तत् मनसि निश्चित्य ते वीराः युद्धार्थं निर्जग्मुः। ते घोरनिनादं कृत्वा, शङ्खदुन्दुभिस्वनैः सह, बाणवृष्टिं प्रेषयन्तः समुत्पेतुः। महात्मानः ते युद्धे क्रूरकर्माणः शस्त्राणि गृहीत्वा निर्जग्मुः; तेषां घोषेण, प्रहारशब्देन च, पृथिवी कम्पमिव समुपजग्मे। राक्षसानां सिंहनिनादैः नभः प्रतिशुश्राव; ते बलवन्तो राक्षसाधिपतयः प्रमुदिताः निर्गताः। ते वानरसेनाम् अपश्यन्, ये शिलाः वृक्षांश्चोद्धृत्य स्थिताः; वानरमहारथाश्च राक्षसबलम् अपश्यन्। तद् बलम् गजैः, अश्वैः, रथैः च संकुलम्, शतशः घोषयन्त्रैः निनादितम्, मेघसङ्काशं, महाशस्त्रधारिभिः युक्तम्। सर्वतः निशाचरैः परिवृतम्, तेजोभिः ज्वलद्भिः इव; तद् सैन्यम् आगतम् दृष्ट्वा वानराः स्वलक्ष्यम् अवापुः। ते वानराः महाशिलाः उद्धृत्य पुनः पुनः निनादम् अकुर्वन्; राक्षसान् असहमानाः प्रत्युत्तरं चुक्रुशुः। तदा राक्षसगणानां घोषम्, वानरयूथपतीनां च निनादम्, निशम्य, महाबलिनः राक्षसाः शत्रूणाम् अतिभयंकरं प्रमोदं न सहमाना, भीमतरं निनादम् अकुर्वन्। ततः वानरयूथपाः भीषणं राक्षसबलम् प्रविश्य, शिलाः उद्धृत्य पर्वतशिखराणि इव विचरन्ति स्म। केचन वानराः आकाशे निष्पेतुः, केचन भूमौ, केचन कोपसमाविष्टाः वृक्षैः शिलाभिश्च राक्षसबलम् अभिदुद्रुवुः। श्रेष्ठवानराः स्थूलकाण्डवृक्षान् आदाय, राक्षसवानरसङ्कुलं तद् रणभूमिं भीषणां चक्रुः। वृक्षैः, शिलाभिः, पर्वतशिखरैश्च, तैः अक्षय्या वृष्टिः सृष्टा; बाणवर्षेण पीड्यमानाः, भीमपराक्रमाः वानराः अग्रे प्रस्थिताः। रणे राक्षसवानराः सिंहनिनादं कुर्वन्तः, वानराः शिलाभिः राक्षसान् विदारयन्ति। कोपसमाविष्टाः ते वानराः कवचाभरणधारिणः राक्षसान्, रथस्थांश्च, गजाश्वारोहितांश्च, समरे निपातयन्ति। वानराः सहसा निष्पत्य, पर्वतशिखरधारिणः, रक्ताङ्कितपाणयः, चक्षुषि क्रोधविह्वलानि कृत्वा, राक्षसान् निपातयन्ति। तत्र श्रेष्ठराक्षसाः चञ्चलाः पतन्ति स्म, चुक्रुशुश्च; राक्षसाः तु तीक्ष्णैः शरैः वानरान् गजान् च विदारयन्ति स्म। शूलैः, गदाभिः, खड्गैः, तोमरैः, शक्तिभिश्च, अन्योन्यं घातयन्ति, जयाय प्रयासं कुर्वन्तः। तत्र वानरराक्षसाः, शत्रुरक्तलिप्ताङ्गाः, पर्वतान् खड्गांश्च परस्परं प्रक्षिपन्तः। क्षणेन भूमिः रक्तेन आवृता सिक्ताश्च, पर्वतसन्निभैः राक्षसशरीरैः छन्ना, युद्धमत्तैः निपीडिता; भूमिः समरमदसिक्तैः सन्तृप्ता। वानराः क्षिप्ताः, प्रक्षिप्ताः, भग्नपर्वतैः आहताः, पुनः पुनः समीपस्थं युद्धं कृत्वा, अद्भुतं रणं निर्मितवन्तः। श्रेष्ठराक्षसाः वानरैः वानरान् निपातयन्ति, वानराश्च राक्षसान् राक्षसैः एव निपातयन्ति। ततः राक्षसाः शिलापर्वतान् प्रक्षिप्य शत्रून् निपातयन्ति; वानराश्च तेषां शस्त्राणि भग्नानि कृत्वा राक्षसान् निपातयन्ति। पर्वतशिखरैः अन्योन्यं विदारयन्तः, रणभूमौ राक्षसवानराः सिंहनिनादम् अकुर्वन्। राक्षसाः कवचकवाटभिन्नाः वानरैः हताः; तेषां रक्तम् अपि तत्र वृक्षरसवत् स्रवति स्म। केचित् वानराः युद्धे रथैः रथान्, गजैः गजान्, अश्वैः अश्वान् च निपातयन्ति। तीक्ष्णैः कार्ष्णैः, अर्धचन्द्रैः, शितैः बाणैः, राक्षसाः वानरयूथपतिप्रक्षिप्तान् वृक्षशिलान् विदारयन्ति। पर्वताः स्रस्ताः, वृक्षाः छिन्नाः, वानरराक्षसशरीरैः भूमिः दुर्गमाभवत्। ते वानराः गर्विताः प्रमदिताः च, युद्धमाविश्य, भयम् उत्सृज्य, विविधैः शस्त्रैः राक्षसैः सह समरे स्थिरचित्ताः सन्ददृशिरे। तस्मिन् घोरनिनादे, युद्धे प्रवृत्ते, वानरयूथपाः प्रमुदिताः, राक्षसाः निपात्यमानाः, महर्षयः देवगणाश्च तुमुलम् अनादयन्। ततः नारान्तकः, वातवेगसमन्वितं अश्वं आरुह्य, तीक्ष्णं शूलम् आदाय, महतीं वानरसेनाम् अग्निवत् प्रविश्य, सागरमिव मत्स्यः, प्रविष्टः। स वीरः ज्वलद्भिः शूलैः सप्तशतानि वानराणि विदारयामास; क्षणेन स इन्द्रशत्रुः श्रेष्ठवानरसेनाम् अपि निहत्य निपातयामास। विद्याधराः महर्षयश्च, अश्वारूढं वीर्यवन्तं नारान्तकं वानरसेनायाम् विचरन्तं दृष्टवन्तः। श्रेष्ठवानराः युद्धाय समुत्सुकाः सन्नद्धाः, नारान्तकः तान् सर्वान् अतिक्रम्य विदारयामास। अग्रे ज्वलद्भिः शूलैः विक्रान्तः स नारान्तकः वानरसेनां वनं दग्ध्वा इव दहति स्म। वानराः तु वृक्षान् पर्वतान् च उद्धृत्य, शूलाभिहतान्, वज्रविदारितपर्वतानिव, पतन्ति स्म। स नारान्तकः सर्वतो बलसम्पन्नः युद्धे सर्वान् विदारयन्, वर्षकाले वात इव सर्वं समुन्मथ्य विचरति स्म। भीत्या न कोऽपि वीरः धावितुं, स्थितुं, गन्तुं वा शशाक; उत्त्पत्य, स्थित्वा, गत्वा वा, स वीर्यवान् नारान्तकः तान् सर्वान् विदारयामास। एकेन शूलेन, कालान्तकसदृशेन, आदित्यप्रभया दीप्तेन, वानरसेना भग्ना भूमौ पतिता। तस्य शूलस्य प्रहारेण वज्रघातसदृशेन, वानराः न शेकुः सहनं कर्तुं, महाघोषं चक्रुः। पतितेषु वानरवीरेषु, ते पर्वतशिखराणि वज्रभिन्नानि इव, शोभन्ते स्म। एवं तत्र वानरराक्षसयोः समरे भीषणः, अद्भुतः, महाघोषः युद्धः प्रवृत्तः।