काकुत्स्थः तदा हास्यतीव तीक्ष्णान् शरान् धनुषि सज्जयित्वा शतानि सहस्राणि च शराणां समुत्ससर्ज। तस्य तद्वैगौरवं दृष्ट्वा रावणोऽपि स्वैः शरैराकाशं पूरयामास; तयोः तदा ज्वलितशरवृष्टिः प्रववृते। शरैः बद्धमिवाकाशं दीप्तद्वितीयमिव नभः सञ्जज्ञे; न हि कश्चित् शरः निष्फलः, नाप्यन्यः कश्चित् लक्ष्यं व्यभिचरित। शराः परस्परं घर्षमाणाः भूमौ पेतुः, रामरावणयोः समरे तथा शस्त्राणि सृजतोः। निरन्तरं समरे तौ दक्षिणं वामं च गतौ, भीषणैः शरैः व्योम प्राणहीनमिव चक्रतुः। रामः रावणस्य अश्वान् विव्याध, रावणः रामस्य अश्वान्; परस्परस्य कर्माणि अनुकरणं कृत्वा, अन्योन्यं समुपद्रुत्य तौ। एवं तौ परमक्रुद्धौ परमयुद्धे प्रवृत्तौ, क्षणमात्रमपि स सङ्ग्रामः रोमाञ्चकरः बभूव। एवं रामरावणौ समरभूमौ युद्धं कुर्वन्तौ, सर्वे भूतानि विस्मितानि तौ दृष्ट्वा हृष्टहृदयानि बभूवुः। समरे परस्परं सम्पीड्य, उत्तमरथयोः स्थितौ, उभौ अन्योन्यं कोपेन दीप्तौ समभ्यधावताम्। अन्योन्यवधाय समुद्धृतरूपौ, वृतपरिवृतगत्याः अग्रे पृष्ठे च चरन्तौ, भीमौ बभूवतुः। विविधरथकौशलसमुत्थानानि यानानि दर्शयन्तौ, रामः रावणं व्यथयामास, रावणः अपि रामं तथा। वेगेन बलसमं समागत्य, पुनः पुनः प्रतिनिवर्त्य, उत्तमारथैः शरवृष्टिं परस्परं प्रेषयन्तौ। युद्धभूमौ तौ मेघौ जलपूरितौ इव विचरन्तौ, विविधगत्याः संग्रामे दर्शयन्तौ। पुनः पुनरन्योन्यं प्रतिमुखीभूतौ, रथयुगानि समं स्थापयित्वा, अश्वमुखानि अपि परस्परं समन्वितानि। तस्मिन्नेव क्षणे, पताकाः परस्परं स्पृशन्त्युत, रामः तीक्ष्णान् शरान् धनुषि सज्जयित्वा रावणं प्रत्यसृजत्। चतुर्भिः ज्वलितैः शरैः रावणस्य चत्वारः अश्वान् प्रत्याहृत्य, कोपेन तस्य अश्वानां प्रत्यावर्तनं दृष्ट्वा— दशग्रीवः रावणः तीक्ष्णान् शरान् राघवाय प्रासृजत्; तेन बलवता पीडितोऽपि राघवः— न किञ्चित् विकारं दर्शयामास, न च विचलितः। पुनः स शरान् वज्रनिर्घोषसमन्वितान् प्रेषयामास। दशग्रीवः तदा वज्रधारिणः सारथिं लक्ष्यीकृत्य, मातलिं शीघ्रगैः शरैः विव्याध। तथापि तैः शरैः पीडितः अपि मातलिः युद्धे न किंचित् मोहं न वेदनां च प्राप, तेन स्वकृतघातेन नात्मनः अपि— राघवः क्रुद्धः शरवृष्ट्या शत्रुं प्रत्यावर्तयामास— विंशतिं, त्रिंशतिं, षष्टिं, शतानि, सहस्राणि च शराणाम्। वीर्यवान् राघवः शतशः शरान् शत्रुरथं प्रति प्रासृजत्; रावणः अपि कोपसमन्वितः उत्तमारथे स्थित्वा, राक्षसेन्द्रः— गदाभिः मुसलैः च रामं समरे समभ्यधावत्; पुनरेव तत्र रोमाञ्चकरः संग्रामः प्रववृते। गदामुसलशब्दैः, आयःपट्टशब्दैः, शरपक्षवातैः च सप्त समुद्राः कम्पिताः। समुद्रकम्पनेन, अधः स्थिताः दानवाः, सहस्रशः नागाश्च, व्यथिताः। समस्ते भूमण्डले, गिरिप्रस्थवनकाननैः सहिते, कम्पिते, सूर्यः तेजः न दधार, वायुः अपि न ववौ। तदा सर्वे देवाः, गन्धर्वैः सिद्धैः महर्षिभिः सह, किन्नरमहानागैः च, चिन्तासंविग्ना बभूवुः। “गावः ब्राह्मणाश्च कुशलिनः स्युः, लोकाः चिरं तिष्ठन्तु; राघवः रावणं राक्षसेन्द्रं समरे जयतु।” इति स्तुत्वा, देवाः मुनिगणाश्च तं भयानकं रोमाञ्चकरं रामरावणयोर्युद्धं दृष्टवन्तः। गन्धर्वाप्सरसां गणाः तदद्भुतमसमं युद्धं दृष्ट्वा, आकाशं नभः इव, समुद्रं समुद्र इव अपश्यन्। एवं वदन्तः, तं रामरावणयोर्युद्धं अपश्यन्, यथा रामरावणयोः युद्धमेव स्यात्। ततः क्रुद्धो महाबाहुः रामः, रघुवंशप्रभावर्धनः, धनुषि विषधरसमं शरं सज्जयित्वा, रावणस्य शिरः कान्तकुण्डलभूषितं छित्त्वा, तद्विश्वसाक्षिणां मध्ये भूमौ पतितम्। तस्य पुनः तद्वत् अन्यत् शिरः रावणस्य उत्पन्नम्; तत् अपि शीघ्रं रामः छित्त्वा निपातितम्। द्वितीयं रावणस्य शिरः अपि समरे शरैः छित्त्वा, तत् अपि छिन्नमात्रं पुनरपि उत्पन्नम्। तत् अपि रामस्य वज्रसमानैः शरैः छित्त्वा, शतशः समप्रभाणि शिरांसि छिन्नानि। तथापि न रावणस्य अन्तः दृष्टः, न च प्राणनाशस्य कश्चित् लिङ्गम्; तदा कौसल्यानन्दनः, सर्वास्त्रविद्, वीर्यवान् राघवः, बहुभिः शरैः सज्जः सञ्जगाम। “एतेनैव शरेण मारीचः हतः, खरदूषणौ च; विराधः क्रौञ्चारण्ये, कबन्धः दण्डकारण्ये, सालवनानि पर्वतानि च भग्नानि, वाली च समुद्रश्च कम्पितः। एते मम शराः युद्धे निष्फलाः नासन्; किमर्थं तर्हि रावणस्य, क्षीणतेजसः, प्रतिकूला भवन्ति?” इति स चिन्तयामास।