एवमुक्त्वा देवेश्वरशत्रुः इन्द्रजित् अप्रतिहतात्मा राजानं सम्यक् अभ्यनुज्ञाय, शीघ्रगमिनीं उत्तमाश्वयुक्तां रथं आरुरोह। स महातेजाः देवैरपि तुल्यरथः स्वयम् रथमारुह्य, यत्र रिपुनिःसृतः समरे युद्धं कुर्वन् आसीत्, तत्र शीघ्रं जगाम। तं महात्मानं प्रहृष्टाः उत्तमधनुष्मन्तः अनेकाः महाबलिनः वीराः अन्वगच्छन्। केचित् गजैः, केचित् परमाश्वैः, अन्ये तु व्याघ्रैः, वृश्चिकैः, मृगैः, गर्दभैः, उष्ट्रैः, सर्पैः च ययुः। वराहैः, मृगैः, सिंहैः, महाकायशृगालैः, काकैः, हंसैः, मयूरैः च सह, भीषणपराक्रमाः राक्षसाः अग्रे अगच्छन्। ते शूलैः, तोमरैः, खड्गैः, परश्वधैः, गदाभिः, मुसलैः, पत्तिशैः, आयसदण्डैः च सुसज्जिताः सन्नद्धाः प्रस्थिताः। शङ्खनिनादैः, दुन्दुभीनिर्घोषैः च सम्यक्, देवशत्रुः महाबलः रणाय शीघ्रं प्रस्थितः। स शत्रुनाशनः शङ्खसदृशशुक्लछत्रेण स्फुरन्, पूर्णचन्द्रमिव नभसि, विराजमानः आसीत्। स वीरः सुवर्णाभरणैः भूषितः, सुवर्णचामरैः च वीयमानः, सर्वेषां धनुर्धराणां मध्ये प्रमुखः स्थितः। तं महाबलिनं महतीं सेनां परिवृत्य निर्गच्छन्तं दृष्ट्वा, राक्षसेश्वरः प्रख्यातः रावणः पुत्रं इदं वचनम् अब्रवीत्— "पुत्र! त्वं युद्धे अप्रतिमः; त्वया इन्द्रः अपि पराजितः। किमुत मानुषः? नूनं त्वया राघवः हन्यते।" इति उक्त्वा राक्षसेश्वरस्य वचः श्रुत्वा, महाबलः पुत्रः तद् वरं प्रतिगृह्य, भास्करसमप्रभः इन्द्रजित् लङ्कां प्रविवेश। स तदा अतुलबलसम्पन्नः, आकाशे दीप्तसूर्यवत्, रिपून् निःशेषं नाशयन् रणभूमिं जगाम। स राक्षसान् स्वस्य रथस्य सर्वतः रक्षार्थं व्यवस्थितवान्; ततः अग्निसदृशतेजसा हविर्दानाय उद्यतवान्। स राक्षसश्रेष्ठः विधिवत् अग्नौ उत्तमैः मन्त्रैः हव्यं जुहाव—यवाः, माल्यं, गन्धान् च समर्पयन्। तत्र बलवान् राक्षसराजः अग्नौ शस्त्राणि, बाणपक्षाणि, समिधः, बिभीतकानि च जुहाव। रक्तवस्त्राणि, कृष्णायसस्संयुक्तं चमसं च अग्नौ समर्पयन्, बाणपक्षैः शूलैः च अग्निं संकल्प्य। जीवन्तं कृष्णमेवाजं ग्रीवायां गृहीत्वा, तस्मिन्नग्नौ महतीं ज्वलनां विनिर्मथ्य, धूमरहितः स महानलः अभवत्। तत्र विजयानि निमित्तानि दृष्टानि—अग्निज्वाला दक्षिणावर्तिता, तप्तहेमसदृशी भास्वती। अग्निः स्वयमेव हव्यं गृह्णन्, उत्क्षिप्य स्थितः; ततः ब्रह्मास्त्रविद् स अस्त्रं संप्रयुञ्जन्। स स्वस्य धनुः, रथं, सर्वं आयुधोपकरणं च अभिषिच्य, अस्त्रसंस्कारकाले अग्निहवने च, सूर्यचन्द्रतारकयुक्तं नभः कम्पितम्। हविर्दानेन दीप्ततेजाः, इन्द्रवद्बलसम्पन्नः, धनुः, बाण, खड्ग, रथ, अश्व, सारथिसंयुक्तः, अगम्यबलः, आकाशे अन्तर्धानम् अगच्छत्। ततः राक्षसानीका, अश्वरथसमाकीर्णा, पताकाध्वजशोभिता, गर्जन्ती युद्धोत्सुकाः निर्गता। ताः विविधैरलङ्कृतैः तीक्ष्णैः शीघ्रैः च बाणैः, शूलैः, अंकुशैः च, वानरान् समरे ताडयामासुः। रावणः तु, तान् निशाचरान् निरीक्ष्य, महाक्रोधसमाविष्टः, 'हृष्टाः भूत्वा समरे वानरनाशनाय युद्ध्यध्वम्!' इति उवाच। ततः सर्वे राक्षसाः, जयकाङ्क्षिणः, भीमं बाणवर्षं वानराणां प्रति ववर्षुः। राक्षसैः नालिकाभिः, नाराचैः, गदाभिः, मुसलैः च समरे वृतः, स वानरान् प्रत्यपाकरोत्। तान् वानरान् समरे पतितान् दृष्ट्वा, ते वृक्षान् शस्त्रत्वेन गृह्य, रावणं पर्वताग्रैः, तरुभिः च सम्यक् अभ्यवर्षुः। तदा रावणपुत्रः इन्द्रजित्, क्रुद्धः, महातेजाः, महाबलः, वानरदेहान् समरे न्यपातयत्। स कोपसमाविष्टः, समरे वानरान् एकं एकबाणेन, अन्यान् पञ्चभिः, सप्तभिः, नवभिः च विव्याध, राक्षसान् प्रहर्षयन्। स दुर्धर्षः वीरः, सूर्यसमप्रभैः, सुवर्णभूषितैः बाणैः, वानरान् समरे सम्पीडयामास। ते वानराः, बाणैः समरे विदारिताः, क्लेशिताः, पतन्तः, भग्नसङ्कल्पाः, देवैः निपातितान् महादैत्यांश्च इव, न्यपतन्। किन्तु वानरश्रेष्ठाः, क्रुद्धाः, समरे तं सूर्यसमप्रभं, घोरैः बाणरश्मिभिः युक्तं, प्रति अभ्यधावन्। ते सर्वे वानराः, बाणैः विदारितदेहाः, विमूढचेतसः, रक्तसिक्ताः, पीडया पलायन्तः। तथापि रामस्य हेतोः, प्राणान् परित्यज्य, गर्जन्तः, युद्धे न निवर्तन्तः, शिलान् शस्त्रत्वेन प्रयुज्य, समरे स्थिताः। ते वानरवीराः, दृढसंकल्पाः, रावणं तरुभिः, पर्वताग्रैः, शिलाभिश्च सम्यक् अभ्यवर्षुः। रावणः तु, विजयी महाबलः, तां महतीं प्राणहरां वृक्षशिलावृष्टिं प्रत्यवर्तयत्। ततः प्रभुः ज्वलनसदृशैः, विषधराभैः च बाणैः, समरे वानरगणान् विव्याध। अष्टादश तीक्ष्णैः बाणैः गन्धमादनं, नवभिः च दूरात् नलम्, सप्तभिः महाबलैः, मज्जाविद्धैः बाणैः, मैन्दं, पञ्चभिः च गजं समरे विव्याध। एवं समरे राक्षसवीर्यं, वानरशौर्यं च दृष्ट्वा, युद्धभूमिः भीमया रणनिनादेन सम्पूर्णा अभवत्।