ततः लक्ष्मणेन रामेण च संरक्षितं तत् तेजस्वि सैन्यं हर्षितजनसमाकीर्णं सर्वत्र शोभमानं दिव्यतेजसा दीप्तमिव शीतांशुचन्द्रप्रभया रात्रिः प्रकाशमिव विराजितम्। अथ रात्र्यां व्यतीतायां, विभीषणः कृताञ्जलिः शत्रुनिग्रहेण प्रसन्नचित्तेन जागरितं रामं विजयमुपाहरन् प्रत्युवाच। स्नानानि, शरीरस्य अभ्यङ्गनानि, वस्त्राणि, भूषणानि, चन्दनपङ्कः, विविधानि दिव्यहाराणि सर्वाणि समुपकल्पितानि। इमे स्त्रियः कौशलिन्यः अलङ्कारे, पद्मलोचनाः, समुपस्थिताः तव यथायोग्यं स्नानं करिष्यन्ति, हे राघव। एवं उक्तः काकुत्स्थः विभीषणं प्रत्युवाच—सुग्रीवमपि वानरश्रेष्ठान् स्नानाय आमन्त्रय। मम धर्मात्मा स्निग्धः भ्राता भरतः सुखसंवृद्धः मम कारणेन दुःखितः; स बलवद्बाहुः सत्यनिष्ठः। कैकेयीपुत्रं धर्मानुगं विना, मम स्नानम्, वस्त्राणि, भूषणानि किमपि न रोचते। शीघ्रं ताम् नगरीं प्रति गमनं कार्यम्; अयोध्यायाः मार्गः अतिव्यग्रः यात्रायाः। एवं उक्तः विभीषणः काकुत्स्थं प्रत्युवाच—हे राजसुत, अहं त्वां नगरीं एकेनैव दिने प्रापयिष्यामि। अत्र शुभः विमानः पुष्पकः सूर्यसदृशः स्थितः, यं मम भ्राता रावणः बलशालीनः युद्धे कुबेरात् अपाहरत्। कुबेरं युद्धे विजित्य रावणः एषः उत्तमः कामदः दिव्यः विमानः अपाहरत्; स तव अर्थे रक्षितः, हे अप्रतिमवीर्य। एषः विमानः मेघसदृशः अत्र स्थितः; तेन त्वं अयोध्यां गच्छसि, सर्वदुःखविहीनः। यदि अहं तव अनुग्रहस्य पात्रं, यदि त्वं मम गुणान् स्मरसि, हे बुद्धिमन्, तर्हि किञ्चित् स्थातुम् इच्छामि, यदि मम सख्यं अस्ति। लक्ष्मणेन तव भ्रातृणा, वैदेह्या तव भार्यया सर्वकामानुग्रहेण सम्मानितः, ततः त्वं गन्तुम् अर्हसि, हे राम। मम सैन्येन मित्रैः सह, अद्य तव सत्कारं स्वीकारय, हे राम, सर्वस्नेहेन। स्नेहात्, आदरात्, सख्येन, हे राघव, त्वां याचामि; अहं तव सेवकः, न आज्ञापकः। एवं उक्तः रामः विभीषणं सर्वराक्षसवानराणां मध्ये प्रत्युवाच—त्वं महाकृत्येन, सर्वप्रयत्नैः, उच्चसख्येन मां सम्मानितवान्। हे राक्षसाधिप, तव आज्ञां न लङ्घयिष्यामि; किन्तु मम हृदयम् भरतस्य दर्शनम् आकाङ्क्षति। यः चित्रकूटं आगत्य मां प्रत्यागमनाय याचितवान्, यस्य निवेदनं, शिरः नतं कृत्वा, न सम्पादितम्। कौसल्या, सुमित्रा, कीर्तिमती कैकेयी, गुहः मित्रः, नगरजनाः, जनपदवासिनः च— मम गमनाय अनुमतिं देहि, सौम्य विभीषण; अहं सम्मानितः, त्वया कोपः न भवतु, मित्र, तव अनुमतिं अपि याचामि। शीघ्रं पुष्पकं विमानं उपस्थापय, हे राक्षसाधिप; कृतकार्यस्य अत्र स्थापनं कथं उचितम्। एवं रामस्य वचः श्रुत्वा विभीषणः राक्षसराजः शीघ्रं सूर्यसदृशं विमानं आह्वयत्। ततः सुवर्णभूषणैः अलङ्कृतं, वैदूर्यप्रस्तरमञ्चेन, सर्वतः रजतदीप्तशृङ्गैः परिवृतम्। श्वेतध्वजपताकैः शोभितं, सुवर्णमन्दिरैः पद्मलक्षणैः विभूषितम्। घण्टाजालैः आवृतम्, मुक्तारत्नवातायनैः, सर्वतः मधुरनिनादघण्टारेखाभिः परितः। मेरुशिखराकारम्, विश्वकर्मणा निर्मितम्, महाप्रासादैः मुक्तारजतप्रभाभिः शोभितम्। स्फटिककृतभूमिभिः, वैदूर्यासनैः, महतीभिः वस्त्रैः, महाधनसंपद्भिः समृद्धम्। तत् दुर्धर्षं शीघ्रगं विमानं तत्र उपस्थितम्, विभीषणः रामाय निवेदयामास। ततो रामः सौमित्रिणा सह, तद् पुष्पकं विमानं सर्वत्रगं पर्वतसदृशं विलोक्य, विस्मयेन पूर्णः अभवत्। पुनः पुष्पैः अलङ्कृतं पुष्पकं विमानं समीपस्थितम्, विभीषणः रामं प्रत्युवाच। कृताञ्जलिः, नम्रः, राक्षसाधिपः शीघ्रं राघवम् उपगम्य अपृच्छत्—'किम् करवाणि?' तस्मै, लक्ष्मणः शृण्वन्, तेजस्वी राघवः चिन्तयित्वा स्नेहपूर्णं वचनम् अब्रवीत्। सर्वे वनवासिनः, ये प्रयत्नम् अकुर्वन्, विविधरत्नधनैः सम्माननीयाः, हे विभीषण। त्वया च मित्रैः सह, हे राक्षसाधिप, लङ्का विजिता तैः हर्षितैः, ये प्राणभीतिं त्यक्त्वा युद्धे न प्रतिनिवृत्ताः। एते वनवासिनः कृतकार्याः, तेषां कर्मणां फलं धनरत्नैः दत्त्वा सम्पादय। एवं सम्मानिताः, तव कृपया हर्षिताः, वानरनायकाः तुष्टाः कृतज्ञाः च भविष्यन्ति।