विद्याधराः महर्षयश्च बलिनं नरान्तकं अश्वपृष्ठे स्थितं वानरसेनायां विचरन्तं दृष्ट्वा विस्मयमापन्नाः। अग्रगण्याः वानराः युद्धाय याययिषवः नरान्तकः तान् सर्वान् अतीत्य विदारितवान्। स युद्धमूर्धनि दीप्तशूलं प्रगृह्य वानरसेनां दग्ध्वा वनं यथा अग्निः दहति, तद्वत् तान् वानरान् कर्षति स्म। वनवासिनः तु वृक्षान् पर्वतान् चोत्पाट्य युद्धाय अभ्यधावन्, किन्तु शूलाघातेन वज्रभिन्नपर्वतानिव पतिताः। नरान्तकः समर्थः सर्वदिशं युद्धे विचरन् वर्षाकाले वात इव सर्वं विदारयन् वानरान् अभ्यताडयत्। भीताः वीराः न शक्नुवन् धावितुम्, न स्थातुम्, न गन्तुम्; यः यत्र स्थितः, यः यत्र उत्प्लुतः, यः यत्र याययिषुः, तान् सर्वान् वीरः नरान्तकः आघातयत्। एकेन शूलेन, यः कालान्तस्याभासः सूर्यप्रभः, वानरसेना भग्ना भूमौ पतिता। शूलस्य प्रहारः वज्राघातसमः, वानराः न सहन्ते स्म, ते महनादं कृत्वा व्यथिताः। पतिताः वानरवीराः पर्वतानिव वज्रभिन्नशिखराः शोभन्ते स्म। ये वानराः पूर्वं कुम्भकर्णेन पतिताः, ते पुनः चेतनां लब्ध्वा सुग्रीवं वानरश्रेष्ठं समीपं गताः। सुग्रीवः तु पश्यन् वानरसेनां नरान्तकभीतेन सर्वदिशं पलायमानां ददर्श। सेनायाः भग्नतां दृष्ट्वा, नरान्तकं शूलपाणिनं अश्वारूढं समीपं आगच्छन्तं अपश्यत्। ततः महाबलः वानराधिपः सुग्रीवः, इन्द्रसमवीर्यं अंगदं राजकुमारं उद्यतवीर्यं सम्बोधयामास। सुग्रीवः उवाच – शीघ्रं गच्छ तं अश्वारूढं राक्षसवीरं, यः वानरसेनां विघ्नयति, तस्य शीघ्रं प्राणान् हर। स्वामिनः आज्ञां श्रुत्वा, बलसम्पन्नः अंगदः सेनायाः मध्यात् उत्प्लुत्य, मेघसमूहात् उदितः सूर्यः इव शोभमानः अग्रे प्रवृत्तः। वानरश्रेष्ठः अंगदः सुवर्णाभरणैः भूषितः पर्वतसमूह इव, शिलासारमिव शोभमानः नरान्तकं समीपं अगच्छत्। अस्त्रविहीनः, किन्तु महान् ऊर्जा, केवलं नखदन्तैः सुसज्जितः, वालिसुतः नरान्तकं प्राप्य इदं वचनं उवाच – "स्थ। किं साधयिष्यसि एतेषु साधारणेषु वानरेषु? यत् तव शूलं, यः वज्रस्पर्शः, तं शीघ्रं मम वक्षसि प्रक्षिप।" अंगदस्य वचनं श्रुत्वा, नरान्तकः क्रोधेन दन्तैः ओष्ठं दंशित्वा, सर्प इव श्वसन्, वालिसुतं क्रुद्धः अभ्यगच्छत्। ततः दीप्तं शूलं प्रगृह्य, नरान्तकः तं बलात् अंगदस्य वक्षसि प्रक्षिप्य, तस्य वज्रसमानवक्षसि शूलं भग्नं भूमौ पतितम्। शूलभंगं दृष्ट्वा, तं गरुडेन छिन्नं नागकुण्डलमिव, वालिसुतः तलेन अश्वस्य शिरसि प्रहारं कृतवान्। अश्वः पादौ निम्नीकृत्य, अक्षं भग्नं, जिह्वां निष्क्रान्त्य, पर्वतसमः भूमौ पतितः, अंगदतलाघातेन शिरः भग्नम्। अश्वं हतं पतितं दृष्ट्वा, नरान्तकः क्रोधेन आकुलः, मुष्टिं उच्चालयन् वालिसुतस्य शिरसि प्रहारं कृतवान्। ततः अंगदः शिरः भग्नं रक्तं स्रवन्, बारं बारं ज्वलन्, मोहं गच्छन्, चेतनां पुनः प्राप्य, विस्मितः अभवत्। अंगदः मृत्युस्पष्टमुष्टिं पर्वतशिखराभं संहृत्य, नरान्तकं वक्षसि ताडितवान्। वक्षः भग्नं निम्नीकृतं, ज्वलन्, रुधिरलिप्तः, नरान्तकः वज्रभिन्नपर्वत इव भूमौ पतितः। ततः बलिनं नरान्तकं वालिसुतेन युद्धे हतं दृष्ट्वा, दिवि देवश्रेष्ठैः वनवासिभिः च महनादः उत्पन्नः। अंगदः तु रामस्य हृदयम् आनंदयन्तं दुष्करं कर्म कृत्वा, स्वकृतं घोरं कर्म दृष्ट्वा, स्वयम् विस्मितः, पुनः युद्धे प्रमोदितः। इदानीं वाल्मीकिरामायणस्य युद्धकाण्डे सप्ततितमः सर्गः श्रूयताम्। नरान्तकं हतं दृष्ट्वा, निशाचरश्रेष्ठाः – देवान्तकः, त्रिशिरा, पौलस्त्यः, महोदरः – गर्जन्तः अभवत्। महोदरः शीघ्रकर्मा मेघसमानं महागजं आरुह्य, वालिसुतं अंगदं प्रति अभ्यधावत्। देवान्तकः, भ्रातृवधदुःखेन दग्धः, घोरं लोहमुसलं गृहीत्वा अंगदं प्रति अभ्यधावत्। त्रिशिरा, सूर्यसमानं रथं उत्तमाश्वयुक्तं आरुह्य, वालिसुतं प्रति अग्रे गतः। ते त्रयो बलिनः राक्षसाः, देवदर्पनाशकाः, अंगदं आक्रमन्। अंगदः तु विस्तीर्णशाखायुक्तं महावृक्षं उपाट्य, इन्द्रः यथा विद्युत्पातं कुर्यात्, तं वृक्षं देवान्तकं प्रति प्रक्षिप्तवान्। त्रिशिरा तु तं वृक्षं विषसर्पदंशनिभिः शरैः छित्त्वा, वृक्षं भग्नं दृष्ट्वा, अंगदः उत्प्लुतः। वानरनायकः तु वृक्षशिलावृष्टिं कृतवान्, किन्तु क्रुद्धः त्रिशिरा तीक्ष्णैः शरैः तान् सर्वान् छित्त्वा भग्नवान्। लोहमुसलाग्रेन महोदरः तान् वृक्षान् विदारयन्, त्रिशिरा तु अंगदं प्रति शरैः आक्रमन्। महोदरः गजारूढः वालिसुतं वज्रसमानैः शूलैः वक्षसि क्रुद्धः आघातयत्। देवान्तकः अपि क्रुद्धः अंगदं अभ्यगच्छत्, मुसलेन शीघ्रं तं ताडयित्वा शीघ्रं निवृत्तः। एवं तेषां राक्षसवीराणां वानरवीरस्य अंगदस्य च मध्ये घोरं युद्धं प्रवृत्तम्।