तत्र कश्चित् "ददामि!" इति अवदत्, अपरः प्रत्युवाच "अहमपि ददामि!" अन्यः पुनः "दास्ये!" इति उवाच, अपरः तु "किं त्वया कृत्यम्? स्थित्वा धारय!" इति अवदत्। एवं ते परस्परं तत्र जल्पन्तः दृष्टाः। केचित् शस्त्रविहीनाः, अन्ये कवचवर्जिताः, अपरे महाशूलान् उद्धृत्य, केचन मुष्टिभिः, केचन तोमरैः, खड्गैः, शूलैः च युद्धाय सज्जाः अभवन्। तत्र वानरराक्षसानां भीषणं रणम् आरब्धम्। तस्मिन्समरे राक्षसाः दश सप्त वा वानरान् निपातयन्ति स्म। वानराः अपि प्रत्युत्तरं दश सप्त वा राक्षसान् निपातयन्ति। केचिद् वासांसि भग्नानि, अन्ये कवचानि पताकाश्च त्यक्त्वा, वानराः स्वबलं आश्रित्य राक्षसान् परिवव्रुः। एवं श्रीमद्रामायणे वाल्मीकिना काव्ये युद्धकाण्डे पंचसप्ततितमः सर्गः समाप्तः। शृणु तु श्रीमद्वाल्मीकि-रामायणे युद्धकाण्डे षट्सप्ततितमः सर्गः। तस्मिन्समये, तेषां वीराणां घोरमत्यन्तं संकुलं वधं प्रवर्तमाने, युद्धोत्सुकः अङ्गदः पराक्रान्तम् कम्पनं प्रति जगाम। कम्पनः कोपसमाविष्टः शीघ्रकर्मा अङ्गदं आहूय, गदया प्रथमम् आहत्य तं मुष्टिभिः प्रहारयामास। तेन प्रहारेण अङ्गदः क्षणं मुमोह। ततः चेतनां पुनः प्राप्त्वा, तेजस्वी अङ्गदः पर्वतशिखरं समुत्क्षिप्य कम्पनस्योपरि प्रक्षिप्य तम् भूमौ पातयामास। कम्पनं हतं दृष्ट्वा, शोणिताक्षः शीघ्रं रथेन अङ्गदं प्रति निर्भयः समभ्यधावत्। ततः तीक्ष्णबाणैः, यमाग्निसदृशैः, अङ्गदस्य मांसं विदारयन् तं विव्याध। शरैः, कर्णिशरैः, अयःकर्णिभिः, वज्रदन्तिभिः, शिलामुखैः, तथा बहुभिः तीक्ष्णैः पत्रिभिः स तं ताडयामास। अङ्गदः वालिपुत्रः, स्वदेहं विद्धं दृष्ट्वा, बलसमन्वितः, तस्य धनुः, रथं, शरांश्च बलात् चूर्णयामास। ततः शोणिताक्षः खड्गं कवचं च गृहीत्वा, क्रुद्धः शीघ्रं समुत्पत्य, युद्धभूमिं निरीक्ष्य, त्वरया अङ्गदं प्रति प्रधावितवान्। अङ्गदः अपि अतिवेगेन तं उपधाव्य, तस्य हस्तात् खड्गं ग्रहित्वा, भीमस्वनं कृत्वा नादयामास। ततः अङ्गदः तेन खड्गेन तस्य स्कन्धदेशे सूत्रवत् छेदं कृत्वा, शत्रूणां पुरतः प्रधावन् पुनः पुनः नादं कुर्वन् अग्रगण्येषु राक्षसेषु प्रतिपत्तुम् उद्युक्तः अभवत्। तदा प्रजङ्घः महाबलः यूपाक्षः च कोपसमाविष्टः रथेन वालिसुतं प्रति समभ्ययाताम्। शोणिताक्षः अपि सुवर्णकङ्कणधारी, आयुधं गृहीत्वा सम्यक्संज्ञां लब्ध्वा त्वरया अभ्यधावत्। प्रजङ्घो महाबलवान् यूपाक्षः च कोपितौ गदया वालिसुतं प्रति समभ्येताम्। तयोः मध्ये शोणिताक्षस्य च प्रजङ्घस्य च, स वानरश्रेष्ठः पूर्णचन्द्र इव विशाखयोः मध्ये बभौ। तं अङ्गदं रक्षितुं मैनद्विविदौ समीपस्थौ स्थितौ, अन्योन्यं निरीक्षन्तौ उत्सुकौ। महत् बलसमन्विताः राक्षसाः, शस्त्रशरगदाधराः, क्रुद्धाः वानरान् प्रति समभ्यधावन्। तत्र त्रयः वानरनायकाः त्रयश्च राक्षसश्रेष्ठाः, अन्योन्यं समासाद्य रोमाञ्चनं महद् युद्धं कृतवन्तः। ते वृक्षान् समुत्क्षिप्य समरे प्रक्षिपन्ति स्म; प्रजङ्घः तु महाबलः खड्गेन तान् प्रतिघातयामास। रथान्, अश्वान्, वृक्षान्, पर्वतान् च युद्धे प्रक्षिपन्तः, यूपाक्षः तु बाणवर्षैः तान् छित्त्वा निवारयामास। शोणिताक्षः अपि गदया द्विविदमैनदाभ्यां उद्धृतान् वृक्षान् समरे विदारयामास। प्रजङ्घः महतीं खड्गमुत्क्षिप्य, वालिसुतं प्रति त्वरया अभ्यधावत्। तम् आगच्छन्तं दृष्ट्वा, महाबलवान् वानरनायकः अश्वकर्णं वृक्षं समुत्क्षिप्य तेन प्रजङ्घस्य बाहुं, यत्र खड्गः, मुष्टिना ताडयामास। तस्य प्रहारेण स खड्गधारी भूमौ पतितः। तं पतितं दृष्ट्वा, महाबलवान् वानरः वज्रसारं मुष्टिं संकुर्वन्, खरखड्गगदोपमः बभूव। तदा तेजस्वी अङ्गदः वानरश्रेष्ठः, प्रजङ्घेन ललाटदेशे प्रहृतः क्षणं मुमोह। चेतनां पुनः प्राप्त्वा, स वीर्यवान् वालिसुतः, प्रजङ्घस्य शिरः मुष्टिना निष्क्रान्तम् अकरोत्। यूपाक्षः तु, पितृष्वसुः हननं दृष्ट्वा, अश्रुपूर्णलोचनः, रथात् अवतीर्य, श्रान्तः खड्गमादाय त्वरया अभ्यधावत्। तं यूपाक्षं समुपसर्पन्तं दृष्ट्वा, द्विविदः शीघ्रः क्रुद्धः च, तस्य वक्षसि प्रहारं कृत्वा, बलात् तम् अपास्य जग्राह। भ्रातरं गृहीतम् अपश्यन्, शोणिताक्षः महाबलः, द्विविदस्य वक्षसि प्रहृत्य, तं बलसम्पन्नं द्विविदं क्षोभयामास। तेन प्रहारेण द्विविदः स्खलितः, पुनः प्रतिपक्षात् उत्तोल्य गदां बलात् अपाहरत्। मैनदः च द्विविदं समुपेत्य, वीर्यवान् सन्, यूपाक्षस्य वक्षसि तलेन प्रहारं कृतवान्। शोणिताक्षयूपाक्षौ वानराणां मध्ये शीघ्रगामिनौ, तत्र युद्धे घोरं समाकर्षणं समाकर्ष्य समारभेताम्। द्विविदः शोणिताक्षस्य मुखं नखैः विदार्य, बलसम्पन्नः सन्, तम् भूमौ प्रक्षिप्य विनिघ्नत्।