जनकः महर्षिं प्रति सन्देहपूर्वकं पप्रच्छ—“कः पुरुषाणां सम्भावः अस्ति, यः एतत् धनुः सन्दध्यात्, तन्त्रीं योजयेत्, अथवा तद् धनुः नमयेत्, उत वा उत्थापयेत्?” तदा जनकः पुनः उवाच—“एतत् उत्तमं धनुः समानीतम्, हे मुनिश्रेष्ठ, अस्य दर्शनं एतेषां राजपुत्रयोः करोतु, भगवन्।” जनकवचनं श्रुत्वा विश्वामित्रः रामं प्रति उवाच—“वत्स राम, एतत् धनुः पश्य।” मुनिवचनात् रामः तत्र गतः, यत्र धनुः स्थितम्, सन्दर्शयन् च तद् पिटकं उद्घाट्य धनुः अपश्यत्, ततो वाक्यम् अवदत्—“एतत् उत्तमं दिव्यं धनुः अहम् हस्तेन स्प्रिश्यामि; उत्थापयिष्यामि च, तन्त्रीं योजयिष्यामि च।” राजा प्रत्युवाच—“एवं भवतु।” मुनिरपि तद्वद् उक्तवान्। ततः मुनिवचनात् रामः सुलघुना प्रयत्नेन धनुः मध्ये गृहीत्वा उत्थापयामास। सहस्राणि पुरुषाणां दृष्ट्वा, रघुवंशस्य वर्धनः धर्मात्मा रामः तद् धनुः सलिलवत् सुलभतया सन्दध्यात्। सन्दध्यानन्तरं, रामः तद् धनुः पूर्णतः आकृष्य, स पुरुषश्रेष्ठः कीर्तिमान् तद् धनुः मध्ये भ्रंशयामास। तस्मात् महद् शब्दः उत्पन्नः, मेघगर्जनसन्निभः, भूमिः च भीमेन कम्पनेन कम्पिता, इव पर्वतः विदारितः स्यात्। जनाः तं शब्दं श्रुत्वा मोहाविष्टाः भूमौ पतिताः, ऋते महर्षेः, राज्ञः, रघुसुतयोः च। जनानां चेतनां प्राप्तेषु, राजा निर्भयः सञ्जातः, स सुमधुरं वाक्यम् प्राञ्जलिः मुनिं प्रति उवाच—“भगवन्, अहम् रामस्य वीर्यं दृष्टवान्, एषः अद्भुतः, अकल्पनीयः, अपेक्षितात् अपि अधिकः।” “मम कन्या सीता, यः दशरथस्य पुत्रः रामः, तं पतिं प्राप्य, जनककुलस्य कीर्तिं वर्धयिष्यति। कौशिक, मम प्रतिज्ञा पूर्णा जाता—‘सीता वीर्यशुल्का।’ मम कन्या, प्राणेभ्यः अपि प्रिया, रामाय दातव्या। तव अनुमत्याः, ब्राह्मण, मम मन्त्रिणः शीघ्रं गच्छन्तु, हे कौशिक, भवतः आशीर्वादेन, अयोध्यां शीघ्ररथैः। ते राजानं मम पुरीं आनयन्तु, सौम्यवचनैः, कन्यादानस्य सम्पूर्णकथनं च कुर्वन्तु, यः वीर्येण लब्धः। ते राज्ञः प्रति तदपि वदन्तु—ककुत्स्थयोः पुत्रौ, मुनिना रक्षितौ, स्नेहेन च, राजानं शीघ्रं अत्र आनयन्तु।” कौशिकः प्रत्युवाच—“एवं भवतु।” धर्मात्मा जनकः मन्त्रिणः आज्ञाप्य, तान् अयोध्याम् प्रेषयामास, यथावत् सर्वं निवेदयितुं, राजानं च आनयितुं। शृणु, श्रीमद्वाल्मीकीये रामायणे बालकाण्डे अष्टषष्टितमः सर्गः। जनकस्य आज्ञया ते दूताः, रथयात्रया श्रान्तवाहनाः, त्रीणि रात्राणि मार्गे व्यतीत्य, अयोध्यां पुरं प्रविश्य। राजाज्ञया ते राजभवनं प्रविश्य, वृद्धं देवोपमं दशरथं दृष्टवन्तः। सर्वे दूताः, प्राञ्जलयः, निर्भयाः, सुमधुरैः वाक्यैः राजानं अभ्यभाषन्त। मिथिलाधिपः जनकः, अग्निसहितः, पुनः पुनः प्रेमपूर्णैः वाक्यैः— मिथिलाधिपः जनकः, पुरोहितैः आचार्यैः च सह, प्रथमं तव कुशलं अक्षय्यं च ऐश्वर्यं पृच्छति, महाबाहो। तेषां कुशलं शान्तपूर्वकं पृच्छ्य, मिथिलाधिपः वैदेहः, कौशिकस्य अनुमत्याः, तव प्रति इदं वचनं अब्रवीत्— “मम पूर्वं प्रतिज्ञा त्वया ज्ञाता—मम कन्या वीर्यशुल्का। राजानः तत्र असमर्थाः, अमर्षिताः, निर्जितबलाः निवारिताः। एषा मम कन्या, राजन्, सौभाग्यवशात्, तव पुत्राभ्यां, विश्वामित्रादिभिः सह आगत्य, लब्धा। तद् दिव्यं धनुः, महत्यां सभायां, महाबाहुना रामेण, महात्मना, भग्नम्। तस्मात्, वीर्यशुल्कां सीतां अस्मै महात्मने दातव्या; प्रतिज्ञां पूरयितुम् इच्छामि—त्वं अनुमोदनं कुरु। राजेन्द्र, त्वम्, पुरोहितैः आचार्यैः च सह, शीघ्रं, सुरक्षितः, आगच्छ; रघुसुतौ द्रष्टुम् अर्हसि। राजेन्द्र, प्रतिज्ञां पूरयितुम् अर्हसि; उभयोः पुत्रयोः स्नेहं प्राप्स्यसि। एवं विदेहराजः, विश्वामित्रस्य अनुमत्याः, शतानन्दस्य च सममतेन, मधुरं वचनम् उक्तवान्।” एतद् वचनं श्रुत्वा, राजा परमं हृष्टः, वसिष्ठं वामदेवं मन्त्रिणश्च इत्यादीन् प्रति इदं वचनम् उवाच— “कौशिकपुत्रेण रक्षितः रामः कौसल्यानन्दवर्धनः लक्ष्मणेन सह, विदेहेषु वसति। रामस्य वीर्यम् दृष्ट्वा, महात्मा जनकः, तं राघवाय कन्यादानं कर्तुम् इच्छति। यदि जनकस्य सदाचारः भवतः रोचते, तत् शीघ्रं तस्य पुरीं गच्छामः, यथा विलम्बः न भवेत्।” मन्त्रिणः, ऋषिभिः सह, ऊचुः—“नूनम्।” ततो हृष्टः राजा मन्त्रिणः उवाच—“श्वः प्रस्थितव्यम्।” राज्ञः मन्त्रिणः, मह्यं मानिताः, तत्र रात्रिं व्यतीयुः, सर्वे हृष्टाः, सर्वगुणसम्पन्नाः। शृणु, श्रीमद्वाल्मीकीये रामायणे बालकाण्डे एकोनसप्ततितमः सर्गः।