तेषां अश्वानां भग्नानां क्षतवदनां भूमौ पतितानां प्राणाः विनष्टाः। लक्ष्मणस्य पृष्ठे स्थित्वा, राक्षसपुत्रं हत्वा महाचरित्रं रथं च भग्नं कृत्वा, त्वरितं पुनः तत्र आगच्छन्। रथात् अश्वानां हतैः सारथिं निहत्य, रावणस्य पुत्रः सौमित्रिं प्रति त्वरितं अर्ध्याणि वर्षन् आक्रामत्। ततः लक्ष्मणः, इन्द्रसमः, उत्तमाश्वानां विनष्टानां मध्ये, युद्धे तीक्ष्णबाणान् विसृजनं पदातिं बहुबाणैः विदारयामास। एवं श्रीमद्वाल्मीकि-रामायणे युद्धकाण्डे एकोननवतितमः सर्गः समाप्तः। श्रीमद्वाल्मीकि-रामायणे युद्धकाण्डे नवतितमः सर्गः आरम्भः। भूमौ स्थितः, अश्वानां विनष्टानां मध्ये, महाबलः दीप्तिमान् निशाचरः इन्द्रजित् क्रोधेन दह्यमानः स्फुरति स्म। द्वौ धनुर्धरौ, परस्परं हन्तुं संकल्प्य, विजयं प्रति त्वरमाणौ, वनस्थौ द्वौ महागजौ इव, बाणैः समागच्छताम्। तत्र राक्षसवनवासिनः, परस्परं निगृह्य, युद्धे स्वं स्वामिनं न त्यक्तवन्तः, पुनः पुनः अग्रे धावन्तः। तदा रावणस्य पुत्रः, सर्वान् राक्षसान् हर्षयन्, हर्षपूर्णं वचनं उवाच। "सर्वा दिशः घनतमसया आच्छादिताः; अत्र मित्रं वा शत्रुं वा न ज्ञायते, हे श्रेष्ठ राक्षस।" "सर्वे धैर्येण युद्धं कुरुत; वानरान् मोहितुं; अहं रथं आरोह्य युद्धे आगमिष्यामि।" "एवं कुरुत; एते वनवासिनः महात्मानः यदि अहं नगरं प्रविशेयम्, युद्धं न कुर्युः।" इत्युक्त्वा, रावणपुत्रः, वनवासिनः छादयन्, शत्रुनाशनं रथं प्राप्तुं लङ्कानगरं प्रविष्टवान्। ततः, सुवर्णविभूषितं, शूलबाणसंपन्नं, उत्तमाश्वयुक्तं दिव्यं रथं समलङ्कृत्य— तस्मिन रथे, अश्वमेधविद्या-कुशलसारथ्युपस्थिते, रावणपुत्रः, युद्धविजयी, दीप्तिमान् आरूढः। मन्दोदरीपुत्रः, राक्षसश्रेष्ठैः परिवृतः, नगरात् निष्क्रान्तः, दैवबलप्रेरितः। नगरं त्यक्त्वा, इन्द्रजित्, परमतेजस्वी, शीघ्राश्वैः लक्ष्मणं विभीषणं च समीपं आगच्छत्। तदा रावणपुत्रं रथे स्थितं दृष्ट्वा, सौमित्रिं, महावानरान्, राक्षसं विभीषणं च— सर्वे तस्य अतिवेगं दृष्ट्वा महत् विस्मयं प्राप्तवन्तः। रावणपुत्रः, युद्धे क्रुद्धः, वानरसेनानायकान् बाणवर्षैः शतशः सहस्रशः च अभ्यहनत्। रावणपुत्रः, युद्धविजयी, धनुषं परिधाव्य, क्रुद्धः, परमदक्षता दर्शयन्, वानरान् बाणैः अभ्यहनत्। ते महाबलिनः वानराः, तीक्ष्णबाणैः हताः, सौमित्रिं शरणं ययुः, यथा प्राणी ब्रह्मणं शरणं यायुः। ततः, युद्धक्रोधेन दीप्यमानः, रघुवंशजः, तस्य धनुषं हस्तदक्षता दर्शयन् छित्त्वा। रावणपुत्रः त्वरितं अन्यं धनुषं गृहीत्वा प्रत्यस्तम्भयत्; लक्ष्मणः तदपि त्रिभिः बाणैः छित्त्वा। ततः सौमित्रिः, रावणपुत्रस्य धनुषं छित्त्वा, पञ्चभिः बाणैः विषसमान्तिकैः, तस्य वक्षः प्रदेशे विद्धवान्। ते बाणाः, महाधनुषः निर्गताः, तस्य शरीरं विदार्य, भूमौ पतिताः, महाशेषनिभाः रक्तवर्णाः। रावणपुत्रः, कवचं भग्नं, मुखात् रक्तं स्रवत्, महाबलिनं दृढतन्तुं धनुषं गृहीत्वा, सर्वेषां धनुषां अधिकं। लक्ष्मणं प्रति त्वरितं कौशलं दर्शयन्, बाणवर्षं वर्षन्, इन्द्र इव वर्षन्। लक्ष्मणः, अविचलितः, दुर्जयः, इन्द्रजितेन विसृष्टं बाणवर्षं सम्प्राप्तं निरस्तवान्। तदा रघुनन्दनः, अविचलितः, दीप्तिमान्, रावणपुत्रं प्रति आत्मानं प्रकटितवान्; तद् अद्भुतं अभवत्। तदा युद्धे, परमक्रुद्धः लक्ष्मणः, प्रत्येकं राक्षसं त्रिः बाणैः विद्ध्वा, त्वरितं शस्त्रदक्षता दर्शयन्, राक्षसराजपुत्रं बाणवर्षैः अभ्यहनत्। इन्द्रजित्, शक्तिमता शत्रुणा भीषणरूपेण विद्धः, अनवरतं बहु बाणान् लक्ष्मणं प्रति प्रेषितवान्। लक्ष्मणः, शत्रुनिहन्ता, तीक्ष्णैः बाणैः तान् आगच्छन्तं बाणान् छित्त्वा, युद्धे श्रेष्ठसारथिं शत्रुसारथिं अभ्यहनत्। धर्मात्मा लक्ष्मणः, विस्तीर्णशिरसा बाणेन सारथिं शिरः छित्त्वा; तत्र अश्वाः रथे स्थिताः, अविचलिताः। ते अश्वाः रथं परिधावन्तः, अद्भुतं दृश्यते स्म। सौमित्रिः, क्रोधेन ग्रहीतः, स्थिरवीर्यः, अग्रे अभ्यगच्छत्। सः इन्द्रजितस्य अश्वान् बाणैः अभ्यहनत्, युद्धे तान् भयभीतान् कृत्वा; इन्द्रजित्, क्रुद्धः, रणभूमौ युद्धं अकरोत्। इन्द्रजित् सौमित्रिं दशभिः बाणैः विद्ध्वा; ते बाणाः वज्रसमा विषसर्पनिभाः, तस्य सुवर्णकवचं स्पृष्ट्वा नष्टाः। लक्ष्मणस्य कवचं अभेद्यम् इति चिन्तयन्, रावणपुत्रः इन्द्रजित्, लक्ष्मणस्य ललाटं त्रिभिः सुप्रपञ्चितैः बाणैः विद्ध्वा। परमक्रुद्धः इन्द्रजित्, त्वरितं शस्त्रदक्षता दर्शयन्, लक्ष्मणस्य ललाटं विद्ध्वा; तैः बाणैः रघुनन्दनः दीप्तिमान् अभवत्। युद्धस्य अग्रे, प्रसिद्धः वीरः त्रिशृङ्गगिरिरिव स्थितः; राक्षसस्य बाणैः अभ्याहतः अपि, सः धैर्येण स्थितः। लक्ष्मणः शीघ्रं प्रत्यगृह्णात्, धनुषं आकृष्य, इन्द्रजितं मुखे, तस्य सुवर्णकुण्डलस्य समीपे, पञ्चभिः बाणैः विद्ध्वा।