यदा जनाः स्वास्थ्यं प्राप्तवन्तः, तदा जनकः राजा भयमपनीय, वाक्पटुतमृषिं कौशिकं प्राञ्जलिरभ्यभाषत। स उवाच—"भगवन्, अहं दशरथस्यात्मजस्य रामस्य वीर्यं दृष्टवानस्मि, एतदद्भुतं, अचिन्त्यं, मम अपेक्षातीतं च। मम कन्या सीता, दशरथात्मजं रामं पतिं प्राप्य, जनककुलस्य कीर्तिं विस्तरिष्यति। हे कौशिक! मम प्रतिज्ञा—'सीता वीर्यशुल्का स्यात्'—इयं पूर्णा; आत्मनः प्राणेभ्यः प्रियतरां पुत्रीं रामाय दातुमिच्छामि। तव अनुमत्याऽत्र मम मन्त्रिणः शीघ्रं यान्तु, हे ब्राह्मण, सौम्य! त्वदनुज्ञया, शीघ्ररथैः अयोध्यां गच्छेयुः। ते राजानं सन्मानपूर्वकं मम पुरीं नयन्तु, वीर्यशुल्कायाः कन्यादानस्य सर्वमपि यथावत् निवेदयन्तु। तत्रैव ते राज्ञे कथयन्तु यथा विश्वामित्रेण रक्षितौ ककुत्स्थात्मजौ सुखेन वर्तेते, स्नेहेन च राजानं शीघ्रं आनयन्तु।" एवं कौशिकः प्रत्युवाच—"एवं भवतु," इति। ततः धर्मात्मा राजा मन्त्रिभ्यः सर्वमादेश्य, तान् अयोध्यां प्रेषयामास, यथावृत्तं सर्वं निवेदयितुं, राजानं च आनयितुं। शृणु तर्हि श्रीमद्रामायणस्य वाल्मीकिनः बाले षट्षष्टितमं सर्गम्। जनकस्य मन्त्रिणः, श्रान्तयानाः सन्तः, त्रिरात्रं मार्गे स्थित्वा, अयोध्यां प्रविश्य, राजाज्ञया राजभवनं गत्वा, वृद्धं राजानं दशरथं देवरूपमिव ददृशुः। ते सर्वे दूताः प्राञ्जलयः, निर्भयाः, सन्मानपूर्वकं मधुरया वाचा राजानमूचुः— "मिथिलाधिपतिः जनकः, स यज्ञाग्निसंयुक्तः, पुनः पुनः स्नेहयुक्तया मधुरया वाचा—स्वस्ति ते अस्तु, राजन्! स मुनिभिः पुरोहितैः सह तव कुशलं, अक्षय्यं च सौख्यं पृच्छति। ततः तव कुशलं विज्ञाय, मिथिलेश्वरः वैदेहः, कौशिकस्य अनुमत्याऽनु, त्वां प्रति वाक्यमिदमब्रवीत्— 'मम पूर्वव्रतं विदितमेव—मम कन्या वीर्यशुल्का स्यात्; राजानः सर्वे पराजिताः, अमर्षिताः, पराङ्मुखाः, तेषां बलं न समं। एषा मम पुत्री, राजन्, संयोगात् तव पुत्राभ्यां, विश्वामित्रादिभिः सहिताभ्यां, प्राप्ता। यत् तद् दिव्यं धनुः महता सभायां महाबाहुना रामेण महात्मना भग्नम्। तस्मात् वीर्यशुल्कां सीतां अस्मै महात्मने दातुमर्हामि; मम प्रतिज्ञां पूर्तुमिच्छामि—त्वमपि अनुमोदस्व। राजन्! त्वं पुरोहितैः, आचार्यैः सह शीघ्रं सुरक्षितः आगच्छ; रघुनन्दनौ पश्य। राजेन्द्र! मम प्रतिज्ञां पूर्तुमर्हसि; उभयोः पुत्रयोः स्नेहं लप्स्यसे।'" एवं जनकः, विश्वामित्रस्य अनुमत्याऽनु, शतानन्देन च सहमत्य, मधुरां वाचं शृण्वन् दशरथः परमं हृष्टः, वसिष्ठं वामदेवं मन्त्रिणश्चेदमुवाच— "विश्वामित्रपुत्रेण रक्षितौ कौसल्यानन्दनः रामः लक्ष्मणेन सह वैदेहेषु वसति। रामस्य वीर्यं दृष्ट्वा, महात्मा जनकस्तस्य कन्यां दातुमिच्छति। यदि धर्मज्ञस्य जनकस्य आचारः वः रोचते, शीघ्रं तस्य नगरीं गच्छाम, कालस्य नाशः मा भवतु।" मन्त्रिणः ऋषयः च "नूनम्," इति प्रत्यवदन्। राजा प्रीतः "श्वः प्रस्थानं करिष्यामः," इति मन्त्रिभ्यः उक्त्वा, तत्रैव सर्वे सायं सुप्तवन्तः। शृणु तर्हि श्रीमद्रामायणस्य वाल्मीकिनः बाले एकोनसप्ततितमं सर्गम्। रात्र्यतीते, हृष्टः दशरथो राजा, आचार्यैः बन्धुभिः सह सुमन्त्रं प्राह— "अद्य कोषाध्यक्षाः, नानाविधरत्नैः समृद्धं धनं गृहीत्वा, अग्रे गच्छन्तु। चतुरङ्गबलं शीघ्रं सम्पाद्य, ममाज्ञया श्रेष्ठं रथं योजयन्तु। वसिष्ठो वामदेवो जाबालिः कश्यपः दीर्घायुषा मर्कण्डेयः, कात्यायनश्चापि, सर्वे ब्राह्मणाः आगच्छन्तु। ते ब्राह्मणाः अग्रे गच्छन्तु, मम रथं योजयन्तु, यतो दूताः शीघ्रं गन्तुम् इच्छन्ति।" राजाज्ञया चतुरङ्गबलं पृष्ठतः गच्छत्, राजा ऋषिभिः सह प्रस्थितः। चत्वारः दिवसान् यान्तः, विदेहान् प्राप्य, जनकः राज्ञः आगमनं श्रुत्वा सर्वं सत्कारं चकार। ततः वृद्धं दशरथं समुपेत्य, जनकः राजा हृष्टः परमं प्रहर्षं प्राप। स प्रहृष्टः राजा उत्तमपुरुषं वाक्यमुवाच—"स्वागतम्, नरश्रेष्ठ! सौम्य, आगमनं ते शुभमस्तु, राघव! उभयोः पुत्रयोः स्नेहं प्राप्स्यसि, तयोः वीर्यशुल्कयोः; वसिष्ठः मुनिश्रेष्ठः आगतः, एष सौम्य! सर्वे ब्राह्मणाः त्वया सह, इन्द्रेणेव देवानाम्, आगताः; सौम्य, मम विघ्नाः नष्टाः, वंशस्य च कीर्तिः वर्धिता।" एवं श्रीमद्रामायणस्य वाल्मीकिनः बाले, सीतारामविवाहस्य पूर्वकथां धर्म्यां च स्नेहपूर्णां च कथा प्रवहति।