दिव्यं रथं तेजसा वह्निसूर्यसदृशं समुपस्थितं दृष्ट्वा, रामः महाबाहुः पुरद्विषां जयी तत्रारुरोह। तदा सुग्रीवः हनूमांश्च, महेन्द्रसदृशतेजस्विनौ, स्नातौ दिव्यवस्त्रधारिणौ शुभकुण्डलधरौ सन्तौ निर्गतौ। सर्वाभरणभूषिताः शुभकुण्डलधराश्च सुग्रीवस्य भार्याः सीता च पुरीं द्रष्टुमुत्सुकाः ययुः। अयोध्यायां तु दशरथस्य मन्त्रिणः पुरोहितं पुरतः स्थाप्य युक्त्या मन्त्रयामासुः। अशोकः विजयः सिद्धार्थः च समाहितचित्ताः रामस्य श्रेयः पुरी च कल्याणी स्यात् इति परस्परं मन्त्रयन्तः। "यद् यद् महात्मनः जय्यस्य रामस्याभिषेकाय कल्याणं, तत् सर्वं विधेयम्" इति मन्त्रिणः समादिश्य, पुरोहितः शीघ्रं नगरात् निष्क्रान्तः रामदर्शनकाङ्क्षया। रामः निर्मलः, इन्द्र इव हययुक्तेन रथे समारुह्य प्रस्थितवान्। भरतः रश्मीन् जग्राह, शत्रुघ्नः छत्रं धारयामास, लक्ष्मणः चामरं रामस्य मूर्ध्नि व्यजनम्। समीपे स्थितः विभीषणः राक्षसराजः श्वेतं चमरं शशिसदृशं जग्राह। तस्मिन्नन्तरे दिवि मुनिगणाः देवाश्च मरुद्गणैः सहिताः रामस्य स्तुतिमगायन् मधुरः शब्दः श्रूयते स्म। ततः वानराणां महाबलः सुग्रीवः गिरिसमं शत्रुञ्जयं नाम गजं समारुह्य तस्थौ। वानराः मानवविग्रहान् धारयन्तः सर्वाभरणभूषिताः नवसहस्रगजान् समारुह्य ययुः। शङ्खनिनादैः दुन्दुभिध्वनिभिश्च नरशार्दूलः स रामः तया पुर्याः भवनभूषितया दिशं प्रस्थितः। ते राघवं अग्रतः गच्छन्तं ददृशुः, रूपेण दीप्तं रथवरारोहिणं महाबलम्। काकुत्स्थं प्रणम्य, रामेण चाभिनन्दिताः, भ्रातृभिः परिवृतं महात्मानं तं अनुजग्मुः। मन्त्रिभिः ब्राह्मणैः जनैः च परिवृतः रामः तारागणमध्ये पूर्णचन्द्र इव शोभते स्म। वादित्रपूर्वकाः, हस्तेषु तालपट्टकशोभिताः, मंगलध्वनिप्रवर्तकाः, हर्षेण घोषयन्तः, तं परितः प्रस्थिताः। अक्षतं सुवर्णं गावः कन्याः द्विजैः सह, मधुराणि हस्तेषु धारयन्तः नराश्च, रामस्य पुरतः ययुः। तदा रामः मन्त्रिभ्यः सुग्रीवसख्यं, मारुतात्मजस्य वीर्यम्, वानरकृत्यानि च कथयामास। एतदाकर्ण्य अयोध्यावासिनः वानरकृत्येषु राक्षसबलं च विस्मयं जग्मुः; रामः च विभीषणसंधिं मन्त्रिभ्यः न्यवेदयत्। एवं यशः कीर्तयित्वा, वानरैः सहितः रामः हर्षसमृद्धजनाकीर्णां अयोध्यां प्रविवेश। तत्र नगरवासिनः प्रतिगृहे पताकाः उद्यम्य, स्वपितृगृहं शोभनं इक्ष्वाकुवंशवासं प्राप। तदा राघववंशस्य विभवः रामः धर्मिष्ठतमं भरतं मधुरार्थयुक्तैः वाक्यैः संबोधितवान्। स पितृगृहं प्राप्त्वा, कौशल्यां सुमित्रां कैकेयीं च प्रणम्याभिवाद्य च। "एष मम श्रेष्ठतमो विशालः अशोकवनयुक्तः मुक्ताफलवैडूर्यविभूषितः गृहः, सुग्रीवाय समर्पय," इति रामः उक्तवान्। तद्वचनं श्रुत्वा, सत्यवीर्यः भरतः सुग्रीवस्य हस्तं गृहीत्वा तं गृहं प्रवेशयामास। ततः दीपांश्च शय्यांश्च गृह्य, शत्रुघ्नप्रेरिताः शीघ्रं प्रविविशुः। रामस्य अनुजः बलवान् शत्रुघ्नः सुग्रीवाय उवाच— "प्रेषय दूतान्, आर्य, रामस्याभिषेकाय।" ततोऽथ सुग्रीवः शीघ्रं चतुर्नागरत्नमालिनः सुवर्णकलशान् चतुर्भ्यः वानरश्रेष्ठेभ्यः दत्तवान्। "प्रभाते समुद्रजलपूर्णैः चतुर्भिः कलशैः सज्जीभवध्वं, वानराः," इत्युक्ते। एवं उक्ताः महाबलाः वानराः गजराजसमविक्रमाः, त्वरितं गरुडवत् व्योम्नि प्रतिपेदिरे। जाम्बवान् हनुमान् वेगदर्शी च, ऋषभेन सहिताः, घटहस्ताः जलपूर्णान् कलशान् आनयामासुः। पञ्चशतानां नदीनां जलं कलशेषु आनिन्युः; पूर्वसागरात् च एकं कलशं जलपूर्णं आनिन्युः। सुषेणः सर्वरत्नभूषितः, गुणसम्पन्नः, ऋषभश्च, दक्षिणसागरात् शीघ्रं जलं आनयताम्। गवयः पश्चिमसागरात् सुवर्णकलशे रक्तचन्दनकर्पूरलेपिते जलं आनयामास। महाबलः हनुमान् वायुवेगसमः, उत्तरतः महारत्नकलशे शीतलं जलं आनयत्। स धर्मात्मा हनुमान् तत् जलं आनयामास। तद्वानरश्रेष्ठैः आनीतम् जलं दृष्ट्वा, शत्रुघ्नः मन्त्रिभिः सहितः तद् जलं पुरोहिताय मित्रेभ्यश्च रामाभिषेकाय न्यवेदयत्। ततः वृद्धः विशुद्धात्मा वसिष्ठः ब्राह्मणैः सहितः, रामं सीतया सह रत्नमये सिंहासने उपावेशयत्।