदा महात्मानः वानराः, गजारूढबलसम्पन्नाः, शीघ्रगामिनः गरुडवत् व्योम्नि प्लुतवन्तः। तेषु जाम्बवाने हनुमान् वेगदर्शी ऋषभश्च, जलकलशाकारहस्तैः जलपूर्णान् कुम्भान् समानीयुः। पञ्चशतसरितः जलं कुम्भेषु संगृह्य, पूर्वसागरात् अपि एकं कुम्भं जलपूर्णं समानीयुः। सुषेणः सर्वगुणोपेतः सर्वरत्नोपशोभितः च ऋषभः च, दक्षिणसागरात् शीघ्रं जलं समानीयुः। गवयः महतः पश्चिमसागरात् सुवर्णपात्रे रक्तचन्दनकर्पूरसंवृतं जलं समानीयुः। महाबलः हनुमान् अपि वायुवेगसमः, उत्तरतः मणिमयकुम्भे शीतलजलम् आनयत्। धर्मात्मा हनुमान् तत् जलं समानीय, तैः प्रमुखवानरैः समाहितं जलं दृष्ट्वा— शत्रुघ्नः मन्त्रिभिः सह, तत् जलं मुख्यपुरोहिताय मित्रेभ्यश्च रामाभिषेकाय समर्पयत्। ततः वृद्धः शुद्धात्मा वसिष्ठः ब्राह्मणैः सहितः रामं सीतया सह रत्नमयासने उपावेशयत्। वसिष्ठः वामदेवः जाबालिः काश्यपः कात्यायनः सुयज्ञः गौतमः विजयश्च—एते सर्वे सुप्रसन्नेन सुगन्धिना जलिना नरव्याघ्रं रामं अभिषेचयन्, यथा वसवः इन्द्रेण सहस्रलोचनाभिषिक्ताः। पूर्वं च ऋत्विजः ब्राह्मणाः कन्याः मन्त्रिणः प्रमुदिताः च सेनायुक्ताः वीराः तं अभ्यषिञ्चन्। सर्वौषधिसारैः दिविस्थैः देवैः, लोकपालैः चतुर्भिः, समागतैः च सर्वैः देवगणैः च अभिषेकः कृतः। रत्नमयमालिन्युक्तः किरीटः, यः पूर्वं ब्रह्मणा निर्मितः, येन दीप्तिमान् मनुः अभ्यषिच्यत—तेन किरीटेन रामस्य वंशे राजानः परंपरया सुवर्णरत्नमण्डपमध्ये अभ्यषिच्यन्त। तस्मिन् शोभनमण्डपे, नानाविधरत्नमयैः भूषिते, विधिवत् रत्नमयपीठम् उपकल्पितम्। ततः वसिष्ठः महात्मा ऋत्विग्भिः सहितः भूषणैः च संयुक्तः तेन किरीटेन राघवं अभ्यषिञ्चत्। शत्रुघ्नः तस्य शुक्लं शुभ्रं छत्रं शुभलक्षणम् उद्वहन्, सुग्रीवः वानराधिपः श्वेतचामरं वहन्। विभीषणः राक्षसराजः अन्यां शशिप्रभां सुवर्णमयीं शतपद्मालङ्कृतां मालां धारयन्। इन्द्रेण प्रेरितः पवनदेवः राघवाय सर्वरत्नमण्डितं दिव्यम् वस्त्रं दत्तवान्। शक्रेण प्रेरितः स राजा रत्नमालां दत्तवान्; देवगन्धर्वाः गीतानि गायन्ति, अप्सरसां गणाः नृत्यन्ति। रामस्य योग्याभिषेके पृथिवी धान्यसमृद्धा जाता, वृक्षाः फलसमृद्धाः अभवन्। राघवस्य उत्सवे पुष्पाणि सुरभिणि जातानि, शतसहस्राणि अश्वानां गोवृषाणां च उपस्थितानि। सर्वश्रेष्ठः नरः आदौ द्विजातिभ्यः शतं वृषाणां दत्तवान्, ततः ब्राह्मणेभ्यः त्रिंशत्कोटीनि सुवर्णस्य दत्तवान्। राघवः नानाविधानि भूषणानि महार्हवस्त्राणि सूर्यरश्मिसदृशं रत्नमयस्वर्णप्रतिमां च दत्तवान्। सः पुरुषश्रेष्ठः सुग्रीवाय वरमणिमयमणिगुच्छैः चन्द्रांशुप्रभया शोभितां दिव्यां मालां दत्तवान्। वालिपुत्राय अङ्गदाय अनुपमां मुक्तामालां रत्नैः शोभितां दत्तवान्। रामः सीतायै शुद्धानि दिव्यानि वस्त्राणि, भूषणानि, चन्द्रांशुप्रभानि रत्नानि च दत्तवान्। वैदेही तु पश्यन्ती, स्वकण्ठात् मुक्तामणिं गृह्य, स्वहस्तेन वायुपुत्राय दत्तवती। सा सर्ववानरान् पतिं च पुनः पुनः निरीक्ष्य, तस्याः भावम् विज्ञाय, जनकात्मजः ताम् उवाच— "यस्य त्वं प्रीयसे तस्मै दातुम् अर्हसि, शुभे!" इति। तदा कृष्णलोचना सा मुक्तामणिं वायुपुत्राय दत्तवती। यस्य नित्यं तेजः, धैर्यम्, कीर्तिः, कौशलम्, सामर्थ्यम्, विनयः, नीतिः, पुरुषत्वम्, पराक्रमः, बुद्धिश्च वर्तन्ते—स हनुमान्, वानरयूथपः, तया शुक्लचन्द्रांशुप्रभया हारया सह शैल इव श्वेतमेघेन शोभितः। सर्वे ज्येष्ठवानराः अन्ये च प्रमुखवानराः वस्त्रैः भूषणैः च यथार्हं सत्कृताः। विभीषणः सुग्रीवः हनुमान् जाम्बवान् च सर्वे प्रमुखवानराः रामेण निष्कल्मषकर्मणा पूजिताः। सर्वे यथायोग्यं रत्नैः कामैः पूजिताः, हृष्टहृदया यथागतं प्रतिपेदिरे। तदा रिपुतापनः रामः, सर्वेषां कामान् पूर्णान् दृष्ट्वा, द्विविदाय, मैन्दाय, नीलाय च सर्वभोगान् दत्तवान्। एते दृष्ट्वा सर्वे महात्मानः प्रमुखवानराः, नृपतेः अनुमत्याः, किष्किन्धां प्रतिजग्मुः। सुग्रीवः वानरश्रेष्ठः, रामाभिषेकदर्शनात् पूजितः च, किष्किन्धानगरीम् प्रविवेश।