अथ अद्य सर्वे कोशाध्यक्षाः, नानारत्नविभूषितं विपुलं धनं समादाय, सम्यक्सज्जाः अग्रे गच्छन्तु। चतुर्विधा सेनापि शीघ्रं सम्पूर्णा निर्यातु, मम आदेशेन श्रेष्ठं रथं युज्यताम्, विलम्बः न क्रियताम्। वसिष्ठः, वामदेवः, जाबालिः, कश्यपः, दीर्घायुः मर्कण्डेयः, कात्यायनश्च उपस्थिताः सन्तु। एते ब्राह्मणाः अग्रे गच्छन्तु, रथं च युज्यताम्, विलम्बः न भवेत्, दूताः हि माम् शीघ्रं प्रेक्षन्ति। राज्ञः आदेशेन चतुर्विधा सेना राज्ञः पृष्ठतः गच्छन्ति, सः ऋषिसङ्घैः सह प्रस्थितः। चत्वारः दिवसाः यत्र गतः, तत्र सः विदेहदेशम् अगच्छत्; जनकः तु तस्य आगमनं श्रुत्वा, स्वागताय व्यवस्था अकुरुत। ततः वृद्धं दशरथं समीपं गत्वा, जनकः हर्षपूर्णः परमं आनन्दं अपश्यत्। सः धर्मात्मा राजा हर्षेण पूर्णः, श्रेष्ठं नरं इदं उवाच—“स्वागतं ते, पुरुषश्रेष्ठ! सौभाग्येन आगतः, राघव।” “तव पुत्रयोः वीर्येण लब्धं सुखं प्राप्तव्यम्; सौभाग्येन वसिष्ठः महर्षिः आगतः। सर्वैः श्रेष्ठैः ब्राह्मणैः सह, इन्द्रः देवैः इव, सौभाग्येन मम विघ्नाः नष्टाः, सौभाग्येन वंशः पूजितः। राघवैर्यः वीर्यशौर्ये श्रेष्ठः, तैः सह, राजन्, श्वः प्रभाते संस्कारः क्रियताम्। यज्ञस्य समाप्तौ, राजश्रेष्ठ, विवाहः ऋषिसत्तमेषु साक्षात्क्रियेत; ऋषिसङ्घेषु एतत् श्रुत्वा, नरपतिः प्रत्युवाच।” वाक्यकुशलः श्रेष्ठः राजा प्रत्युत्तरं ददौ—“स्वीकृति दातारि निर्भरति; पूर्वं मया श्रुतम्।” “यथा त्वं वदसि धर्मज्ञ, तथा करिष्यामः; तव वाक्यं धर्मयुक्तं, कीर्तिमत्, सत्यवक्ता इव।” एतत् श्रुत्वा, विदेहपतिः महद् विस्मयं प्राप्तः; ततः सर्वे ऋषिसङ्घाः मिलित्वा, तां रात्रिं हर्षपूर्णाः सुखेन व्यतीतवन्तः। ततः रामः महातेजाः लक्ष्मणेन सह गच्छत्। विश्वामित्रः अग्रे गच्छन्, तौ पितुः चरणौ स्पृशतः; राजा तु रामं लक्ष्मणं च श्रुत्वा, परमं हर्षं प्राप्नोत्। सः तत्र सुखेन स्थितः, जनकेन पूजितः; जनकः धर्मविद्, महातेजा, यज्ञस्य कन्यायाः च कर्म कृत्वा, तत्र रात्रिं व्यतीतवान्। इति श्रीमद्वाल्मीकि रामायणे बालकाण्डे सप्ततितमः सर्गः समाप्तः। ततः प्रभाते, जनकः प्रातःकृत्यं समाप्त्य, महर्षिणां सन्निधौ शतानन्दं कुलपुरोहितं उवाच। “मम भ्राता कुशध्वजः, महातेजाः, वीर्यवान्, धर्मात्मा च, पुण्यनगर्यां वसति। सः सांकाश्ये वसति, या धर्मवत्, क्षुमतीनदीं पिबन्, तस्य तीरं वनफलैः युक्तं, दिव्यं पुष्पकविमानमिव। तं द्रष्टुम् इच्छामि, यज्ञस्य रक्षकः इति मन्ये; सः महातेजाः, मम सुखे भागी भविष्यति।” एवं शतानन्दस्य सन्निधौ उक्तं, ततः किञ्चन परिचारकाः आगताः, जनकः तान् आदेशं ददौ। राज्ञः आदेशेन, त्वरितं शीघ्रगैः अश्वैः, कुशध्वजं नरसिंहम् आनयितुम् प्रस्थिताः, विष्णुं इन्द्रस्य आदेशेन आह्वयन्ति इव। सांकाश्ये आगत्य, तं कुशध्वजं दृष्ट्वा, सर्वं यद् घटितं, जनकस्य च मनः, तस्मै निवेदितवन्तः। दूतानां वचनं श्रुत्वा, कुशध्वजः राजा, जनकस्य आदेशेन आगतः। धर्मनिष्ठं जनकं दृष्ट्वा, शतानन्दं धर्मश्रेष्ठं च अभिवाद्य, तौ प्रणम्य, तं महातेजसं जनकं उपसंगम्य। दिव्यं राजासनं आरोहत्; तौ भ्रातरौ समतेजसौ, समं उपविशताम्। ततः तौ महाबलौ भ्रातरौ, प्रधानं मन्त्रिणं सुदामानं प्रेषयामासतुः—“शीघ्रं गच्छ, मन्त्रिप्रवर, इक्ष्वाकुकुलश्रेष्ठं आनय। तं पुत्रैः मन्त्रिभिः च सह, अजितं, रघुवंशवर्धनं, स्वागतस्थलं आनय।” सुदामा तत्र गत्वा, तं दृष्ट्वा, शिरसा नमस्कृत्य, इदं उवाच—“अयोध्याधिपते, मिथिलेशः जनकः त्वां द्रष्टुम् इच्छति।” “सः तव आचार्यैः पुरोहितैः च सह मिलितुम् निश्चितः।” मन्त्रिणः वचनं श्रुत्वा, राजा ऋषिसङ्घैः सह, स्वबन्धुभिः जनकस्य स्थले प्रस्थितः। मन्त्रिभिः, पुरोहितैः, बन्धुभिः सह, राजा तत्र गच्छति, यत्र जनकः। तत्र वाक्यकुशलः श्रेष्ठः जनकं प्रति इदं वचनं उवाच—“राजन्, इक्ष्वाकुवंशस्य कुलदेवतां त्वं जानासि। सर्वेषु कार्येषु वसिष्ठः ऋषिः वक्ता, विश्वामित्रेण अन्यैः महर्षिभिः अनुमोदितः। धर्मज्ञः वसिष्ठः मम पक्षे यथाक्रमं वदिष्यति।” दशरथः मौनं आस्थाय, वसिष्ठः महर्षिः वदति। “ब्रह्मा, यो अगोचरः, नित्यः, शाश्वतः, अव्ययः, सः वैदेहाय ज्ञानेन वचनं वदति, पुरोहितानां सन्निधौ। तस्मात् मरीचिः जातः; मरीचेः कश्यपः पुत्रः; कश्यपात् विवस्वान्; विवस्वतः मनुः, यः वैवस्वतः इति प्रसिद्धः। मनुः आदिप्रजापतिः, इक्ष्वाकुः तस्य पुत्रः; इक्ष्वाकुः अयोध्यायाः प्रथमः राजा इति विद्धि।” इति कथा श्रीवेदव्यासप्रणीतस्य वाल्मीकि रामायणस्य बालकाण्डे प्रवहन्ती।