राज्ञः मन्त्रिणः, यथायोग्यं सत्कारम् प्राप्य, तत्र रात्रिं सुखेन व्यतीतवन्तः, सर्वे गुणसम्पन्नाः हृष्टाः सन्तः। अथ वसिष्ठ-वामदेव-जाबालि-कश्यप-मार्कण्डेय-कात्यायनाद्यैः सह राजा दशरथः, स्वगुरुभिः स्वबन्धुभिः च, प्रातःकाले सुमंत्रं सम्बोधयामास। सः हर्षपूर्णः इदं आज्ञापयत्—“अद्य सर्वे कोशाध्यक्षाः नानारत्नसम्पन्नं विपुलं धनं सम्यक् सज्जीकृत्य अग्रे गच्छन्तु। चतुर्विधा सेना शीघ्रं सम्यक् प्रवर्तताम्। मम आज्ञया उत्तमं रथं योजयन्तु। वसिष्ठः, वामदेवः, जाबालिः, कश्यपः, दीर्घायुषी मुनिः मार्कण्डेयः, कात्यायनः च सम्प्राप्ताः सन्तु। एते ब्राह्मणाः अग्रे गच्छन्तु; मम रथं योजयन्तु, विलम्बः न भवेत्, दूताः हि शीघ्रं प्रेरयन्ति।” राज्ञा आज्ञापितम्, तदा चतुर्विधा सेना मुनिभिः सह गच्छन्तं राजानं अनुसरति स्म। चतुर्दिनानि यात्रां कृत्वा, दशरथः विदेहदेशं प्राप्तवान्। तस्य आगमनं श्रुत्वा जनकः राजा सत्काराय आयोजनं कृतवान्। तदनन्तरं वृद्धं दशरथं समीपं आगत्य, जनकः हर्षपूर्णः परमं आनन्दं अनुभूतवान्। सः धर्मज्ञः राजा दशरथं अभिवाद्य, हर्षेण इदं अब्रवीत्—“स्वागतं ते, पुरुषश्रेष्ठ! सौभाग्येन आगतः असि, राघव। पुत्रयोः वीर्येण प्राप्तं सुखं तव भविष्यति; सौभाग्येन वसिष्ठः मुनिश्रेष्ठः आगतः। सर्वैः ब्राह्मणैः सह, इन्द्रः देवैः यथा, मम विघ्नाः निवारिताः, वंशः च पूजितः। राघवैर्यः वीर्यपराक्रमसम्पन्नः, तैः सह मैत्र्यं कृत्वा, श्वः प्रभाते विवाहसंस्कारः कर्तव्यः। यज्ञसमाप्तौ, मुनिसमीपे विवाहः सम्पाद्यः। एतद् श्रुत्वा, नरपतिः प्रत्युवाच।” वाक्यकुशलः दशरथः प्रत्युत्तरं दत्तवान्—“ग्रहणं दातारि निर्भरम्; एतत् पूर्वं श्रुतम्। यथा त्वं धर्मज्ञः वदसि, तथा वयं करिष्यामः; तव वाक्यं धर्म्यं प्रसिद्धं सत्यवक्ता यथा।” इत्युक्त्वा, जनकः राजा महद् आश्चर्यं प्राप्तवान्। ततः सर्वे मुनिसंघाः मिलित्वा, रात्रिं हर्षपूर्णाः सुखेन व्यतीतवन्तः। श्रीरामः लक्ष्मणेन सह, विश्वामित्रं अग्रे कृत्वा, पितुः चरणौ स्पृशित्वा, दशरथः पुत्रयोः रम-लक्ष्मणयोः संवादं श्रुत्वा, हर्षितः अभवत्। दशरथः तत्र स्थित्वा, जनकस्य सत्कारं प्राप्य, परमं प्रसन्नः अभवत्। जनकः धर्मविद्, यज्ञकृत्यं कन्याकृत्यं च सम्पाद्य, तत्र रात्रिं व्यतीतवान्। अथ प्रभाते, जनकः स्वकृत्यं सम्पाद्य, शतानन्दं कुलपुरोहितं महर्षिसंनिधौ सम्बोधयामास। सः अवदत्—“मम भ्राता कुशध्वजः, महावीर्य-गुणसम्पन्नः, शुभे नगरे वसति। सः साङ्काश्ये निवसति, धर्मवत् नगरे, क्षुमतीनदीं पिबन्, वनफलकाननैः सीमिते, दिव्ये पुष्पकविमाने इव। तं द्रष्टुम् इच्छामि, सः यज्ञस्य रक्षकः मम मतः; सः महातेजाः अपि, मम आनन्दे भागी भविष्यति।” एवं शतानन्दस्य समीपे उक्ते, तत्र किञ्चन परिचारकाः आगच्छन्; जनकः तान् आज्ञापयामास। राजाज्ञया ते शीघ्रगामिन्यः अश्वे आरूढाः, कुशध्वजं नरसिंहम् आनयितुं ययुः, विष्णुं इन्द्राज्ञया यथा। साङ्काश्यं गत्वा, कुशध्वजं दृष्ट्वा, तं सर्वं निवेदयामासुः यत् जनकः चिन्तयति। दूतवाक्यं श्रुत्वा, कुशध्वजः जनकस्य आज्ञया शीघ्रं आगतः। सः धर्मनिष्ठं जनकं दृष्ट्वा, शतानन्दं जनकं च अभिवाद्य, तयोः सम्मानं कृतवान्। राजसीं उत्तमासनं आरोह्य, भ्रातरौ तेजोयुक्तौ समं उपविष्टौ। ततः तौ वीर्यसम्पन्नौ भ्रातरौ, मन्त्रिणं सुधामानं प्रेषयामासतुः—“शीघ्रं गच्छ, मन्त्रिश्रेष्ठ, इक्ष्वाकुवीर्यं दशरथं पुत्रैः मन्त्रिभिः च सह आतिथ्यस्थलं आनय।“ सुधामान् गत्वा, दशरथं दृष्ट्वा, शिरः नमित्वा, अवदत्—“अयोध्याधिपः, मिथिलाधिपः जनकः त्वां द्रष्टुम् इच्छति। सः गुरुपुरोहितैः सह मिलितुम् निश्चयः कृतवान्।” मन्त्रिश्रेष्ठस्य वाक्यं श्रुत्वा, दशरथः मुनिभिः सह, स्वबन्धुभिः च, यत्र जनकः तत्र अगच्छत्। मन्त्रिभिः, गुरुभिः, बन्धुभिः च सह राजा जनकस्य समीपं गतवान्। ततः वाक्यकुशलः दशरथः जनकं प्रति अब्रवीत्—“महान् राजन्, इक्ष्वाकुवंशस्य कुलदेवतां त्वं जानासि। सर्वेषु कार्येषु वसिष्ठः मुनिश्रेष्ठः वक्ता, विश्वामित्रः अन्ये च महर्षयः अनुमोदन्ति। धर्म्यः वसिष्ठः मम पक्षे यथाक्रमं वदिष्यति।” दशरथः मौनं कृत्वा, वसिष्ठः मुनिश्रेष्ठः तत्र वाक्यं प्रवर्तयामास। एवं वाल्मीकिरामायणे बालकाण्डे एकसप्ततितमः सर्गः समाप्तः।