ततः सुवर्णरम्यतेजसम् हरये जगद्विधात्रे तमःप्रणाशकाय विश्वसाक्षिणे च नमः कृतवान्। स एव प्राणीन् विनाशयति पुनः सृजति च, रक्षति, दहति, स्वीयैः किरणैः वर्षयति च। शयानानाम् मध्ये जागरूकः, सर्वभूतेषु प्रतिष्ठितः, अग्निहोत्रः च तस्य फलम् याज्ञिकानां भवति। स देवः, स यज्ञः, स यज्ञफलम्, सर्वकर्मणाम् सर्वलोकाध्यक्षः परमेश्वरः। यः, हे राघव, आपदि क्लेशे विपिने भयेषु च तं स्मरति, स न निमज्जति। अतः एकचित्तया तं देवदेवं लोकनाथम् उपास्य, त्रिवारम् इमं स्तोत्रं पठित्वा युध्ये विजयी भवति। इत्येवमुक्त्वा अगस्त्यः आगत्य यथागतं प्रस्थितवान्। एतद् श्रुत्वा महात्मा राघवः शोकात् विमुक्तः, हृष्टः, संयतः तद् स्तोत्रम् स्मृतवान्। सूर्यं दृष्ट्वा, इदं स्तोत्रं पठित्वा परमं हर्षम् प्राप्तवान्; त्रिः स्नात्वा शुद्धः धनुः आदाय स्थितः। रावणं दृष्ट्वा तस्य हृदयम् प्रमोदितम्, जयाय समीपम् अगच्छत्; महाप्रयत्नैः परिवृतः, तस्य विनाशे मनसि स्थितः। तदा सूर्यः रामम् दृष्ट्वा हर्षपूर्णः, परममुदितः, रात्रिचरपतिविनाशम् विज्ञाय, देवसमूहमध्ये शीघ्रं वचनम् उक्तवान्। अधुनाऽत्र शृणु श्रीवाल्मीकि रामायणे युद्धकाण्डे षडुत्तरतमं शतं षडुत्तरसर्गम्। ततः सारथिः हृष्टः, शत्रुसैन्यभीषणम्, गन्धर्वनगरसदृशम्, उत्तुङ्गपताकायुतम् रथम् प्रावर्तयत्। स रथः सुवर्णमाल्यशोभितैः उत्तमैः अश्वैः युक्तः, युद्धोपकरणैः पूर्णः, पताकाध्वजैः भूषितः। आकाशम् इव निगलयन्, पृथिव्याम् निनादयन्, शत्रुसैन्यानां विनाशाय, स्वसैन्यस्य हर्षाय च स्थितः। ततः सारथिः शीघ्रं रावणस्य रथम् आक्रान्तम्, महापताकायुतम्, गर्जन्तम् प्रावर्तयत्। मनुष्याराजः राक्षसराजस्य रथम् कृष्णाश्वैः युक्तम्, तीक्ष्णतेजसा सम्पन्नम् अपश्यत्। स रथः आकाशे दिव्ययानसदृशः, सूर्यप्रभायुक्तः, पताकाः विद्युत्सदृशाः, इन्द्रायुधरम्यतेजसा शोभितः। मेघः इव वर्षम् समर्पयन्, शत्रुरथम् मेघसदृशम्, शीघ्रं अग्रे धावन्तम् दृष्ट्वा। तस्य निनादः वज्राहतशिलायाः फट्-निनादसदृशः; रामः युवा-चन्द्राकारम् धनुः बलात् आकृष्य। रामः मातलिम्, इन्द्रस्य सारथिम्, उवाच—“मातले, शत्रुरथम् क्रोधेन अग्रे धावन्तम् पश्य।” स रथः वामतः शीघ्रं गच्छन्, युद्धे स्वविनाशाय उद्दिश्य गतः। अतः सावधानः भव; शत्रुरथम् प्रतिरुध्य। अहम् तं रथम् विध्वंसयितुम् इच्छामि, यथा वायुः उद्यमानम् मेघम् विक्षिपति। रथम् शीघ्रं, स्थिरं, अविचलितं, धैर्येण, दृष्ट्या च, युक्तः, रश्मीन् नियंत्रयन् प्रावर्तय। शिक्षायाः तव आवश्यकता नास्ति, इन्द्ररथस्य परिचयेन; युद्धाभिलषी अहम् तव स्मरणाय उक्तवान्, न तु शिक्षायै। मातलिः, देवानां श्रेष्ठः सारथिः, रामस्य वचनेन हृष्टः, रथम् शीघ्रं प्रावर्तयत्। ततः रावणस्य महारथस्य वामतः गत्वा, रथचक्रैः उत्पन्नम् रजः रावणम् विक्षिप्य। तदा दशग्रीवः कोपाविष्टः, रक्तलोचनः, रामम् प्रति रथस्थः बाणवर्षम् अकरोत्। रामः तेन उपहासेन, क्रोधम् निगृह्य धैर्येण, इन्द्रधनुः युद्धे गृहीत्वा। सूर्यप्रभायुक्तान्, अतिवेगान् बाणान् आदाय, महायुद्धम् आरभ्य, उभौ सिंहौ इव परस्परम् अभिगम्य, परस्परविनाशाय युद्धम् अकरोत्। तदा देवाः, गन्धर्वाः, सिद्धाः, महर्षयः, रावणस्य पतनम् इच्छन्तः, युद्धद्वन्द्वम् द्रष्टुम् समागच्छन्। भीषणाः, रोमाञ्चजनकाः, अपशकुनाः रावणविनाशाय, राघवोन्नतये च उद्भूताः। रक्तम् आकाशात् रावणरथम् उपरि वर्षितम्; तीक्ष्णाः वाताः वामतः विचरन्ति। महान् गृध्रपक्षिसमूहः रथस्य उपरि आकाशे विचरन्, यत्र रथः गच्छति, तत्र अनुगच्छन्। लङ्का सन्ध्याकालेन आवृताः, जपाकुसुमसदृशरक्ता; पृथिवी दिवास्वपि दग्धसदृशी दृश्यते। वज्रनिनादेन महान् मेघः पतन्, विकटशब्देन, रावणदत्ताः राक्षसान् भयभीतान् अकरोत्। यत्र यत्र रावणः गच्छति, पृथिवी कम्पिताः; राक्षसयोधीनाम् भुजाः ग्रस्ताः इव दृश्यन्ते। सूर्यस्य ताम्राः, पीताः, श्वेताः, श्यामा इव किरणाः रावणस्य पुरतः पर्वतस्य धातवः इव पतन्ति। गृध्राः रावणम् अनुगच्छन्, मुखात् अग्निस्रवणम् कृत्वा, तीक्ष्णाः, अशुभाः, तस्य मुखम् एकाग्रं पश्यन्ति। युद्धभूमौ विपरीतः वातः प्रवहन्, रजः क्षिपन्, राक्षसराजस्य दृष्टिम् आवृतवान्। इति रामायणस्य युद्धकाण्डे रावणरामयोर् महायुद्धस्य अद्भुतम् वर्णनम्।