यदा विभीषणः स्वकार्यं समाप्य स्वाभिप्रायं सिद्धं कृतवान्, तदा रामः तेन विभीषणेन यथाभिलषितं सर्वं दानं सप्रेमं स्वीकृतवान्। ततः रामः महाबलिनं हनुमन्तं वानरश्रेष्ठं समक्षं स्थितं, कराभ्यां अञ्जलिं कृत्वा, नम्रं पर्वतसमानं, सम्बोधयन् इदं वचनम् उवाच— “इदानीं महाक्रोधं विभीषणं सम्यक् अभ्यनुज्ञाय, त्वं सौम्यः लङ्कापुरं प्रविश्य, सीतायै मम कुशलं निवेदय। वाक्यविदां श्रेष्ठ, वैदेह्यै मम, सुग्रीवस्य, लक्ष्मणस्य च कुशलं निवेदय; रावणः युद्धे निहतः इति अपि कथय। वानराधिप, वैदेह्यै एषा सुखदा वार्ता निवेद्य, सन्देशं दत्त्वा पुनः प्रतिगच्छ।” एवं रामेण आदेशितः हनुमान् वातात्मजः लङ्कापुरं प्रविश्य, रात्रिचरैः राक्षसैः सम्मानितः, विभीषणं अभ्यनुज्ञाय, तस्य अनुमत्याऽशोकवनं प्राप्य, सीतायाः समीपं अगच्छत्। स वानरः, सीतायाः परिचितः, वनं सम्यक् प्रविश्य, तां दुःखितां, चन्द्रहीनां रोहिणीमिव, रक्षसीभिः परिवृतां, वृक्षस्य मूलस्थां, शोकविह्वलां दृष्ट्वा, शान्तः समीपं गत्वा, प्रणम्य, नमस्कृत्य, अभिवादनं कृतवान्। हनुमन्तं महाबलिनं आगतम् अपश्यत् सा देवी, तु मौनं आस्थितवती; पुनः तं स्मृत्वा हर्षितासीत्। तस्य सौम्यं मुखं दृष्ट्वा, वानरश्रेष्ठः रामस्य वचनानि निवेदितुम् आरभत। “वैदेहि, रामः कुशलः, सुग्रीवः, लक्ष्मणः च; सः तव कुशलं प्रेषयति, स्वकार्यं साध्य, शत्रून् विजित्य। विभीषणस्य वानराणां च साहाय्येन, रामः रावणं महाबलिनं लक्ष्मणस्य वीर्येण हत्वा। अहं तव सुखवार्तां आनयामि, पुनः त्वां नमस्कृत्य; तव धर्मज्ञानस्य प्रभावेन रामः महद् विजयम् प्राप्तवान्। विजयः संपन्नः, सीते, त्वं दुःखं विसृज्य सुखी भूयाः; रावणः शत्रुः निहतः, लङ्का अधीनः। अनिद्रः दृढनिश्चयः अहं तव मोक्षार्थं प्रतिज्ञां पूर्णवान्, समुद्रं सेतुना अतिक्रम्य। रावणगृहे स्थितायाः ते चिन्ता न आवश्यकः; लङ्कायाः राज्यं विभीषणाय समर्पितम्। अतः त्वं आश्वस्ताः, स्वगृहे स्वतन्त्रं विहर; रामः स्वयम् आगच्छति, त्वां द्रष्टुम् उत्सुकः हर्षितः।” एवं हनुमता उक्ता सा सीता, whose face was radiant like the moon, अत्यन्तं हर्षविह्वला, क्षणं वाचालं न अभवत्। तदा वानरश्रेष्ठः मौनवतीं सीतां प्रति उवाच— “किम् त्वं चिन्तयसि, किम् वा मम न भाषसे?” हनुमता उक्ता, धर्मनिष्ठा सीता, हर्षपरिपूर्णा, अश्रुपरिप्लुता वाणीम् उवाच— “मम पतिविजयस्य सुखवार्तां श्रुत्वा, अहं हर्षात् क्षणं वाचालं न अभवम्। त्वं यत् सुखवार्तां उक्तवान्, तस्य प्रत्युपकारार्थं युक्तं दातव्यं न पश्यामि। न हि पृथिव्यां किञ्चिद् युक्तं तव सुखवार्तायाः प्रत्युपकाराय, यद् तव प्रीतिं कुर्यात्। न सुवर्णं, न रजतं, न विविधाः रत्नानि, न त्रैलोक्यराज्यम् अपि, तव उक्तस्य तुल्यं भवेत्।” एवं वैदेह्या उक्तः वानरः, सीतायाः पुरतः अञ्जलिं कृत्वा, हर्षपूर्णः प्रत्युवाच— “यस्य पतिविजयः कामः, तस्य तव प्रियं वचनम् एव युक्तं, निष्कलुषे। तव वचनानि, सौम्ये, अर्थपूर्णानि, स्नेहयुक्तानि; रत्नसमूहात् अपि, देवाधिपत्यात् अपि श्रेष्ठानि। मया धर्माः, देवाधिपत्यात् अपि श्रेष्ठाः, प्राप्ताः; अहं रामं विजयीं, स्थिरं, शत्रुनिहतं पश्यामि।” एवं वचनं श्रुत्वा मैथिली जनकनन्दिनी, हनुमन्तं वातात्मजं प्रति, शुभतरं वचनम् उवाच— “त्वमेव वाच्यः, उत्तमलक्षणयुक्तः, मधुरगुणाभूषितः, अष्टविधबुद्धियुक्तः। त्वं स्तुत्यः, धर्मात्मा वातसुतः; बलं, वीर्यं, विद्या, धैर्यं, प्रवीणता, कौशलं तव। तेजः, क्षमा, धृति, स्थैर्यं, विनयः—एते च अन्ये च गुणाः त्वयि निःसंशयं प्रकाशन्ते।” ततः हनुमान्, स्थिरः, विनीतः, अञ्जलिं कृत्वा, सीतायाः पुरतः, हर्षात् पुनः उवाच— “यदि त्वं अनुमतिः दासि, अहं एतान् राक्षसीः, याः त्वां पूर्वं त्रासयन्, हन्तुम् इच्छामि। ताः क्रूराः, भीषणरूपाः, भीमदृष्टयः, त्वां धर्मपत्नीं अशोकवनं प्रविष्टां पीडितवन्तः। रावणस्य आज्ञया, विकृतमुखाः राक्षसीः, पुनः पुनः कठोरं वचनम् उक्तवन्तः इति अहं श्रुतवान्। विकृताः, भीमरूपाः, क्रूराः, भीमदृष्टयः—एतान् अत्यन्तं भीषणाः विविधैः उपायैः हन्तुम् इच्छामि। त्वं मे अनुमतिं दत्तुं, याः भीषणवाचः राक्षसीः, ताः मुष्टिभिः, पादैः, बाहुभिः च हन्तुम् इच्छामि।” एवं रामस्य आदेशात् हनुमान् लङ्कां प्रविश्य, सीतायाः समीपं गत्वा, रामस्य विजयवार्तां निवेद्य, तस्याः हर्षं प्राप्य, तया सह स्नेहपूर्णं संवादं अकुरुत।