एकदा तु, ऋषयः सत्यवाक्याः, विविधं दानं ददतु। कश्चित् जलपात्रं ददाति, अन्यः मुञ्जगासं कङ्कणं, तस्मिन् समये कश्चित् दण्डं ददाति, च अन्यः लिङ्गं वस्त्रं ददाति। ततः एकः ऋषिः प्रीत्या परिपूर्णः, तानां कृते कुल्हडं ददाति; अन्यः तु श्वेतवस्त्राणि, च एकः काष्ठवस्त्रं। अन्यः कश्चित् प्रीत्या मुण्डवस्त्रं च काष्ठदण्डं ददाति; अन्यः तु यज्ञपात्राणि, च अन्यः अग्निवृत्तं ददाति। एकः उदुम्बरदण्डं ददाति, तस्मिन् समये कश्चित् आशीर्वादं ददाति; अन्यः महर्षयः प्रीत्या दीर्घायुरुक्तिं प्रकटयन्ति। एते सर्वे सत्यवाक्याः ऋषयः दानं ददुः, इति वदन्ति, "एषः अद्भुतकथा महर्षिना प्रकटिता।" एषा कवीनां परमाधारः, यः उचितक्रमे सम्पूर्णा; एषा गीतं, यः सर्वगीतज्ञैः गायते। एषा दीर्घायुः प्राप्यते, बलं जनयति, च यः श्रुणोति तं सुखं ददाति; सर्वत्र, द्वौ गायकौ गीतं गाते, यदा ते सम्प्रदर्शिताः। मार्गेषु च राजमार्गेषु, भरतस्य ज्येष्ठभ्राता तान् द्वौ कुषीळवौ दृष्ट्वा, तान् स्वगृहम् आनयति। रामः शत्रुविनाशकः, तौ यः सम्मानितः, दिव्यं स्वर्णसिंहासनं उपविष्टः, तान् सम्मानयति। मन्त्रिणां च भ्रातृणां च चक्रवर्ती रामः तौ भ्रातृद्वयं, रूपेण सुन्दरं, च शीलसम्पन्नं दृष्ट्वा। रामः लक्ष्मणं, शत्रुघ्नं च भरतं च वदति, "एषा कथा तयोः, देवतासमानौ, श्रुतव्या।" तेन गायकानां प्रोत्साहनं कृतम्, यः कथा विविधार्थसम्पन्ना, तेषां हृदयात् गूढं गाते। तेषां गीतं तानां तन्तुं च लयेन पूर्णं, अर्थं स्पष्टं प्रकटयन्ति; तेषां गीतं सर्वाङ्गं, मनः च हृदयं च आनन्दयति, तस्य च सुरस्यमेलोडिः जनसङ्गमे प्रकाशते। ते द्वौ तपस्विनौ, राजकुलमुद्रिताः, गायकौ च, महातपस्विनौ च, अद्भुताः अपि मया गीयन्ते। इदानीं तेषां महाकर्माणां कथा श्रुणु। ततः रामस्य वचः प्रेरितौ, ते द्वौ गानं प्रारभतुः, उचितविधिना। रामः सभा मध्ये उपविष्टः, श्रवणाय तानां इच्छां गृहीतवान्। एषः पञ्चमः अध्यायः प्रख्यातस्य वाल्मीकी रामायणस्य, बालकाण्डे श्रुतव्यः। सर्वं पृथिवी तदानीं तेषां राज्ञां, युद्धे विजयिनां, प्रजापतिम् आरभ्य, सम्पूर्णं अस्ति। तेषां मध्ये सागरः नाम, यः समुद्रं खनितवान्; तस्य सह सहस्त्रद्वयं पुत्राः तीर्थयात्रायाम्। तेषां महान् आत्मनां इक्ष्वाकुवंशस्य महात्मनां कथां, रामायणं इति ज्ञायते। इदानीं धर्मः, कामः, अर्थः च सह, एषां कथा प्रारम्भं करिष्यामः, द्वेषात् रहितं श्रुतव्यम्। आयोद्ध्यां नाम नगरी अस्ति, यः सर्वजगति प्रसिद्धा, यः मनुः, मानवस्य स्वामी, स्वयम् उपनिर्मिता। तदानीं महती च शोभायुक्ता नगरी, द्वादश योजनानां लम्बता, त्रयः च व्यासः, सुगममार्गैः विभक्तः। एषा महान् राजमार्गः, यः सदैव ताजितं पुष्पैः, च जलं छिद्रितं। राजा दशरथः, यः महतीं प्रजां वर्धयति, तत्र निवसति, यथा देवाः स्वर्गे निवसन्ति। एषा च द्वाराणि च उष्ट्राणि, च सहस्त्राणि यन्त्राणि च अस्ति, सर्वाः कलाः च कृताः, च सर्वे शिल्पिनः। एषा च रथचालकाः च गायकाः, अपूर्वं शोभायुक्ता, उन्नतगृहाणि च ध्वजाः, च युद्धयन्त्राणां सहस्त्रद्वयं। एषा च नर्तकाणां च नर्तिकाणां च समूहेन च वलितं, उद्यानैः च आम्रवृक्षैः च, च महाकाष्ठवृक्षैः च परिभाषिता। एषा गह्वराणि गह्वरैः च, कठिनं, अन्येषां प्रति गन्तुं, अश्वाः, गजाः, गोः, ऊष्ट्राः, गदाः च भृताः। एषा च भृत्यराज्ञां समूहेन च, च व्यापारीणां च, यः विभिन्नेषां देशेषु वर्धिता। एषा च रत्नैः अलंकृताः महलाः, पर्वतस्य सदृशं, च उन्नतगृहाणां च अमरावतीं इन्द्रस्य नगरीं। एषा च शोभायुक्ता, चतुरङ्गकृत्या, च शीलसम्पन्ना, रत्नैः च अलंकृताः, च स्वर्गीयमहलैः च। एकः गृहम्, गहनं च अचलं, समतलभूमौ, च धान्यं च जौरीं च, च चर्कराः मधुरं जलं। एषा च महा निवासः पृथिव्याम् गम्भीरं, ढुम्बः, मृदङ्गः, वीणाः, च पाणवः च ध्वनितः। यथा सिद्धानां स्वर्गे तपः प्राप्यते, तस्य निवासाः च व्यवस्थिताः, च महात्मनः च भृते। ते यः न चूकन्ति बाणैः, दूरं च निकटं च लक्ष्यम्, च ध्वनिना प्रहारं कुर्वन्ति, च कुशलाः। ते यः सिंहसिंहस्य, व्याघ्रस्य, च जङ्गलेषु शत्रुं वधन्ति, च तीक्ष्णास्त्राणां च बलं। राजा दशरथः तान् सहस्त्रद्वयं च रथयोधानां, तस्य नगरीं पूरयति। एषा नगरी, अग्निवद् धर्मात्मनां, च द्विजानां, च वेदस्य षट् शाखाः च वर्तते, च सत्यसङ्कल्पानां महात्मानां। एषा च महर्षयः, यः महर्षिणां सदृशाः, च पवित्रतपस्विनः। एषः षष्ठः अंशः श्रुतव्यः प्रख्यातस्य वाल्मीकी रामायणस्य, बालकाण्डे। आयोद्ध्यां तत्र एकः वेदज्ञः, सर्वज्ञः, दूरदर्शी, महाबुद्धिः, प्रजाः च देशवासिनः प्रियः।