ते तत्र वीर्यशालिनं प्रजापतेः पुत्रं जाम्बवन्तं ददृशुः, सः प्रकृत्या जरया च कृशः, शरशतैः विदारिततनुः, शमायमानम् इव वह्निम् इव दुरवस्थाम् आपन्नः। तं दृष्ट्वा राक्षसः समीपमागत्य उवाच— "आर्य, किम् एतेषु तीक्ष्णशरेषु पतितेषु अपि तव प्राणाः न नष्टाः?" इति। विभीषणस्य तं वाक्यम् श्रुत्वा, जाम्बवान् ऋक्षश्रेष्ठः, महता कष्टेन उत्थाय, इदं वचनम् अब्रवीत्— "महाबाहो राक्षसेन्द्र, त्वं स्वरेण एव मया परिज्ञातः। शरैः तीक्ष्णैः विदारितशरीरः अहम्, नेत्राभ्यां त्वां द्रष्टुं न शक्नोमि।" "यत्र हनूमान्, वानरश्रेष्ठः, अञ्जनासुतः, पवनात्मजः, धर्मनिष्ठः च, जीवति, तत्र एव आशा अवशिष्यते।" इति। जाम्बवन्तः वचनम् श्रुत्वा, विभीषणः पुनः उवाच— "किमर्थम् आर्य, धर्मात्मनः पुत्रान् अतिक्रम्य, त्वं मारुतिं पृच्छसि?" "न हि सुग्रीवस्य, नाङ्गदस्य, नापि रामस्य, एषा विशिष्टा प्रीतिर्न दृश्यते, यथा पवनेयसुतस्य।" इत्युक्ते, जाम्बवान् पुनः उवाच— "शृणु राक्षसव्याघ्र, किमर्थम् अहं मारुतेः विषये पृच्छामि।" "यावत् एष वीरः जीवति, हतायाम् अपि सेनायाम्, न सा नष्टा इव; यदि तु हनूमान् प्राणान् त्यजेत्, जीवमाना अपि वयं मृतकाः इव।" "यदि हनूमान्, वाततुल्यवेगः, वह्निसमतेजाः, जीवति, तर्हि जीवितस्य अपि आशा अस्ति।" तस्मिन् समये पविपुत्रः हनूमान् तं जरसमन्वितं जाम्बवन्तम् उपागत्य, प्रणम्य, चरणयोः गृहीत्वा स्थितः। हनूमतः वचनं श्रुत्वा, जाम्बवान् चक्षुष्मान् इव जातः, प्रहृष्टः अभवत्। ततः तेजस्वी जाम्बवान् हनूमन्तम् इदं वचनम् उवाच— "आगच्छ वानरव्याघ्र, त्वया वानराः रक्षितव्याः। अन्यः कश्चित् न समर्थः; त्वमेव तेषां परमः मित्रम्। एषः वीर्यस्य समयः, अन्यं न पश्यामि।" "त्वं ऋक्षवानरवीरगणान् प्रेरय; एवं रामलक्ष्मणौ अपि, शराभिहतौ, सञ्जीवय।" "त्वम्, हनूमन्, विस्तीर्णं सागरम् अतिक्रम्य, पर्वतराजम् हिमवन्तम्, तस्य शिखरम् गन्तुम् अर्हसि।" "तत्र, शत्रूनां संहरणकर्ता, त्वं कैलासशिखरम् इव, कनकप्रभं पर्वतराजम् द्रक्ष्यसि।" "तयोः शिखरयोः मध्ये, वीर, त्वं दिव्यौषधिपर्वतम् द्रक्ष्यसि, अपूर्वतेजसा दीप्तम्, सर्वौषधिसम्पन्नम्।" "तत्र शिखरे, वानरव्याघ्र, त्वं चत्वारः दिव्यौषधीः द्रक्ष्यसि, याः दशदिगन्तान् प्रकाशयन्ति।" "मृतसञ्जीवनी, विशल्यकरणी, सुवर्णकरणी, सौम्य संधान्यौषधीः च।" "त्वम् एतानि सर्वाणि शीघ्रं समाहृत्य, वायुसुत, वानरान् प्राणैः संयोज्य, जीवय।" एवं जाम्बवन्तः उक्त्वा, हनूमान् मारुतात्मजः, वचनश्रवणात् बलवर्धितः, वातवेगसमुच्छलितसागर इव बभूव। ततः पर्वतशिखरे स्थित्वा, वीर्यवान् हनूमान् महापर्वतम् अधः कृत्वा, स्वयम् पर्वतसमः अभवत्। वानरपादताडितः स महापर्वतः, न स्वं भारम् धारयितुं शक्तः, बलात् अधः पतितः। तस्य द्रुमाः भूमौ पतिताः, हनूमतः वेगेन ज्वलन्त इव, शिखराणि च भग्नानि। पर्वतस्य ताडनात्, द्रुमशिलाभिः भग्नस्य, वानराः तत्र स्थातुं न शेकुः, कम्पमानस्य कारणात्। लङ्कायाः द्वाराणि कम्पमानानि, गृहशिखराणि भग्नानि, रात्रौ भयव्याकुलया लङ्का नृत्यन्तीव बभूव। पर्वतपर्वतेषु पर्वतसमः हनूमान्, महापर्वतम् अधः कृत्वा, पृथिवीं सागरेण सह कम्पयामास। ततः वानरः मलयपर्वतम् आरुरोह, यः मेरुमन्दराभः, नानातोयवाहनिविष्टः। नानावृक्षलता आच्छन्नः, पङ्कजोत्पलसङ्कुलः, सुरगन्धर्वसेवितः, षष्टियोजनविस्तीर्णः। विद्याधरसिद्धगणैरप्सरसाम् उपसेवितः, नानामृगसंकीर्णः, नानागुहाभूषितः। तत्र पविपुत्रः हनूमान् मेघसमः, स्वपराक्रमवृद्ध्या, यक्षगन्धर्वकिन्नरान् संमोहयामास। पादाभ्यां पर्वतम् अधः कृत्वा, हनूमान् मुखं भीषणम् विवृत्य, वातवाह्निसदृशम्, भीमस्वनं नदन्, राक्षसान् संत्रासयामास। तस्य भीमस्वनश्रवणात्, लङ्कायाम् राक्षसव्याघ्राः स्थातुं न शेकुः। ततः सागराय प्रणम्य, हनूमान् भीषणवीर्यः, रिपूनाम् तापकः, राघवस्य कृते परमं कार्यं कर्तुम् उद्यतः। सः पृष्ठम् उन्नम्य, नागसदृशं पुच्छम् उच्चालयन्, पृष्ठं कृत्वा, कर्णौ संकुच्य, वातवाह्निसदृशम् मुखं विवृत्य, महावेगेन आकाशे उत्पपात। सः महावेगेन दारूणि, शिलाः, पर्वतान्, सामान्यवानरांश्च गृहित्वा, भुजोरुभ्यां वेगेन, जलमग्नान् चकार। सः द्वौ भुजौ नागपाशसदृशौ प्रसार्य, सर्पारेरिव बलवान्, पविपुत्रः पर्वतराजं प्रति दिशः आक्रोशयन् इव जगाम। सः सागरम् आलोकयामास, वेगवत्तरङ्गमालाम्, जलैः सर्वाणि भूतानि क्षिपन्तम्; सः विष्णुचक्रवत् वेगेन अग्रे जगाम। सः पर्वतान्, विहङ्गगणान्, सरांसि, नदीन्, रम्यनगर्यः च पश्यन्, अञ्जनाचलम् अपि समृद्धम् आलोक्य, पितृसमानवेगेन अग्रे जगाम।