तदा रावणः, भीमदर्शनः, दीर्घं निश्वस्य क्षणमेकं ध्यानमास्थाय, परमक्रुद्धः अभवत्। स कोपेन रक्तलोचनः, दन्तैः अधरं दष्ट्वा, इव साक्षात् कालाग्निरूपः, स्वकीयैः अपि राक्षसैः भीषणदर्शनः बभूव। स राक्षसेश्वरः, कोपसंरुद्धगदनः, दहन्निव दृष्ट्या समीपस्थाँस् तान् राक्षसान् इदं वचनमुवाच। महोदरं महापार्श्वं विरूपाक्षं च राक्षसं प्रति स आज्ञापयत्—"ममाज्ञया शीघ्रं सैन्यानि प्रेषयत।" तस्य वचः शृत्वा ते राक्षसाः भयवशेन शीघ्रं राजाज्ञया अन्यान् राक्षसान् प्रोत्साहयन्। सर्वे ते भीमदर्शनाः राक्षसाः "एवं अस्तु" इति प्रत्युवाचन्, मङ्गलानि कृत्वा रणाय प्रस्थिताः। रावणं सम्यक् पूजयित्वा सर्वे ते महारथाः संयुज्य कृताञ्जलयः तस्य जयकामनया स्थिताः। तदा रावणः, कोपाविष्टचित्तः, हसन् महोदरं महापार्श्वं विरूपाक्षं च पुनरुवाच। "अद्य मम धनुषः सायकैः, यथा युगान्ते सूर्यः ज्वलति, तथा रामं लक्ष्मणं च यमसदनं प्रेषयिष्यामि। अद्य शत्रून् हत्वा खरकुम्भकर्णप्रहस्तमेघनादवधं प्रतिपत्स्ये। न दिवं न दिशः न स्वर्गं नापि सागरान् द्रष्टुं शक्यं भविष्यति, मम बाणमेघैः आच्छन्ने। अद्य मम धनुषः शरवृष्ट्या वानरसेनां गणशः संक्षिप्य नाशयिष्यामि। अद्य रथेन वातवेगेन च मम धनुषः उन्मीलद्बाणतरङ्गैः वानरसेनां समुद्रवत् क्षोभयिष्यामि। अद्य द्विपवद् वानरगणान्, येषां मुखानि विकसद्बिसानि इव, कनककेशरसम्पन्नानि, मर्दयिष्यामि। अद्य युद्धे वानरवराः मम बाणैः विदारितमुखैः भूमिं पद्मैः सह कण्डकैः इव भूषयिष्यन्ति। अद्य युद्धे शतशः शतशः तान् भीमविक्रमवानरगणपतीन् दारुदण्डधारिणः एकेनैव बाणेन विदारयिष्यामि। येषां भ्राता हतः, येषां पुत्रः निहतः, तेषां शत्रुवधेन अद्य अश्रूणि मर्षयिष्यामि। अद्य युद्धे मम मदवद्बाणैः विदारितानां वानराणां शवैः भूमिः आवृता भविष्यति, यथा भूमिं द्रष्टुं न शक्यते। अद्य काकवायसगृध्रादयः मम बाणहतशत्रुमांसैः तृप्ताः भविष्यन्ति। शीघ्रं मम रथः सज्जीकृत्यतां, धनुः च आनयताम्, ये ये रजनीचराः अवशिष्टाः, ते मम अनुगच्छन्तु।" एवं तस्य वचः शृत्वा महापार्श्वः उवाच—"ये सेनापतयः अत्र स्थिताः, ते सैन्यानि शीघ्रं प्रोत्साहयन्तु।" ततः वेगवन्तः प्रवीराः सेनापतयः गृहात् गृहं गत्वा लङ्कायां सर्वान् राक्षसान् प्रबोधयन्। अल्पेनैव कालेन भीमदर्शनाः राक्षसाः, घोरमुखरवाः, विविधायुधधारिणः, गर्जन्तः निर्जग्मुः। ते खड्गशूलपट्टिशगदापरिघहलशक्तिशूलमुसलादिभिः, तथा विविधदण्डचक्रकुठारस्लिङ्गशिलास्थानकाद्यायुधैः, सज्जीकृताः। तदा रावणस्याज्ञया चत्वारः सेनानायकाः लक्षचत्वारिंशत् रथानां, त्रीणि लक्षाणि गजानां च प्राचुर्येण नयन्। षष्टिकोट्यश्वाः, तद्वत् उष्ट्रखराः, अपि च अयुतशः पदातयः, राजाज्ञया प्रस्थिताः। सेनापतयः राजानं पुरतः स्थापयित्वा, तस्मिन्नेव क्षणे सारथिः रथं समुपानयत्। स रथः दिव्यास्त्रसम्पन्नः, नानारत्नभूषितः, शस्त्रसमाकीर्णः, घंटाजालविनद्धः, नानाविद्रुममणिमण्डितः, मणिस्तम्भैः शोभमानः, सहस्रकुम्भकवचः सुवर्णमयः। तं दृष्ट्वा सर्वे राक्षसाः परमाश्चर्यचकिताः, तं च रावणः राक्षसेश्वरः साक्षात् दृष्ट्वा तत्क्षणात् उत्थितः। स स्वतेजसा दीप्तिमान्, कोटिसूर्यसमप्रभः, अग्निसदृशः, अष्टाश्वयुक्तः, सारथिसंयुक्तः, तं भीमरथम् आरोहति स्म। ततः रावणः, सह राक्षसैः, गम्भीरमानसः, भूमिं विदारयन्निव, सहसा निर्गतः। तत्र दुन्दुभीनां महाशब्दः, पुनः पुनः मृदङ्गपटहशङ्खनिनादः, राक्षसानां च घोषः अभवत्। राक्षसेन्द्रः, यः सीताहरणकर्ता, दुष्टाचारः, ब्राह्मणघ्नः, देवानां क्लेशकारकः, छत्रचामरसंवृतः, समुपस्थितः। तत्र महान् शब्दः अभवत्—"स रघुवीरैः युध्यितुमायाति!" तेन घोषेण पृथिवी कम्पिता। तं शब्दं आकर्ण्य वानराः भीतान् पलायितवन्तः। रावणः तु महाबाहुः, मन्त्रिभिः परिवृतः, विजिगीषुः, तेजसा दीप्तिमान्, निर्गतः। तदा रावणस्याज्ञया महापार्श्वः महोदरः विरूपाक्षश्च बलशालिनः स्वस्वरथान् आरोहन्। ते प्रमोदिताः, गर्जन्तः, भूमिं विदारयन्त इव, घोरनिनादं कुर्वन्तः, जयकाङ्क्षिणः निर्जग्मुः। स रावणः, स्वबलैः राक्षसगणैः परिवृतः, धनुः उद्धृत्य, कालयम इव सन्नद्धः, रणाय निर्गतः।