एवं चिन्तासमाविष्टः समरकुशलश्च राघवः रावणवक्षसि बाणवर्षं ससृजे। तत्र राक्षसेन्द्रः रावणोऽपि कोपसंरक्तः स्वस्य रथस्थो युद्धे रामं गदाभिः परिघैश्च वर्षन् प्रत्ययुध्यत। ततः दिव्ये भूमौ शैले च पुनः पुनः नादमयः रोमाञ्चकरः महासमरोऽभवत्। स महद्भूतयुद्धं निशां सर्वां प्रववृते, यत्र देवा दानवाः यक्षाः पिशाचाः सर्पाः राक्षसाश्च साक्षात् पश्यन्ति स्म। न तत्र रात्रिः न दिवसं, न क्षणो न निमेषः, रामरावणयोर्युद्धे कश्चित् विश्रमोऽभवत्। दशरथात्मजस्य राक्षसाधिपतेश्च समरे जयमवाप्य न पश्यन्ति, तदा सुरसारथिः शीघ्रं युद्धोत्सुकः रामं प्रह्वमुवाच। शृणुत युध्दकाण्डे वाल्मीकीये श्रीरामायणे शताष्टोत्तरशततमः सर्गः। तत्र मातलिः तं काले राघवं प्रबोधयन्निवाब्रवीत्—"वीर, किमर्थं तमनुवर्तसे?" इत्युक्त्वा, "एष कालः सुरैर्निर्दिष्टोऽस्यान्तकृत्; तस्मात् पितृपैतामहं दिव्यास्त्रं मुमोच्यस्व" इति स्मारयामास। मातलिवचनश्चोदितः रामः तेजस्वि सर्पसदृशस्वनं दीप्तमिषुं गृहीत्वा तस्थौ। स तु बाणः यं प्रथमतः भगवतः अगस्त्यऋषेः प्रदत्तः, ब्रह्मणा दत्तः, युद्धे न प्रमाद्यति। स ब्रह्मणा पुरा विजिगीषुणा त्रिलोकानिन्द्राय कृतः, महाबलः, देवराजाय प्रदत्तः। तस्य शले वातः, अग्रे वह्निः सूर्यश्च, कायं व्योम, गुरुत्वं मेरुमन्दरयोः। स बाणः सुवर्णविभूषितः, रुचिरपक्षः, तेजसा सूर्यसमः, सर्वभूततेजसा निर्मितः। कालाग्निसमदीप्तः, धूम्रः, विषधराभसः, मनुष्यगजाश्वसैन्यानि भेत्तुं क्षमः। द्वारतोरणगिरिभेदकः, विविधरुधिरमांसलेपितः, अतिभीषणः। वज्रसारः, महाशब्दः, नानाविधोपादानदाहकः, सर्वान् संत्रासयन्, फणिनिव स्वनन्। स बाणः युद्धे मृत्युदायकः, भीषणः, काकवायसवृकश्वगृध्रराक्षसाणां नित्यं भोज्यदायकः। वानराधिपानां नन्दनवनं, राक्षसविनाशनं, तत्र सुवर्णालङ्कृताः, विविधाभरणभूषिताः, गरुडगमना अश्वाः शोभन्ते। स बाणः इक्ष्वाकुवंशस्य लोकभीतिनाशकः, रिपुकीर्तिहर्ता, आत्मनः महोत्साहदायकः। ततः रामः महाबलः स तं परमबाणं वैदिकमन्त्रैः सम्पूज्य, विधिपूर्वकं धनुषि सज्जयामास। तस्मिन्निष्टेऽरौ राघवेण, सर्वे भूतानि भीतिमवापुः, पृथिवी च कम्पिताभवत्। ततो राघवः रावणमुद्दिश्य क्रोधसंयुक्तः धनुषं पूर्णायाम्य, प्राणहरं तं बाणं मर्मेषु सन्धान्य मुमोच। स बाणः, इन्द्रवज्रनिपातवत्, कालस्येव दुष्प्रतिरोध्यः, रावणवक्षसि पपात। स बाणः, अत्यन्तबलसम्पन्नः, प्राणहरः, रावणस्य दुष्टचित्तस्य हृदयं विदार्य विवेश। रक्तलेपितः, शीघ्रगाम्येषुः, तस्य प्राणान् आदाय, भूमौ प्रविष्टः। रावणं हत्वा स बाणः, रक्तलेपिततनुः, कृतकार्यः, शान्तः, तूणे पुनः प्रत्यागच्छत्। हतस्य रावणस्य हस्तात्, सशरं धनुः सह प्राणैः भूमौ पतितम्। राक्षसाधिपः, महातेजाः, प्राणैरवशिष्टः, भीषणबलः, रथात् भूमौ पतितः, वज्राहत इव वृत्रः। तं भूमौ पतितं दृष्ट्वा, शेषा निशाचराः, स्वामिहीनाः, भीतानि दिशः प्राद्रवन्। वानराः द्रुमायुधाः, दशग्रीववधदृष्ट्वा, गर्वसमन्विताः, निनदन्तः तेषु व्यद्रवन्। उत्सवेन वानरैः पीडिता, ते राक्षसाः लङ्कां प्रति भयभीता, अश्रुपूर्णमुखाः, निराश्रयाः प्राद्रवन्। ततः विजयी वानराः, हृष्टाः, महाशब्दं कृत्वा, रामस्य जयम् रावणवधं च घोषयामासुः। तदा दिवि सुरदुन्दुभयो मधुरं निनदन्, सुरभिसुगन्धिवातः प्रववौ। दिवः पुष्पवृष्टिः भूमौ, राघवरथे, रम्या दुर्लभा च, पपात। दिवि महात्मनाम् देवतानां वाणी श्रूयते—"साधु! साधु!" इति राघवस्य स्तुतिः। यदा सर्वलोकभीषणः रावणो निहतः, तदा देवगणैः सह ऋषयः परमं हर्षमवापुः। ततः राघवः, राक्षसश्रेष्ठं हत्वा, सन्तुष्टः, सुग्रीवाङ्गदविभीषणानां कामान् सानुकूल्येन पूरयामास। ततः वायुदेवगणाः प्रशान्ताः, दिशः प्रकाशमानाः, व्योम निर्मलम्, पृथिवी न कम्पते, वायुः न वहति, सूर्यः स्थिरतेजसा विराजते। ततः सुग्रीवविभीषणाङ्गदाः च, सख्यः च, लक्ष्मणेन सहिताः, युद्धप्रियं राघवं विजये सम्यक् पूजयामासुः।