यदा तु महाबलः राक्षसाधिपः रावणः स्वपुत्रं महाबलिनं सेनया महतीया परिवृतं समुत्थितं दृष्ट्वा, सः तं पुत्रं इन्द्रजितं संबोधितवान्। सः स्नेहपूर्णं वचः उवाच—“पुत्र, त्वं युद्धे अनुपमः; इन्द्रः अपि त्वया पराजितः। कः तर्हि मानुषः? नूनं राघवः त्वया हन्यते।” राक्षसाधिपस्य एवं उक्तं श्रुत्वा, बलवान् इन्द्रजित् तं महाशिषं स्वीकार्य, सूर्यवत् दीप्तिमान् लङ्कां प्रविष्टवान्। सः महाबलः इन्द्रजित्, दिवि दीप्तसूर्यस्य यथा, अप्रतिमबलः, शत्रुनां संहारकर्ता, रणभूमिं प्राप्तवान्। तत्र सः राक्षसान् स्वस्य रथं सर्वतः रक्षायै स्थापयामास। तदनन्तरं अग्निवत् दीप्तिमान्, यज्ञस्य आरम्भाय सज्जः अभवत्। राक्षसश्रेष्ठः सः अग्नौ उत्तममन्त्रैः विधिवत् हविः अर्पितवान्; यज्ञे यवाः, माल्यं, गन्धाः च समर्पिताः। तत्र बलवान् राक्षसाधिपः अग्नौ शस्त्राणि, बाणपक्षाणि, समिधः, बिभीतकफलानि च अर्पितवान्। रक्तवस्त्राणि, कृष्णलोहस्य सर्पणं च हविषि समर्पितवान्; तत्र बाणपक्षैः शूलैः च अग्निं सम्यक् स्थापयामास। जीवतः कृष्णमेषस्य ग्रीवं गृहीत्वा, अग्निः महती दीप्त्या, धूमरहितः, ज्वलितः अभवत्। युद्धजयस्य पूर्वलक्षणानि तत्र प्रादुरभवन्—अग्निः सुवर्णवत् तप्तः, दक्षिणावर्तः, दीप्तः अभवत्। अग्निः स्वयमेव हविः स्वीकार्य, उत्तिष्ठति स्म; ततः ब्रह्मास्त्रविद्यायां निपुणः सः अस्त्रं आह्वयामास। सः स्वस्य धनुः, रथं, सर्ववस्तूनि च संस्कृतवान्; अस्त्रस्य आह्वानं, अग्नौ हविः समर्पणं च कृत्वा, दिवि सूर्य-चन्द्र-ताराणि कम्पितानि अभवन्। अग्नौ हविः समर्प्य, अग्निवत् दीप्तिमान्, इन्द्रस्य महाबलस्य समन्वितः, धनुः, बाणैः, खड्गेन, रथेन, अश्वैः, सारथिना च सुसज्जः, दिवि अदृश्यः अभवत्; तस्य बलं अविचिन्त्यं आसीत्। ततः राक्षससेना, अश्वैः रथैः च पूर्णा, पताकाभिः ध्वजैः च शोभिता, गर्जन्ती, युद्धे उत्सुकता, निर्गता। ते राक्षसाः, नानाविधान् तीक्ष्णान् शीघ्रबाणान्, शूलान्, अंकुशान् च गृहीत्वा, युद्धे वानरान् आघातयामासुः। रावणः, रात्रिचरान् दृष्ट्वा, अतिविक्षिप्तः, उवाच—“हृष्टाः भूत्वा युद्धं कुरुत, वानरविनाशे संनद्धाः भवत।” ततः सर्वे राक्षसाः, गर्जन्तः, जयकाङ्क्षिणः, वानरान् घोरं बाणवर्षं वर्षयामासुः। युद्धे राक्षसैः नालिकैः, नाराचैः, गदाभिः, मुसलैः च वानराः समाच्छादिताः, तान् वानरान् प्रतिहत्य, रावणः अग्रे स्थितः। वानराः, युद्धे आहताः, वृक्षान् आयुधरूपेण गृहीत्वा, आकस्मात् रावणं पर्वतशृङ्गैः, काष्ठैः च वर्षयामासुः। तत्र रावणपुत्रः इन्द्रजित्, क्रुद्धः, महातेजाः, महाबलः, वानरदेहान् आघातयामास। सः कोपेन युद्धे वानरान् एकं एकबाणेन, अन्यान् पञ्चभिः, सप्तभिः, नवभिः च विद्ध्वा, राक्षसान् प्रहर्षयामास। सः दुर्जयः वीरः, सूर्यसमदीप्तैः, सुवर्णमण्डितैः बाणैः, वानरान् युद्धे पीडयामास। वानराः, बाणैः विद्धाः, युद्धे क्लेशिताः, पतिताः, मनोबलं ह्रासयन्तः, यथा महादानवाः देवैः हताः। किन्तु अग्रगण्यवानराः, क्रुद्धाः, युद्धे सूर्यवत् दीप्तबाणैः इन्द्रजितं प्रति धावितवन्तः। सर्वे वानराः, शरीरैः आहताः, चित्तैः विमूढाः, शोभायाः रक्तेन स्नाताः, पीडिताः पलायितवन्तः। तथापि रामस्य कृते, वानराः जीवनस्य चिन्तां त्यक्त्वा, गर्जन्तः, युद्धे न प्रतिगच्छन्तः, शिलान् आयुधरूपेण प्रयोजयन्तः। वानरवीराः, युद्धे स्थित्वा, रावणं वृक्षैः, पर्वतशृङ्गैः, शिलाभिः च वर्षयामासुः। रावणः, जयशाली, महाबलः, तं घोरं वृक्षशिलावर्षं प्रतिहत्य, वानराणां प्राणनाशं कृतवान्। ततः प्रभुः, अग्निवत् दीप्तैः, विषसमानैः बाणैः, युद्धे वानरपंक्तीं विद्ध्वा, तान् पीडयामास। गन्धमादनं अष्टादश तीक्ष्णैः बाणैः आहतवान्; नलमपि नवभिः दूरात् विद्ध्वा। मैन्दं सप्त महाबलैः, गजं पञ्चभिः, युद्धे आहतवान्। जाम्बवन्तं दशभिः, नीलं त्रिंशत्, तथा सुग्रीवम्, ऋषभम्, अङ्गदम्, द्विविदं च बाणैः आहतवान्। घोरैः वरदत्तैः तीक्ष्णैः बाणैः, अन्यान् अग्रगण्यवानरान् अपि जीवितहीनान् कृतवान्। क्रुद्धः, मोहग्रस्तः, यथा प्रलयाग्निः, सूर्यसमदीप्तैः, शीघ्रप्रसृतैः बाणैः आघातयामास। महायुद्धे वानरसैन्यं विदार्य, वानरगणं भ्रमितं, बाणवर्षेण पीडितवान्। सः परमानन्देन, रक्तसिक्तान् वानरान् दृष्ट्वा, पुनः, राक्षसाधिपस्य तेजस्वी पुत्रः, महाबलः, बाणवर्षं, घोरं शस्त्रवर्षं च वर्षयामास। इन्द्रजित् सर्वतः वानरगणं पीडयामास। स्वसेनां त्यक्त्वा, शीघ्रं वानरसैन्यं मध्ये प्रविश्य, अदृश्यः, घोरं बाणवर्षं वर्षयामास, यथा मेघः जलं वर्षति। इन्द्रजितस्य बाणैः शरीराणि विदार्य, मायया आहताः, वानराः भ्रमिताः, युद्धे क्रन्दन्तः, पतिताः, यथा पर्वताः वज्राहताः। युद्धे वानरगणे केवलं तीक्ष्णबाणानि दृष्टानि; किन्तु शत्रुघ्नः सः राक्षसः मायया गुप्तः, न दृश्यते स्म, न तं राक्षसं तत्र दृष्टवन्तः।