रामः तदा विभीषणं प्रति स्नेहपूर्वकं वचनमुवाच— “त्वं दानशीलः, संग्रहकर्ता, दयालुः, जितेन्द्रियश्च; अतः त्वां सर्वे समाश्रयन्ति। तस्मात् एतद् उपदेशं ते करोमि। नराधिप, यः राजा सर्वानन्दरहितः संग्रामे चान्येषां हिंसकः, सः चिन्तया पीडितेन स्वेन सैन्येन परित्यज्यते।” रामस्य वचः श्रुत्वा विभीषणः सर्वान् वानरान् रत्नवस्त्रधनैः सत्कारं कृत्वा पूजयामास। ततः रत्नैः पूजितान् वानरयूथपतीन् दृष्ट्वा रामः उत्तमं दिव्यम् विमानं आरुरोह। सः सीतां लज्जायुक्तां, सतीं, महात्मानं लक्ष्मणं च धनुष्मन्तं भ्रातरं सहोपवेश्य, विमानस्थः काकुत्स्थकुलनन्दनः सर्वान् वानरान्, महाबलिनं सुग्रीवं, विभीषणं च ससन्मानं पूजयामास। सः ततः वानरश्रेष्ठान् उवाच— “यूयं मैत्रीधर्मं सम्पूर्णं कृतवन्तः; सर्वे इच्छया यथेष्टं प्रतिगन्तुम् अनुमोदिताः। सुग्रीव, त्वया यद् यद् कृतं स्नेहात् हितकाम्यया च, तत् सर्वं धर्मेण साधितम्। शीघ्रं स्वसेनया सह किष्किन्धां प्रतिगच्छ; विभीषण, त्वं लङ्कायाः राज्ये स्थित्वा तत्र शासनं कुरु, यद् अहं त्वयि न्यस्तवान्। इन्द्रसहितैः अपि देवैः त्वं न बाध्यसे। अहं पितुः पुरीम् अयोध्यां गन्तुम् इच्छामि; सर्वैः सह निवृत्त्य उपसंलप्स्ये।” रामस्य वचः श्रुत्वा वानरयूथपाः सर्वे वानराः, विभीषणश्च अञ्जलिं कृत्वा ऊचुः— “वयं सर्वे अयोध्यां गन्तुम् इच्छामः; त्वं नः अग्रे गच्छ; वयं काननानि वनानि च विचरिष्यामः। राजन्, त्वां अभिषिक्तं दृष्ट्वा कौसल्यां च प्रणम्य शीघ्रं गृहं प्रतिपत्स्यामः।” एवमुक्ते वानरैः विभीषणेन च, धर्मात्मा रामः सुग्रीवविभीषणादीन् सर्ववानरान् प्रति उवाच— “मम सर्वातिप्रियं प्राप्तम्; यूयम् मित्रैः सह नगरीं गत्वा सुखं प्राप्स्यामि। सुग्रीव, त्वं वानरैः सह शीघ्रं विमानमारोह; विभीषण, त्वमपि मन्त्रिभिः सह राक्षसराज विमानमारोह।” ततः सुग्रीवः वानरैः सह हृष्टः दिव्यं पुष्पकं विमानमारोहत्; विभीषणोऽपि मन्त्रिभिः सह तद्वद् आरुरोह। सर्वेषां तत्रारूढानां तं कुबेरस्य सर्वोत्तमासनं राघवेन अनुमतं नभः प्रतिपेदे। दिव्ये विमानस्थः, पक्षिरथेन दीप्तेन, रामः प्रमुदितः प्रहृष्टश्च बभौ कुबेरवत्। सर्वे महाबलिनः वानराः, ऋक्षाः, राक्षसाश्च तस्मिन् विमान उपविष्टाः, न चापि कश्चिद् अन्यं बाधते स्म। एवमष्टोत्तरशततमः त्रयोविंशः सर्गः समाप्तः। रामस्य अनुमत्यै, हंसयुक्तं निनादितं तद् विमानं नभो जगाम। तदा राघवः सर्वतः पश्यन्, चारुस्मितां सीतां प्रति वाक्यमुवाच— “पश्य वैदेहि, विश्वकर्मणा निर्मितां लङ्काम्, त्रिकूटशिखरे स्थितां कैलासशिखरप्रतिमाम्। पश्यैतत् रणभूमि, सीते, मांसशोणितसंकुलं, वानरराक्षसानां महाहिंसा यत्र जाताः। एष रावणः राक्षसराजः, वरदः, युद्धे भीषणः, त्वदर्थं मया हतः, विशाललोचना। अत्र कुम्भकर्णः हतः, प्रहस्तश्च निशाचरः; अत्र धूम्राक्षः हनूमता वानरेण निहतः। अत्र विद्युन्माली सुषेणेन महात्मना हतः; अत्र लक्ष्मणेन रावणपुत्रः इन्द्रजित् रणाङ्गणे निहतः। अत्र अङ्गदेन विकटाख्यो राक्षसः हतः; विरूपाक्षः, दुष्प्रेक्षः, महापार्श्वः, महोदरः च अपि निपातिताः। अत्र अकम्पनः हतः, अन्ये च महाबलिनः राक्षसाः; त्रिशिराः, अतिकायः, देवान्तकः, नरान्तकः च अपि निपातिताः। युद्धोन्मत्तः, मत्तः, राक्षसश्रेष्ठौ निहतौ; निकुम्भः, कुम्भः च कुम्भकर्णसुतौ निपातितौ। वज्रदंष्ट्रः, दंष्ट्रः, अन्ये च बहवः राक्षसाः निपातिताः; मकराक्षः मया युद्धे निहतः। अत्र अकम्पनः हतः, वीरः शोणिताक्षः; यूपाक्षः, प्रजङ्घः अपि महासंयुगे निपातितौ। अत्र विद्युज्जिह्वा विकृतदर्शनः राक्षसः हतः; यज्ञशत्रुः, बलवान् सुप्तघ्नः च अपि निपातितौ। सूर्यशत्रुः अपि हतः, ब्रह्मशत्रुश्च; अत्र मन्दोदरी नाम पत्नी तस्य विललाप। सहस्रपत्नीभिः सहितः, सुन्दरि, एष समुद्रतीरं पुण्यस्थानं दृश्यते। अत्र, समुद्रं तीर्त्वा, वयं तां रजनीम् अवसाम; एष सेतुर्निर्मितः मया लवणाम्भसि। त्वदर्थं, विशाललोचने, नलसेतुर्दुर्लभः कृतः; पश्य अचलं सागरं, वैदेहि, वरुणालयं। पश्य समुद्रं, अनन्तरवं, शंखमुक्ताफलसंयुतं; पश्य कनकशृङ्गं पर्वतम्, मैथिलि। हनूमतः विश्रामार्थम्, सागरं विदारित्य, अयं शिबिरः सागरगर्भे स्थाप्यते स्म।” एवं श्रीरामः सीतया सह पुष्पके विमान उपविष्टः, मित्रैः सह, लङ्कायाः रणभूमिं, सेतुबन्धं च दर्शयन्, अयोध्याप्रयाणाय सञ्जगाम।