एकदा, द्रष्टव्याः महर्षयः, तपोवनस्य महात्मनः, यत्र द्वौ कुशीलवौ, सुरद्विषां ध्वंसकः रामः च, मधुरं गीतं गानं कुर्वन्ति स्म। तेषां गीतस्य मधुरता, उत्साहः च सर्वत्र प्रशंसा प्राप्तवान्। तेषां गीतं श्रुत्वा, समीपवर्ती एकः महर्षिः जलपात्रं ददाति। अन्यः महर्षिः, यः प्रसन्नः च प्रसिद्धः, तेषां वस्त्राणि ददाति। यः काले, तेषां काले, अन्यः एकः महर्षिः कस्तूरीमृगचर्म ददाति, चतुर्थः पवित्रसूत्रं ददाति। ततः अन्यः महर्षिः तेषां जलपात्रं ददाति, एकः मुञ्जगासं ददाति, अपि च एकः दण्डं ददाति। एषः महर्षिः तेषां लिङ्गं ददाति, यः प्रसन्नः च, अन्यः महर्षिः औषधिवस्त्राणि ददाति। एकः हर्षितः महर्षिः जटाजूटं ददाति, काष्ठरज्जुं च ददाति, तथा अन्यः यज्ञवस्त्राणि ददाति, चतुर्थः अग्निद्रव्यं ददाति। एकः उडुम्बरदण्डं ददाति, यः सन्देशं ददाति, अन्यः महर्षयः हर्षिताः च दीर्घायुः वाक्यं प्रकटयन्ति। एवं सर्वे सत्यवाक्याः महर्षयः तेषां उपहारं ददाति, यः कथं चमत्कारिकं काव्यं महर्षिना प्रकटितं इति। एषः काव्यः काव्यकाराणां सर्वोत्तमाधारः अस्ति, यः सम्यक् क्रमं पूर्णं कृतः। एषः गीतः दीर्घायुः प्राप्यते, बलं जनयति च, यः सर्वे श्रुत्वा हर्षिताः भवन्ति। सर्वत्र, यत्र ते गानं कुर्वन्ति, तत्र तेषां प्रशंसा सम्प्राप्ता। अथ, भरतः भ्राता, तेषां कुशीलवौ दृष्ट्वा, तान् स्वगृहं नीतवान्। रामः, शत्रुं नाशयन्, तेषां पूजनं कृतवान्, स्वर्णसिंहासनं उपविष्टः, तान् सम्मानितवान्। परिषद् च भ्रातृः च तस्मिन् समये तेषां रूपेण च शीलवत्तया च दृष्ट्वा, रामः लक्ष्मणं, शत्रुघ्नं च भरतं च उक्तवान्, "एषः देवतासदृशः काव्यः श्रुत्वा, तेषां कथा श्रवणीयः।" तेषां गानाय प्रेरितः, ते उचितं विधिना गानं आरभत। रामः, सभा मध्ये उपविष्टः, श्रवणाय आकर्षितः अभवत्। अस्मिन् समये, ऐतिहासिकं रामायणं, यः प्रजापतिना आरम्भः, सर्वे राजानः, युद्धे विजयीः, तेषां कथा आरभ्यते। अयोध्यां नाम नगरी, यः मनुः स्वयम् निर्माणं कृतवान्, सर्वत्र प्रसिद्धा। एषा नगरी, द्वादश योजनेषु विस्तीर्णा, त्रयः योजनेषु च चौड्या, सुगमं मार्गाणि युक्ता। राजा दशरथः, यः स्वस्य साम्राज्यं वर्धयन्, तत्र निवसति, यथा देवाः स्वर्गे निवसन्ति। एषा नगरी, द्वाराणि च आर्चवायः, सुन्दरं च चौर्यं युक्ता, सर्वे प्रकाराणां यन्त्राणां च अस्ति। अथ, चक्रधारिणः च गायकाः, यः अद्वितीयं वैभवं धारयन्ति, ऊँचैः महलैः च चिह्निताः। अयं नगरी, नृत्यकाः च नर्तकाः च चतुर्भिः चक्रेण परिभाषिता, बग्नं च आम्रवृक्षैः च आच्छादिता। गम्भीरं च गढितं खण्डं, यः दूसरैः अपि कठिनः, अश्वैः च गजैः च पण्यैः च भव्यः। तत्र राज्यम्, राजदूतैः च समर्पितं, व्यापारीणां च नगरेण सुसज्जितं। अयं महलः रत्नैः युक्तः, पर्वतैः च सदृशः, अमरावतीं यथा। सर्वत्र आभूषणैः युक्तं, चतुर्भिः स्वर्णसिंहासनैः च युक्तः, यथा स्वर्गीय महलः। एषः गृहम्, स्थिरं च अचलं, अनन्तं च धान्यं च युक्तं, मधुरं च जलं युक्तं। अयं गृहम्, ध्वनितं च वाद्यैः, मृदंगैः, वीणायाः, पाणवः च। यथा सिद्धाः तपस्यायाः फलम्, तस्य निवासः सुंदरं च युक्तं। तेषां चक्रधारिणां, यः दूरदृष्टिं च रक्षन्ति, यः च शस्त्राणां कौशलं धारयन्ति। यः च सिंहानां, व्याघ्राणां, जङ्गलेषु, बलं धारयति। अस्मिन् प्रकारेण, राजा दशरथः, तत्र नगरीं पूरयति। एवं च, रामायणस्य कथा आरभ्यते।